'Ατομα που έχουν ζήσει με παχυσαρκία διατηρούν ένα είδος «μοριακής μνήμης» του αυξημένου σωματικού βάρους σε κρίσιμο τμήμα του ανοσοποιητικού συστήματος, γεγονός που μπορεί να τα αφήνει εκτεθειμένα σε μεγαλύτερο κίνδυνο για νοσήματα που σχετίζονται με την παχυσαρκία ακόμη και χρόνια μετά την απώλεια βάρους. Τα παραπάνω διαπιστώνει δεκαετής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «EMBO Reports».
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, διαπίστωσε ότι κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, γνωστά ως Τ βοηθητικά κύτταρα (CD4+) διατηρούν μια μακροχρόνια μνήμη της παχυσαρκίας. Οι δείκτες προσκολλώνται στο DNA στα ανοσοκύτταρα μέσω μιας βιολογικής διαδικασίας που είναι γνωστή ως μεθυλίωση του DNA. Αυτή η αποτύπωση είναι πιθανό να διαρκέσει 5-10 χρόνια μετά την επιτυχή απώλεια βάρους.
Η επίδραση αυτής της «μνήμης» της παχυσαρκίας θα μπορούσε να προκαλέσει δυσλειτουργία ορισμένων δραστηριοτήτων που συνήθως κάνει το ανοσοποιητικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένου του καθαρισμού των υπολειμμάτων και της ρύθμισης της γήρανσης του ανοσοποιητικού συστήματος. Η ερευνητική ομάδα πιστεύει ότι αυτό θα μπορούσε να κάνει τα άτομα που χάνουν βάρος να συνεχίσουν να διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης παθήσεων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, ακόμα και μετά την επίτευξη ενός φυσιολογικού βάρους.
Για να χαρτογραφήσουν με ακρίβεια τις επιπτώσεις της παχυσαρκίας στο ανοσοποιητικό σύστημα, οι ερευνητές ανέλυσαν ανοσοκύτταρα από τέσσερις διαφορετικές ομάδες συμμετεχόντων. Η μελέτη περιλάμβανε συλλογή αίματος από ασθενείς που ζούσαν με παχυσαρκία και λάμβαναν ενέσεις απώλειας βάρους, από ασθενείς με μια σπάνια γενετική διαταραχή που ονομάζεται σύνδρομο Alstrom και χαρακτηρίζεται από πρώιμη έναρξη παιδικής παχυσαρκίας. Επίσης, συλλογή αίματος και λιπώδους ιστού από μια ομάδα ατόμων που συμμετείχαν σε άσκηση δέκα εβδομάδων και από ομάδες με φυσιολογικό βάρος ή παχυσαρκία, που λόγω οστεοαρθρίτιδας έχουν υποβληθεί σε ολική αρθροπλαστική ισχίου ή γόνατος.
Η ερευνητική ομάδα συμπλήρωσε την ανάλυση με μελέτη κυττάρων από μοντέλα ποντικών που ακολουθούσαν διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, καθώς και με δείγματα αίματος από υγιείς εθελοντές. Τα μοντέλα αυτά βοήθησαν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τους κυτταρικούς μηχανισμούς που συνδέουν την παχυσαρκία με τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού.
Ο καθηγητής Κλαούντιο Μάουρο από το Τμήμα Φλεγμονής και Γήρανσης του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ, συνεπικεφαλής της μελέτης, σημειώνει ότι «η βραχυπρόθεσμη απώλεια βάρους δεν αρκεί απαραίτητα για να μειώσει άμεσα τον κίνδυνο εμφάνισης νοσημάτων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, όπως ο διαβήτης τύπου 2 και ορισμένες μορφές καρκίνου». Ωστόσο, προσθέτει ότι «η συνεχής διαχείριση του βάρους μετά την απώλεια κιλών είναι πιθανό να επιτρέπει στη "μνήμη της παχυσαρκίας" να εξασθενεί σταδιακά», αν και αυτό απαιτεί περαιτέρω μελέτη για να επιβεβαιωθεί.
