Οι influencers του Instagram μοστράρουν ακριβά προϊόντα και οι νεαροί χρήστες του TikTok διαρκώς μοιράζονται τα τελευταία «must have» προϊόντα από τις διάφορες εταιρείες. Δύο όροι αναφέρονται συνεχώς όταν οι χρήστες μιλούν online για την περιποίηση του δέρματος η «ρετινόλη» και τα «ρετινοειδή»,
Τα προϊόντα αυτά λανσάρονται για τη μοναδική τους ικανότητα να μειώνουν τις ρυτίδες και τις λεπτές γραμμές έκφρασης αλλά και να ενεργοποιούν την παραγωγή κολλαγόνου για νεότερο δέρμα. Είναι όμως όσο αποτελεσματικά όσο λέει ο κάθε influencer; Το περιοδικό Time έκανε την έρευνά του και παραθέτει τα συμπεράσματα.
Τι είναι η ρετινόλη και τα ρετινοειδή;
Τα ρετινοειδή είναι μια κατηγορία συνταγογραφούμενων φαρμάκων που προέρχονται από τη βιταμίνη Α, λέει η δρ. Alexis Livingston Young, δερματολόγος στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Hackensack. Η ρετινόλη είναι ένας τύπος ρετινοειδούς που διατίθεται χωρίς ιατρική συνταγή.
Η βασική διαφορά μεταξύ τους είναι ότι τα συνταγογραφούμενα ρετινοειδή είναι ήδη ενεργά ενώ η ρετινόλη πρέπει να μετατραπεί και να ενεργοποιηθεί από το ίδιο το σώμα. Επειδή όμως τα ρετινοειδή συνταγογραφούμενα φάρμακα είναι ήδη σε ενεργή μορφή, είναι πιο πιθανό να δράσουν πιο γρήγορα και καλύτερα, λέει η Young. Σημειώνει ακόμα πως η πραγματική αποτελεσματικότητα της ρετινόλης είναι δύσκολη να επιτευχθεί καθώς δεν ρυθμίζεται από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA).
Τα ρετινοειδή είναι το κυρίαρχο χρυσό προϊόν για την αντιγήρανση, επιμένει η Young. Υπάρχουν δεκαετίες επιστημονικών ερευνών που στηρίζουν τη δυνατότητα ενεργοποίησης της παραγωγής κολλαγόνου, της μείωσης των ρυτίδων και των γραμμών έκφρασης, της μείωσης της υπερμελάγχρωσης αλλά και της απόφραξης των πόρων. «Από όλα τα αντιγηραντικά προϊόντα έχουμε τα περισσότερα στοιχεία για τα ρετινοειδή, μετά από έρευνα δεκαετιών, που στηρίζουν τα ευρήματα» λέει η Young.
Μετά τη χρήση αντιηλιακού, πολλοί δερματολόγοι συστήνουν ρετινοειδή, ως το καλύτερο που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι ενήλικες σε καθημερινή βάση για την υγεία του δέρματος.
Προσοχή στις παρενέργειες
Τα ρετινοειδή μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματικά, αλλά μπορούν να προκαλέσουν και παρενέργειες, όπως είναι ο ερεθισμός, η κοκκινίλα, το ξεφλούδισμα, το ξηρό και σκληρό δέρμα. «Όσο πιο σκληρά είναι τα ρετινοειδή τόσο πιθανότερο είναι να προκαλέσει κάποιου είδους ερεθισμό» λέει ο δερματολόγος δρ. Shayan Cheraghlou. Αυτό σημαίνει για παράδειγμα, πως η συνταγογραφούμενη ρετινοειδής τρετινοΐνη θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο έντονες παρενέργειες από ένα προϊόν ρετινόλης χωρίς ιατρική συνταγή.
Αυτές οι παρενέργειες είναι συνήθως προσωρινές, σημειώνει ο Young,και συνήθως βελτιώνεται η κατάσταση μετά από τρεις περίπου μήνες χρήσης.
Όσοι έχουν πιο σκούρες αποχρώσεις δέρματος μπορεί επίσης να εμφανίσουν μια προσωρινή αύξηση της μελάγχρωσης με τη χρήση ρετινοειδών, λέει ο δρ Asmi Sanghvi, δερματολόγος στην Bethany Medical Clinic στη Νέα Υόρκη και κλινικός εκπαιδευτής δερματολογίας στο Icahn School of Medicine στο Mount Sinai. Τελικά, λέει, αυτή η παρενέργεια θα υποχωρήσει και το δέρμα θα βελτιωθεί.
Ο ερεθισμός από τα ρετινοειδή συμβαίνει επειδή το δέρμα αλλάζει σε κυτταρικό επίπεδο. Τα ρετινοειδή αραιώνουν την κεράτινη στιβάδα (stratum corneum), η οποία είναι το εξωτερικό στρώμα του δέρματος που αποτελείται από νεκρά κύτταρα του δέρματος. Αυτό μπορεί να προκαλέσει έντονη απολέπιση στα αρχικά στάδια χρήσης.
Εάν οι παρενέργειες που αντιμετωπίζει κάποιος είναι ήπιες, δεν χρειάζεται να εγκαταλείψετε, λένε οι ειδικοί. Ενδεχομένως να χρειαστούν έως και 12 εβδομάδες για να φανεί μια βελτίωση στην υπερμελάγχρωση, τις λεπτές γραμμές και τις ρυτίδες με χρήση ρετινοειδών, λέει ο δρ. Cheraghlou.
«Δεν χρειάζεται απαραίτητα να σταματήσετε όταν συμβεί αυτό. Προφανώς, αν είναι πολύ έντονες οι παρενέργειες, τότε θα πρέπει να σταματήσετε τη χρήση, αλλά συνήθως ξεπερνιέται η πρώτη αυτή αντίδραση».
Ο Young σημείωσε ακόμα ότι παρόλο που οι ασθενείς με ροδόχρου ακμή, έκζεμα και ατοπική δερματίτιδα μπορούν να χρησιμοποιήσουν ρετινοειδή, ενδέχεται να μην είναι σε θέση να ξεπεράσουν την αρχική φάση του ερεθισμού και συστήνει την συμβουλή του δερματολόγου τους.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στη χρήση χημικών απολεπιστικών κατά τη ρουτίνα περιποίησης του δέρματός, καθώς μπορεί να εντείνουν τον ερεθισμό. Οι ειδικοί προειδοποιούν ακόμα ότι η χρήση συνταγογραφούμενων ρετινοειδών και ρετινόλης χωρίς ιατρική συνταγή, πρέπει να είναι απαγορευτική εάν μία γυναίκα είναι έγκυος ή αν προσπαθεί να συλλάβει.
Η ηλικία μετράει
Οι ειδικοί ανησυχούν για την πρόσφατη τάση που παρατηρείται σε εφήβους και παιδιά, που ακολουθούν περίπλοκες ρουτίνες περιποίησης δέρματος χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων και προϊόντα με ρετινόλη. Δεν υπάρχει λόγο για παιδιά και εφήβους να χρησιμοποιούν προϊόντα με ρετινόλη, λέει ο δρ. Cheraghlou.
Τα ρετινοειδή προστατεύουν το κολλαγόνο και ενεργοποιούν την παραγωγή νέου κολλαγόνου, όπως λέει, αλλά οι έφηβοι δεν χρειάζεται να το χρησιμοποιούν σε καλλυντική μορφή καθώς η απώλεια κολλαγόνου δεν συμβαίνει στον ανθρώπινο οργανισμό μέχρι λίγο πριν τα 30 χρόνια. Αν και τα παιδιά δεν πρέπει να χρησιμοποιούν προϊόντα με ρετινόλη για καλλυντικούς σκοπούς, τα συνταγογραφούμενα ρετινοειδή χρησιμοποιούνται στην εφηβεία και την προεφηβεία σε άτομα με ακμή. Αλλά παιδιά και έφηβοι πρέπει να χρησιμοποιούν ρετινοειδή μόνο μετά από συνταγή γιατρού, για τη θεραπεία της ακμής.
Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να ξεκινήσουν τη χρήση ρετινόλης ή ρετινοειδών περίπου στην ηλικία από 25 έως 30 ετών λέει ο δρ.Young και η χρήση τους είναι ασφαλής για το υπόλοιπο της ζωής τους.
Συμβουλές για τη ρετινόλη και τα ρετινοειδή
Εάν σκοπεύετε να προσθέσετε ρετινοειδή ή ρετινόλη στη ρουτίνα περιποίησης του δέρματός σας, καλό θα είναι να έχετε κατά νου τα εξής:
1. Λάβετε υπόψη τον τύπο του δέρματός σας. Εάν έχετε ευαίσθητο δέρμα ή παθήσεις όπως είναι τα εκζέματα ή η ροδόχρους ακμή, ο δρ. Young συνιστά να ξεκινήσετε με ένα τοπικό προϊόν ρετινόλης. Εάν το δέρμα σας το δέχεται καλά, τότε μπορείτε να μεταβείτε σε ένα συνταγογραφούμενο ρετινοειδές σρτη συνέχεια. Εάν δεν έχετε ιδιαίτερα ευαίσθητο δέρμα, συνίσταται να ξεκινήσετε με συνταγογραφούμενα ρετινοειδή, καθώς είναι συνήθως πιο αποτελεσματικά.
2. Λόγω των παρενεργειών των ρετινοειδών, ξεκινήστε ήρεμα. Συστήνεται η χρήση προϊόντος μία – δυο φορές την εβδομάδα για μερικές εβδομάδες, στη συνέχεια μπορείτε να το αυξήσετε σε τρεις φορές την εβδομάδα και να το χρησιμοποιείτε σταδιακά περισσότερο καθώς το δέρμα δέχεται το προϊόν.
3.Εφαρμόστε τα προϊόντα τη νύχτα. Η κεράτινη στιβάδα (το εξωτερικό στρώμα του δέρματος) βοηθά στην προστασία του δέρματός μας από τις ακτίνες UV του ήλιου. «Αλλά επειδή με τη χρήση ρετινοειδών αραιώνει, το δέρμα είναι πιο ευαίσθητο στο υπεριώδες φως, άρα ρετινοειδή και ρετινόλη θα πρέπει να εφαρμόζεται πάντα τη νύχτα.
4. Φοράτε αντηλιακό καθημερινά. Όταν ξυπνάτε το πρωί, πρέπει πάντα να πλένετε το πρόσωπό σας για να απαλλαγείτε από οποιοδήποτε προϊόν έχει παραμείνει στο δέρμα και στη συνέχεια να ενυδατώσετε και να εφαρμόσετε αντηλιακό, λένε οι ειδικοί.
5. Εφαρμόστε χρησιμοποιώντας τη μέθοδο «σάντουιτς». Η ενυδάτωση είναι βασικό συστατικό της χρήσης ρετινοειδών. Οι ειδικοί προτείνουν τη μέθοδο σάντουιτς: εφαρμόστε μια στρώση ενυδατικής κρέμας, μετά το προϊόν ρετινοειδής ή ρετινόλης και μετά μια άλλη στρώση ενυδατικής κρέμας. Αυτό μπορεί να βοηθήσει με κάποιον ερεθισμό των ρετινοειδών.
6. Προσοχή στα ψυχρά κλίματα. Συνήθως ο ερεθισμός από τα ρετινοειδή βελτιώνεται το καλοκαίρι και στη συνέχεια να επιδεινώνεται το χειμώνα, ακόμη και μετά την αρχική τρίμηνη περίοδο προσαρμογής. Εάν εμφανίσετε ξαφνικό ερεθισμό, συνίσταται να κάνετε ένα διάλειμμα από τα ρετινοειδή ή τη ρετινόλη και να χρησιμοποιήσετε μια απαλή ενυδατική κρέμα και καθαριστικό προσώπου.
