«Υπάρχει μία πραγματική άνθηση στο τοπίο της δωρεάς οργάνων στην Ελλάδα. Πέρυσι ήταν μία πολύ καλή χρονιά, κατά την οποία αγγίξαμε τους 111 δότες. Tο 2024, η δωρεά οργάνων στην Ελλάδα κατέγραψε ρεκόρ όλων των εποχών με δέκα δότες ανά εκατομμύριο πληθυσμού, όταν το 2021 ήταν 4,7 ανά εκατ. πληθυσμού. Γίνεται μία συλλογική προσπάθεια από το υπουργείο Υγείας, το Ίδρυμα Ωνάση, τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων, από όλες τις μονάδες της χώρας. Χαιρόμαστε πραγματικά που όλο και περισσότερες μονάδες συμμετέχουν σε αυτή την προσπάθεια υποστήριξης ασθενών σε τελικό στάδιο, ώστε να μπορέσουν αυτοί οι συμπολίτες μας να βρουν ένα όργανο να μεταμοσχευθούν και να βελτιώσουν τόσο την ποιότητα της ζωής τους, όσο και την επιβίωσή τους. Και βεβαίως, σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται για μία ανταγωνιστική διαδικασία», δηλώνει στο Πρακτορείο FM και στη δημοσιογράφο Τάνια Μαντουβάλου ο καθηγητής Πνευμονολογίας- Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ, διευθυντής της Β΄ Κλινικής Εντατικής Θεραπείας του «Αττικόν», και Επιστημονικός Υπεύθυνος του Προγράμματος Μεταμόσχευσης Πνευμόνων του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου (ΩΚΚ) Ηρακλής Τσαγκάρης. Ο κ. Τσαγκάρης παραχωρεί συνέντευξη με αφορμή την «Ευρωπαϊκή Ημέρα Δωρεάς Οργάνων, Ιστών και Κυττάρων», η καρδιά της οποίας φέτος χτυπά στην Καλαμάτα, καθώς φιλοξενεί τις κεντρικές εκδηλώσεις του πανευρωπαϊκού εορτασμού, που γίνεται κάθε δεύτερο Σάββατο του Οκτώβρη και αποτελεί πρωτοβουλία του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Αξίζει να αναφερθεί ότι η μονάδα του καθηγητή Τσαγκάρη στο Αττικόν τον Ιανουάριο βραβεύτηκε για έκτη συνεχή χρονιά από τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Νεφροπαθών, ως η μονάδα εντατικής θεραπείας της χώρας, που είχε τους περισσότερους δότες για τη χρονιά που πέρασε, δηλαδή το 2024. Η εικόνα στο Αττικόν θα έλεγε κανείς ότι αντικατοπτρίζει την γενικότερη καλή εικόνα που παρουσιάζει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια με τους δότες συνολικά για τη χώρα αυτή τη στιγμή να αγγίζουν τους 100, χωρίς να έχει τελειώσει η χρονιά. Λογικά θα πάμε πολύ καλύτερα το 2025, καθώς φαίνεται ότι στα επιμέρους προγράμματα υπάρχουν αυξημένοι αριθμοί και αντιμετωπίζουμε με συγκρατημένη αισιοδοξία και περίσκεψη τη δραστηριότητα αυτή, λέει ο κ. Τσαγκάρης, εξαίροντας παράλληλα την πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα πρωτοβουλία του υπουργείου και του ΕΟΜ να σταλούν ηλεκτρονικά μηνύματα στους πολίτες, με τα οποία καλούνται αν θέλουν να γίνουν δότες οργάνων. Ωστόσο, παραδέχεται ότι τέτοιου είδους πρωτοβουλίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, γίνονται εδώ και δέκα, δεκαπέντε χρόνια. «Έστω και αργά η χώρα φαίνεται να αποκτά το βηματισμό που πρέπει και νομίζω, πως πολύ σύντομα θα φτάσουμε τους μέσους ευρωπαϊκούς όρους, για να μη σας πω ότι θα τους ξεπεράσουμε».
Πώς δικαιολογείται το βραβείο που λαμβάνει το Αττικόν 6 συνεχή χρόνια σε νούμερα ερωτήθηκε ο καθηγητής. «Αυτή τη στιγμή έχουμε 13 δότες και είμαστε μαζί με κάποια άλλα νοσοκομεία σε αυτά τα επίπεδα. Δεν έχει σημασία ο απόλυτος αριθμός, αλλά το να φτιάξει κανείς ένα νοσοκομείο φιλικό προς τη δωρεά. Και η κατεύθυνση της πολιτικής ηγεσίας, που δίνεται και οφείλει να υπάρχει στο διηνεκές, είναι όλα τα νοσοκομεία να δημιουργούν ένα περιβάλλον, το οποίο θα ευνοεί και θα ευοδώνει την προσπάθεια δωρεάς. Είναι αυτό το πράγμα που έχουν κάνει με πολύ μεγάλη επιτυχία οι Ισπανοί. Η Ισπανία είναι μία χώρα που έχει παρόμοια κοινωνικό οικονομικά χαρακτηριστικά με την Ελλάδα, αλλά είναι η πρώτη στον κόσμο στη δωρεά οργάνων, έχοντας αριθμούς, οι οποίοι αυτή τη στιγμή είναι περίπου τριπλάσιοι από τους δικούς μας» .
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Τι προβλέπει η επιστήμη, ποια θα είναι η εξέλιξη τα επόμενα χρόνια και τι ρόλο θα παίξει η τεχνητή νοημοσύνη στις μεταμοσχεύσεις, ήταν το επόμενο ερώτημα που τέθηκε στον Επιστημονικό Υπεύθυνο του Προγράμματος Μεταμόσχευσης Πνευμόνων του ΩΚΚ. «Ο πληθυσμός και της χώρας μας και της Hπείρου γερνάει. Έχουμε δηλαδή περιστατικά, τα οποία έχουν όλο και πιο σύνθετες και περίπλοκες ανάγκες. Κάποια από αυτά θα χρειαστούν μεταμόσχευση. Και οι δότες και οι λήπτες γίνονται όλο και πιο σύνθετοι και σε αυτό το πολύ δύσκολο πλαίσιο η τεχνητή νοημοσύνη έρχεται να δώσει μία πολύ σημαντική βοήθεια, ιδίως όσον αφορά το κομμάτι της σύνδεσης δοτών και ληπτών, αλλά και στην ανάδειξη των παραγόντων κινδύνου, όπως και στην κατανομή των πόρων, σύμφωνα και με τη μέχρι στιγμής βιβλιογραφική καταγραφή. Παράλληλα υπάρχει στο χώρο μία πολύ μεγάλη επιστημονική δραστηριότητα που αφορά στην παραγωγή τεχνητών οργάνων, τη βελτίωση τεχνολογιών που υποστηρίζουν μηχανικά, όργανα και συστήματα, τα οποία γίνονται όλο και πιο φιλικά προς τους ασθενείς. Υπάρχει η ξένο μεταμόσχευση, δηλαδή η προσπάθεια να έχουμε από ζώα όργανα, τα οποία θα ήταν δυνητικά αξιοποιήσιμα. Υπάρχει δηλαδή μία πολύ μεγάλη επικέντρωση στο πώς θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε συνολικά το πρόβλημα της υποκατάστασης λειτουργιών συμπολιτών μας, όταν αυτές ανεπαρκούν».
Πώς επηρεάζεται αλήθεια η σορός του ανθρώπου που έχει γίνει δότης οργάνων, είναι κάτι που διερωτάται αρκετός κόσμος, όσο μακάβριο και αν ακούγεται, καθώς τις τελευταίες ημέρες, στο πλαίσιο της μαζικότερης ενέργειας ενημέρωσης για τη δωρεά οργάνων που έγινε ποτέ στη χώρα μας, αποστέλλεται ηλεκτρονικό μήνυμα από τον Ελληνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων, όχι μόνο για αναλυτική ενημέρωση, αλλά και για εγγραφή, για όποιον- όποια το επιθυμεί στο Εθνικό Μητρώο Δωρητών, με λίγα μόνο κλικ.
«Η διαδικασία λήψης των οργάνων γίνεται με τρόπο τέτοιο, ώστε κατά τη διάρκεια της τελετής να μην υπάρχει η παραμικρή παραμόρφωση. Υπάρχει απόλυτος σεβασμός στην εικόνα της σορού του δότη. Ακόμα και κερατοειδείς όταν δίνονται, σε καμία περίπτωση δεν αλλάζει η εικόνα του δότη», απαντά ο καθηγητής Πνευμονολογίας- Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ, διευθυντής της Β΄ Κλινικής Εντατικής Θεραπείας του «Αττικόν», και Επιστημονικός Υπεύθυνος του Προγράμματος Μεταμόσχευσης Πνευμόνων του ΩΚΚ Ηρακλής Τσαγκάρης.
