Η Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης διοργάνωσε ημερίδα για τους νέους φοιτητές και τις εκλογές του Μαΐου με στόχο την ευαισθητοποίηση των νέων να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα, κατανοώντας την αξία της συμμετοχής, το ρόλο του “πολίτη”, αλλά και τους λόγους αποχής από την διαδικασία.
Στο πλαίσιο της ημερίδας παρουσιάστηκε, εξάλλου, ο ηλεκτρονικός σύμβουλος ψήφου για την Ευρώπη (HelpMeVote), ένα σχετικά νέο ψηφιακό εργαλείο, που βοηθά τους ψηφοφόρους χωρών της ΕΕ να προσδιορίσουν την πολιτική τους προτίμηση, συγκρίνοντας τις απόψεις τους για θέματα πολιτικής και επικαιρότητας με τις θέσεις των κομμάτων σε 14 χώρες της ΕΕ, αλλά επίσης να δουν την ευρωπαϊκή πολιτική στο σύνολό της. Πρόκειται για το Votematch.gr που αποτελεί την ελληνική έκδοση του ευρωπαϊκού Votematch.eu (αφορά και χρησιμοποιείται στις εξής χώρες: Γερμανία, Βρετανία, Βέλγιο, Πολωνία, Λετονία, Ελλάδα, Βουλγαρία, Αυστρία, Ιταλία, Ισπανία, Τσεχία, Σλοβακία, Γαλλία, Ολλανδία).
Την ελληνική εκδοχή του votematch δημιούργησε το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Πολιτικής Ανάλυσης του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ, με επικεφαλής τον διευθυντή του, καθηγητή Θεόδωρο Χατζηπαντελή, με τη συνεργασία προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, αλλά και 12 ειδικών στην κωδικοποίηση των θέσεων των κομμάτων. Αντίστοιχο ψηφιακό εργαλείο, το pkm.helpmevote.gr, δημιούργησε το Εργαστήριο του ΑΠΘ για τις περιφερειακές εκλογές του Μαΐου και συγκεκριμένα για τους ψηφοφόρους στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
Σύμφωνα με τον κ.Χατζηπαντελή είναι η τρίτη φορά που χρησιμοποιούνται σε ελληνικές εκλογές οι ηλεκτρονικοί σύμβουλοι ψήφου. Ανάλογη χρήση έγινε στις περιφερειακές εκλογές του 2010, όπου οι χρήστες ανήλθαν σε 35.000, και στις βουλευτικές του 2012, όπου οι χρήστες υπολογίστηκαν σε 500.000. Στον ηλεκτρονικό σύμβουλο ψήφου για την Ευρώπη, ο χρήστης εισάγεται σε μία σειρά ερωτήσεων (συνολικά 31), εκ των οποίων οι μισές είναι κοινές στις χώρες της ΕΕ και οι άλλες μισές είναι προσαρμοσμένες στα δεδομένα της κάθε χώρας.
Σε ό,τι αφορά τις εκλογικές επιλογές, ο κ.Χατζηπαντελής τόνισε ότι για να θεωρηθούν ασφαλείς οι επιλογές των νέων οφείλουν να είναι ενήμεροι και κριτικά σκεπτόμενοι, ενώ τα κριτήρια με βάση τα οποία θα αποφασίσουν θα πρέπει να στηρίζονται στις προτάσεις των κομμάτων, στο ιδεολογικό τους υπόβαθρο και στα πρόσωπα που τα πλαισιώνουν.
Θετικοί στις ευρωεκλογές οι νέοι φοιτητές, αλλά παθητικοί στην ενημέρωση
Θετικά βλέπουν τις ευρωεκλογές και την συμμετοχή τους σε αυτές οι νέοι φοιτητές, σύμφωνα με τα ευρήματα διαδικτυακής δημοσκόπησης που διενήργησαν φοιτητές του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ, τα οποία παρουσίασαν στην ημερίδα. Στη δημοσκόπηση, που διεξήχθη τον Απρίλιο, συμμετείχαν φοιτητές όλων των επιπέδων από τα τρία ακαδημαϊκά ιδρύματα της Θεσσαλονίκης (δείγμα 686 ατόμων, ηλικίας από 18-30 ετών), που απάντησαν σε ερωτηματολόγια μέσω του διαδικτύου.
Οι φοιτητές εκδήλωσαν μικρό ευρωσκεπτικισμό, θεωρούν εξαιρετικά σημαντικές της ευρωεκλογές, αλλά περιμένουν να ενημερωθούν για αυτές παθητικά, καθώς, όπως διαπιστώθηκε, μεγάλος αριθμός δεν γνωρίζει ευρωβουλευτές και θεωρεί ελλιπή την προβολή τους από τα ΜΜΕ. Οι νέοι φοιτητές προτιμούν υποψηφίους χωρίς προηγούμενη θητεία στις ευρωεκλογές, αλλά με σχετική εμπειρία στον χώρο, θέλουν να δώσουν ευκαιρία σε νέα άτομα και όχι σε υποψηφίους που έχουν επανεκλεγεί και επίσης πιστεύουν περισσότερο στις ατομικές πρωτοβουλίες, παρά στις ιδεολογίες κομμάτων. Τα θέματα που φαίνεται να τους απασχολούν περισσότερο είναι η άμβλυνση των μέτρων λιτότητας, η κοινωνική πολιτική, η αντιμετώπιση των εθνικών θεμάτων, η νεανική επιχειρηματικότητα και επενδύσεις, η παιδεία κ.α.
Πως λειτουργεί το HelpMeVote
Ο μηχανισμός του ηλεκτρονικού συμβούλου ψήφου είναι απλός: πριν από τις εκλογές, οι θέσεις των υποψηφίων ή των κομμάτων κωδικοποιούνται από μια ομάδα ακαδημαϊκών ερευνητών. Οι ψηφοφόροι καλούνται να συμπληρώσουν το ερωτηματολόγιο και να εκφράσουν τις απόψεις τους. Το ηλεκτρονικό σύστημα συγκρίνει τις απαντήσεις των κομμάτων/υποψηφίων με εκείνες που παρέχονται από τους ψηφοφόρους (χρήστες της ηλεκτρονικής εφαρμογής). Το τελικό αποτέλεσμα παρουσιάζει κατάταξη των κομμάτων ή υποψηφίων με βάση το βαθμό συμφωνίας τους με τον κάθε ψηφοφόρο. Ο βαθμός συμφωνίας κόμματος-πολίτη υπολογίζεται με χρήση κατάλληλου στατιστικού συντελεστή.
Με τη χρήση του κατάλληλου στατιστικού συντελεστή συσχέτισης μεταξύ κάθε κόμματος και του πολίτη υπολογίζεται ο βαθμός συμφωνίας με κάθε κόμμα σε διάστημα -100%, +100%. Τιμές ανάμεσα στο -20% και +20% δείχνουν ότι δεν υπάρχει πρακτικά συνάφεια με το ή τα κόμματα, τιμές από +20% μέχρι +50% δείχνουν συμφωνία και πάνω από +50% ισχυρή συμφωνία. Αντίστοιχα τιμές από -20% μέχρι -50% δείχνουν διαφωνία, ενώ τιμές μικρότερες από -50% δηλώνουν ισχυρή διαφωνία. Βέβαια, αν για δύο κόμματα οι τιμές διαφέρουν μέχρι 10 μονάδες δεν υπάρχει πρακτικά διαφορά όσον αφορά την σειρά προτίμησης.
Επίσης παρουσιάζεται σε διάγραμμα δύο αξόνων η σχετική θέση του πολίτη όσον αφορά την τοποθέτηση των κομμάτων σε αυτούς τους άξονες. Για την παρούσα εφαρμογή ο οριζόντιος άξονας αποτυπώνει τη θέση των κομμάτων στο συμβατικό άξονα «Αριστερά-Δεξιά». Ο άξονας αυτός βασίζεται κυρίως σε θέματα οικονομίας και κοινωνίας. Ο δεύτερος κατακόρυφος άξονας αποτυπώνει για τις παρούσες εκλογές την αντιπαράθεση των κομμάτων όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση.
Στη σελίδα που εμφανίζεται το ποσοστό συμφωνίας ο πολίτης μπορεί να κάνει κλικ πάνω σε κάθε κόμμα και να συγκρίνει τις θέσεις του με τις θέσεις του κόμματος για κάθε μία από τις ερωτήσεις του HelpMeVote.
Το σύνολο των ερωτήσεων μπορεί να χωριστεί σε δύο υποσύνολα. Το ένα υποσύνολο αποτελείται από ερωτήσεις που είναι κοινές σε όλες τις χώρες που συμμετέχουν στο κοινό ευρωπαϊκό έργο http: //www.votematch.eu .
Οι κοινές ερωτήσεις αποφασίστηκαν σε συνέδριο στη Ρήγα στο οποίο η συμμετοχή της Ελλάδας υποστηρίχθηκε από το Federal Agency for Civic Education. Το υπόλοιπο ερωτηματολόγιο έχει σχεδιαστεί από ερευνητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με βάση τη διεθνή σχετική βιβλιογραφία και εμπειρία. Οι ερωτήσεις που επιλέχθηκαν καλύπτουν ευρύτερες θεματικές ενότητες πολιτικής που με βάση τη βιβλιογραφία έχουν θεωρηθεί σημαντικές. Ασφαλώς υπάρχουν θέματα και ερωτήσεις που είναι προσαρμοσμένες στην ελληνική πραγματικότητα και γενικά στο συγκεκριμένο πλαίσιο της εκάστοτε εκλογικής διαδικασίας.
Αρχικά επιλέχθηκαν τα κόμματα που έχουν εκπροσώπους στη Βουλή και συμπληρώθηκαν από τα κόμματα που εμφανίζονται να έχουν άνω του 1% στις περισσότερες δημοσκοπήσεις.
