Η αϋπνία είναι μια διαταραχή του ύπνου που χαρακτηρίζεται από δυσκολία στην έλευση ή/και στη διατήρηση του ύπνου, ακόμα κι όταν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες για να κοιμηθεί κανείς.
Μπορεί να είναι παροδική (μερικές μέρες ή εβδομάδες) ή χρόνια (διαρκεί τουλάχιστον τρεις μήνες), και επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα, τη διάθεση και τη συγκέντρωση.
Τα αίτια ποικίλλουν: Συχνά σχετίζεται με άγχος, κατάθλιψη ή έντονο στρες, αλλά και με κακές συνήθειες ύπνου, όπως ακατάστατο ωράριο, υπερβολική χρήση οθονών πριν τον ύπνο, κατανάλωση καφεΐνης ή αλκοόλ αργά μέσα στη μέρα. Επίσης, μπορεί να σχετίζεται με σωματικά νοσήματα όπως χρόνιο πόνο, ορμονικές διαταραχές, προβλήματα του αναπνευστικού (όπως άπνοια ύπνου), αλλά και με τη λήψη ορισμένων φαρμάκων.
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία. Συχνά συνιστάται η υιοθέτηση καλής «υγιεινής ύπνου», δηλαδή σταθερό πρόγραμμα, αποφυγή ηλεκτρονικών συσκευών το βράδυ, ηρεμιστικές τελετουργίες πριν τον ύπνο, κατάλληλο περιβάλλον ύπνου (δροσερό, σκοτεινό και ήσυχο).
Σε πιο επίμονες περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία για την αυπνία, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χορηγηθούν φάρμακα, πάντα με ιατρική καθοδήγηση.
Σύμφωνα με την Kaitlin Reilly, αυτό που μπορεί να σας κρατά ξύπνιους το βράδυ είναι οι αγωνιώδεις σκέψεις.
Αν παλεύετε με την «εσωτερική φλυαρία» όταν ξαπλώνετε στο κρεβάτι, δοκιμάστε αυτή την απλή φράση για να ηρεμήσετε το μυαλό σας: «Αυτή η σκέψη μπορεί να περιμένει».
Οι ψυχολόγοι διαπίστωσαν ότι αυτές οι λέξεις είναι χρήσιμες επειδή σας επιτρέπουν να αναγνωρίσετε μια σκέψη από το να προσπαθείτε να την απομακρύνετε με το ζόρι, κάτι που μπορεί να κάνει τη εμμονή σας με αυτήν ακόμη μεγαλύτερη. Επίσης, απομακρύνει τον επείγοντα χαρακτήρα της επανάληψης αυτών των μοτίβων σκέψης, ο οποίος μπορεί να επιδεινώσει το άγχος.
