Έφτασε και πάλι η ώρα να προμηθευτείτε αντηλιακό, αλλά λίγες επιλογές στα ράφια των καταστημάτων είναι ταυτόχρονα ασφαλείς και αποτελεσματικές, σύμφωνα με μια ετήσια έκθεση του Environmental Working Group (EWG), ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού για την υγεία και το περιβάλλον.
Για τον Οδηγό του 2026, το EWG ανέλυσε 2.784 προϊόντα και διαπίστωσε ότι μόνο 550 - περίπου 20% - προσφέρουν ασφαλή και αποτελεσματική προστασία από τις βλαβερές ακτίνες του ήλιου.
Για να προτείνονται από το EWG, τα αντηλιακά πρέπει να προστατεύουν τόσο από τις UVA όσο και από τις UVB ακτίνες, δύο τύπους υπεριώδους ακτινοβολίας που είναι γνωστό ότι προκαλούν βλάβες στο DNA και γήρανση του δέρματος. Λόγω κινδύνων εισπνοής, τα spray και οι πούδρες δεν περιλαμβάνονται. Οι κατασκευαστές δεν πρέπει να υπόσχονται SPF άνω του 50+ ούτε να χρησιμοποιούν απαγορευμένους από τις ομοσπονδιακές αρχές των ΗΠΑ όρους όπως «αδιάβροχο».
- Δείτε αν είναι ασφαλές το αντηλιακό σας ΕΔΩ.
Οι καταναλωτές συχνά προτιμούν ακριβότερα προϊόντα με SPF έως και 100+, που ισχυρίζονται ότι μπλοκάρουν το 99% των UVB ακτίνων. Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση, υπάρχει μικρή διαφορά στην αποτελεσματικότητα - ένα φθηνότερο αντηλιακό SPF 50+ μπορεί να μπλοκάρει το 98% της ακτινοβολίας.
Σε ορισμένα προϊόντα, οι δείκτες SPF μπορεί επίσης να είναι διογκωμένοι. Μια επιστημονικά αξιολογημένη μελέτη του EWG έδειξε ότι, κατά μέσο όρο, τα αντηλιακά παρείχαν μόνο το ένα τέταρτο της προστασίας UVA και το 59% της προστασίας UVB που αναγραφόταν στις ετικέτες.
Τα αντηλιακά που προτείνονται στον νέο οδηγό αποφεύγουν επίσης την ρετινυλική παλμιτική (retinyl palmitate), μια μορφή βιταμίνης Α, καθώς και χημικές ουσίες που θεωρούνται ύποπτες για πρόκληση καρκίνου, ερεθισμών του δέρματος, αλλεργικών αντιδράσεων ή επιδράσεων στην αναπαραγωγή, την ανάπτυξη ή το νευρικό σύστημα.
«Η ρετινυλική παλμιτική ανήκει στην οικογένεια των ρετινοειδών που οι δερματολόγοι συνιστούν για την αντιμετώπιση ρυτίδων και άλλων σημαδιών γήρανσης. Αυτά τα προϊόντα συνοδεύονται από προειδοποιήσεις να μην εκτίθεται το δέρμα στον ήλιο», δήλωσε η Alexa Friedman, ανώτερη επιστήμονας του EWG.
«Το 2010, περίπου το 40% των προϊόντων περιείχαν ρετινυλική παλμιτική. Σήμερα έχει πέσει στο 3%, κάτι που είναι καλή είδηση για τους καταναλωτές», πρόσθεσε.
Ορυκτά έναντι χημικών αντηλιακών
Από τα 550 προϊόντα που προτείνει το EWG, τα 497 βασίζονται κυρίως σε ορυκτά που παραμένουν στην επιφάνεια του δέρματος και αντανακλούν τις ακτίνες του ήλιου. Επειδή δεν απορροφώνται στο δέρμα, προκαλούν λιγότερους ερεθισμούς ή τοξικότητα.
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) έχει εγκρίνει δύο ορυκτά για χρήση σε αντηλιακά - το οξείδιο του ψευδαργύρου και το διοξείδιο του τιτανίου - τα οποία παλαιότερα άφηναν λευκό φιλμ στο δέρμα, πρόβλημα που έχει μειωθεί στις νέες συνθέσεις.
Τα χημικά αντηλιακά, αντίθετα, απορροφώνται από το δέρμα και λειτουργούν μέσω χημικής αντίδρασης που μετατρέπει την υπεριώδη ακτινοβολία σε θερμότητα. Ορισμένα συστατικά έχουν συνδεθεί με ανησυχίες για την υγεία.
Σύμφωνα με μελέτες του FDA, ορισμένες ουσίες μπορούν να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος μετά από μόλις μία ημέρα χρήσης και να παραμείνουν για ημέρες ή και εβδομάδες. Οξυβενζόνη και ομοσαλάτη έχουν εντοπιστεί στο αίμα πάνω από όρια ασφαλείας για περισσότερο από δύο εβδομάδες.
Η οξυβενζόνη έχει επίσης συνδεθεί με ορμονικές διαταραχές και έχει βρεθεί σε μητρικό γάλα, αίμα και ούρα.
Λόγω περιβαλλοντικών επιπτώσεων, έχει απαγορευτεί σε περιοχές όπως η Χαβάη και άλλες χώρες, λόγω της συμβολής της στην καταστροφή των κοραλλιογενών υφάλων.
Παρά τη μείωση της χρήσης της, ο οδηγός σημειώνει ότι μόνο 53 χημικά αντηλιακά κρίθηκαν επαρκώς ασφαλή και αποτελεσματικά.
Το αντηλιακό δεν αρκεί
Οι ειδικοί τονίζουν ότι το αντηλιακό δεν πρέπει να είναι η μόνη γραμμή άμυνας. Προτείνεται συνδυαστική προστασία: ρούχα με πυκνή ύφανση, γυαλιά ηλίου, καπέλα με φαρδύ γείσο και αποφυγή ήλιου μεταξύ 10:00 και 16:00.
Η σωστή χρήση είναι κρίσιμη: περίπου όσο ένα σφηνάκι για όλο το σώμα, εφαρμογή 15 λεπτά πριν την έκθεση και επανάληψη κάθε δύο ώρες ή μετά από κολύμπι ή ιδρώτα.
Τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα, ενώ τα μωρά κάτω των 6 μηνών δεν πρέπει να εκτίθενται άμεσα στον ήλιο. Μερικά σοβαρά ηλιακά εγκαύματα στην παιδική ηλικία αυξάνουν τον κίνδυνο μελανώματος αργότερα στη ζωή.
