Κάνετε πεζοπορία σε μια απομονωμένη περιοχή και δεν έχετε σήμα; Προσπαθείτε να επιβιώσετε από μια μεγάλη φυσική καταστροφή ή ζείτε υπό ένα καταπιεστικό πολιτικό καθεστώς που κόβει την πρόσβαση στο διαδίκτυο για να καταστείλει τις δημόσιες διαμαρτυρίες; Ευτυχώς, για όλα αυτά τα σενάρια, υπάρχει τώρα μια οικονομική λύση επικοινωνίας, το Meshtastic.
Το Meshtastic είναι ένα πρόγραμμα που επιτρέπει στις συσκευές να στέλνουν μηνύματα κειμένου σε μεγάλες αποστάσεις χωρίς να χρειάζεται Wi-Fi ή υπηρεσία κινητής τηλεφωνίας. Οι κόμβοι μεγάλης εμβέλειας (πρωτόκολλο LoRa) που χρησιμοποιεί βοηθούν στη μετάδοση μηνυμάτων, μέσω ενός δικτύου συσκευών (mesh network) που μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές. Τα μηνύματα μεταδίδονται από συσκευή σε συσκευή, με κάθε κόμβο να κάνει αναμετάδοση, επεκτείνοντας την εμβέλεια του δικτύου σε χιλιόμετρα, χρησιμοποιώντας ελάχιστη ισχύ. Δηλαδή, το Meshtastic έχει σχεδιαστεί ειδικά για την αποστολή μηνυμάτων κειμένου μέσω δωρεάν ραδιοσυχνοτήτων, τόσο σε ομάδες όσο και σε άτομα, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν συνδέσεις κινητής τηλεφωνίας ή διαδίκτυο.
Το Meshtastic είναι ένα έργο ανοιχτού κώδικα, πράγμα που σημαίνει ότι είναι διαθέσιμο σε όλους και μπορεί να τροποποιηθεί και να αναπτυχθεί περαιτέρω. Το Meshtastic ουσιαστικά λειτουργεί σαν μια ραδιοφωνική υποδομή χωρίς την υποδομή. Είναι ad hoc.
Τα τρανσίστορ που χρησιμοποιεί το Meshtastic κοστίζουν περίπου 30 δολάρια και επειδή το πρόγραμμα λειτουργεί σε μη αδειοδοτημένες ραδιοσυχνότητες σε ένα δίκτυο που δημιουργείται από προσωπικές συσκευές, είναι ουσιαστικά δωρεάν στη χρήση. Κάθε μήνυμα είναι κρυπτογραφημένο από άκρο σε άκρο, διασφαλίζοντας το απόρρητο κατά τη μετάδοσή του μέσω του δικτύου. Και οι προαιρετικές δυνατότητες παρακολούθησης τοποθεσίας του Meshtastic δίνουν στους ανθρώπους έναν τρόπο να παρακολουθούν τις κοινότητές τους και τα παιδιά τους ή πιθανώς και τους συνεργάτες τους για ασφάλεια, χωρίς να χρησιμοποιούν επεμβατικές εφαρμογές που απαιτούν πολύ δεδομένα.
Οι περισσότερες συσκευές για Meshtatic που κυκλοφορούν αυτήν τη στιγμή στην αγορά πρέπει να συνδεθούν με ένα τηλέφωνο μέσω Bluetooth για να λειτουργήσουν ως εναλλακτική λύση για την αποστολή μηνυμάτων.
Ορισμένες συσκευές αποτελούνται απλώς από ραδιόφωνο, κεραία και μπαταρία, με την προσδοκία ότι ο χρήστης θα φτιάξει μόνος το περίβλημα. Το ραδιόφωνο κάνει όλη την επικοινωνία μεταξύ συσκευών, ενώ οι εφαρμογές iOS και Android ή το web client (πρόγραμμα ή εφαρμογή που χρησιμοποιείται για την πρόσβαση και την αλληλεπίδραση με ιστοσελίδες και διαδικτυακές υπηρεσίες) επιτρέπουν στον χρήστη να διαβάζει και να συντάσσει μηνύματα που λαμβάνονται ή αποστέλλονται μέσω του δικτύου.
Οι εφαρμογές επιτρέπουν επίσης στον χρήστη να δει περίπου την τοποθεσία των κοντινών κόμβων και έναν χάρτη του δικτύου Meshtastic. Ωστόσο, υπάρχουν ήδη διαθέσιμες πιο εξελιγμένες αυτόνομες συσκευές, όπως μια σειρά με δυνατότητα Meshtastic από την εταιρεία τεχνολογίας LilyGo, η οποία, εκτός από το μοντέλο T-Echo που χρησιμοποιείται από τα μέλη της Mars Society, περιλαμβάνει φορητές συσκευές τύπου Blackberry με δικά τους πληκτρολόγια, μια συσκευή τύπου smartphone με e-paper οθόνη ακόμη και ένα smartwatch με δυνατότητα Meshtastic.
Το Meshtastic επινοήθηκε από τον Kevin Hester του ΜΙΤ στις αρχές του 2020 για να καλύψει το κενό επικοινωνίας των ατόμων που ασκούν δραστηριότητες και δεν έχουν αξιόπιστη πρόσβαση στο διαδίκτυο και παραμένει μια προσπάθεια σε κοινοτική βάση που εκτείνεται από την Αργεντινή έως την Κίνα. Όπως συμβαίνει με πολλά έργα ανοιχτού κώδικα, μια βασική ομάδα εθελοντών προγραμματιστών βοηθά στη συντήρηση του λογισμικού.
Ο Jonathan Bennett, που αυτοαποκαλείται «άνθρωπος του Linux» αναβάθμισε την κρυπτογράφηση του Meshtastic για άμεση ανταλλαγή μηνυμάτων και διατηρεί το λογισμικό σε λειτουργία σε σύστημα Linux. Ο ίδιος λέει ότι μπήκε για πρώτη φορά στο έργο όταν ένας ακροατής ενός από τα podcast του ήθελε έναν τρόπο να επικοινωνεί με φίλους ενώ παρακολουθούσε ένα φεστιβάλ όπου το δίκτυο κινητής τηλεφωνίας είχε υπερφορτωθεί.
Ωστόσο, τίποτα από τα παραπάνω δεν σημαίνει ότι πρέπει κάποιος να πετάξει το κινητό του στη θάλασσα και να αφιερωθεί στο Meshtastic. Τουλάχιστον όχι ακόμα. Πρώτον, η είσοδος στον κόσμο του LoRa παραμένει λίγο τεχνική, που ακόμη κι αν ένας χρήστης είναι τεχνολογικά καταρτισμένος, το σύστημα έχει κάποιους αξιοσημείωτους περιορισμούς.
Η χρήση του αποκεντρωμένου δικτύου mesh απαιτεί η συσκευή Meshtastic να βρίσκεται στην εμβέλεια τουλάχιστον ενός άλλου ασύρματου δικτύου. Εμπόδια όπως κτίρια, δέντρα και λόφοι ή βουνά μπορούν να εμποδίσουν την ‘οπτική’ επαφή που απαιτείται για την είσοδο στο δίκτυο mesh. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να είναι αξιόπιστο μόνο όταν υπάρχει μια ποικιλία άλλων κόμβων Meshtastic στην περιοχή. Έπειτα, υπάρχει το ζήτημα του ακατέργαστου εύρους ζώνης. Αυτός ο περιορισμός μπορεί να προκαλέσει προβλήματα όταν πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν το δίκτυο ταυτόχρονα.
Παρά τους περιορισμούς του Meshtastic, η υπόσχεσή του ως εφεδρικό σύστημα επικοινωνίας και η απόλυτη διασκέδαση που μπορεί να βρει κάποιος με αυτό συνεχίζει να προσελκύει νέους λάτρεις. Μόνο η εφαρμογή Android έχει συγκεντρώσει χιλιάδες κριτικές και το subreddit του Meshtastic έχει φτάσει τα σχεδόν 50.000 μέλη. Ορισμένοι δήμοι ελπίζουν ακόμη και να λανσάρουν δίκτυα Meshtastic για να βοηθήσουν στην προστασία των κοινοτήτων τους σε περίπτωση φυσικών καταστροφών.
*Το άρθρο πρωτοεμφανίστηκε στο WIRED
