Με ξεκάθαρες γραμμές απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, επιμονή στον στόχο της πρώτης θέσης και σαφώς πιο προσεκτική στάση απέναντι στις δυνάμεις που βρίσκονται στα αριστερά του ΠΑΣΟΚ, ο Νίκος Ανδρουλάκης επιχείρησε από τη Θεσσαλονίκη να περιγράψει τη στρατηγική με την οποία θα πορευτεί το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης μέχρι τις εθνικές εκλογές.
Η συνέντευξη Τύπου στη ΔΕΘ, διάρκειας σχεδόν τριών ωρών, έδωσε άλλωστε στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ την ευκαιρία να απαντήσει σε 42 ερωτήσεις και, πέρα από την παρουσίαση και εξειδίκευση των προγραμματικών προτάσεων, να ανοίξει αρκετά από τα «χαρτιά» του για την επόμενη ημέρα.
Το βασικό μήνυμα ήταν ότι η Χαριλάου Τρικούπη δεν σκοπεύει να αναπροσαρμόσει τον εκλογικό της στόχο παρά τη σημερινή δημοσκοπική εικόνα: ο πήχης παραμένει η πρώτη θέση και όχι η κατοχύρωση του ρόλου της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
«Ο στόχος του ΠΑΣΟΚ δεν είναι η δεύτερη θέση. Είναι η πρώτη θέση», είπε κατηγορηματικά ο Νίκος Ανδρουλάκης, συνδέοντας μάλιστα ευθέως την πρωτιά με τη δυνατότητα πολιτικής αλλαγής. Όπως εξήγησε, με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο «πολιτική αλλαγή δεν μπορεί να υπάρξει αν δεν ηττηθεί η Νέα Δημοκρατία».
Ερμητικά κλειστή η «πόρτα» στη ΝΔ
Εκεί όπου ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν άφησε περιθώριο διαφορετικών ερμηνειών ήταν στη σχέση του ΠΑΣΟΚ με τη Νέα Δημοκρατία.
Παρά τις επανειλημμένες ερωτήσεις για τα μετεκλογικά σενάρια, επέμεινε στην απόφαση του συνεδρίου του κόμματος, την οποία χαρακτήρισε δεσμευτική και αμετάβλητη. «Αυτή η στρατηγική δεν αλλάζει. Το ΠΑΣΟΚ είναι η προοδευτική απάντηση στη Νέα Δημοκρατία», τόνισε.
Η θέση αυτή, μάλιστα, δεν αφορά μόνο μια κυβέρνηση υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Όταν του τέθηκε το ενδεχόμενο να μην εξασφαλίσει η ΝΔ την αυτοδυναμία και να υπάρξει διαφορετικό πρόσωπο στην πρωθυπουργία, απέφυγε να μπει σε οποιαδήποτε συζήτηση για πρόσωπα.
«Εμείς αγωνιζόμαστε για την απομάκρυνσή τους από την κυβέρνηση. Τα εσωκομματικά τους ας τα λύσουν μόνοι τους», ήταν η απάντησή του.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και τα σενάρια για ενδεχόμενο κόμμα του Αντώνη Σαμαρά, ξεκαθαρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη «δεν αφορά το ΠΑΣΟΚ», αλλά τη Νέα Δημοκρατία.
Το «παράθυρο» προς τα αριστερά
Πολύ μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον, ωστόσο, είχε ο τρόπος με τον οποίο απάντησε στις ερωτήσεις για πιθανές συνεργασίες με κόμματα στα αριστερά του ΠΑΣΟΚ.
Σε αντίθεση με το απόλυτο «όχι» προς τη ΝΔ, ο Νίκος Ανδρουλάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασιών στον προοδευτικό χώρο, θέτοντας συγκεκριμένες πολιτικές και προγραμματικές προϋποθέσεις.
Όταν ρωτήθηκε αν είναι πολιτικά φυσικότερο για ένα σοσιαλδημοκρατικό κόμμα να συνεργάζεται με την Αριστερά παρά με τη Δεξιά, χαρακτήρισε «λογική» αυτή την προσέγγιση, σπεύδοντας ωστόσο να προσθέσει πως «η Αριστερά δεν είναι μία».
«Αν είναι μια Αριστερά που έχουμε κοινές αγωνίες για τα εθνικά θέματα, αν έχουμε κοινές αγωνίες για τα ζητήματα που αφορούν την οικονομία, την παραγωγή, το κοινωνικό κράτος, είναι προφανές ότι μπορούμε να συνεργαστούμε», ανέφερε, επικαλούμενος και τα παραδείγματα της Ισπανίας και της Πορτογαλίας.
Πρόκειται για μια διατύπωση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία όσο πλησιάζουν οι εκλογές και η συζήτηση για την επόμενη ημέρα στον χώρο της Κεντροαριστεράς γίνεται ολοένα εντονότερη.
Ανοιχτό ΠΑΣΟΚ και διεύρυνση
Στην ίδια κατεύθυνση, ο Νίκος Ανδρουλάκης επανέφερε και το ζήτημα της διεύρυνσης του ΠΑΣΟΚ, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά και νέες προσθήκες το επόμενο διάστημα (στη συνέντευξη Τύπου βρέθηκαν οι Αλέξανδρος Αυλωνίτης και Ευάγγελος Αποστολάκης). «Το ΠΑΣΟΚ είναι ένα ανοιχτό κόμμα», ανέφερε, εκτιμώντας ότι «κι άλλοι άνθρωποι θα έρθουν κοντά μας για να αγωνιστούμε μαζί απέναντι στη Νέα Δημοκρατία».
Έσπευσε, ωστόσο, να μεταφέρει το βάρος από τις μεταγραφές στελεχών στην κοινωνική διεύρυνση, την οποία χαρακτήρισε και σημαντικότερη. Στόχος, όπως είπε, είναι το ΠΑΣΟΚ να απευθυνθεί σε κοινωνικές δυνάμεις που σήμερα «ασφυκτιούν» και να οικοδομήσει πάνω σε αυτές μια ευρύτερη πλειοψηφία πολιτικής αλλαγής.
Οι χαμηλότεροι τόνοι για τον Τσίπρα
Στο ίδιο «κάδρο» μπαίνει και η στάση που επέλεξε να κρατήσει απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, προφανώς, δεν απέφυγε την κριτική στον επικεφαλής της ΕΛΑΣ. Αντιθέτως, όταν η συζήτηση έφτασε στην αξιοπιστία, θύμισε το «κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη», αντιπαραβάλλοντάς το με τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς και την πώληση «κόκκινων δανείων» σε funds κατά την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.
Ωστόσο, οι τόνοι ήταν χαμηλότεροι από εκείνους που είχε χρησιμοποιήσει το προηγούμενο διάστημα. Ο Νίκος Ανδρουλάκης επέλεξε να κρατήσει την πολιτική αντιπαράθεση κυρίως στο πεδίο της αξιοπιστίας και της συνέπειας, χωρίς να υψώσει ένα αντίστοιχο με εκείνο προς τη ΝΔ τείχος απέναντι στον πρώην πρωθυπουργό.
Η διαφοροποίηση αυτή μόνο απαρατήρητη δεν περνά, ιδιαίτερα από τη στιγμή που ο ίδιος, λίγη ώρα αργότερα, άφηνε ανοιχτή την «πόρτα» σε συνεργασίες με δυνάμεις της Αριστεράς υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
«Δεν είμαστε one man show»
Παράλληλα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επιχείρησε να απαντήσει και σε μια δεύτερη πίεση που δέχεται η Χαριλάου Τρικούπη: κατά πόσο το κόμμα μπορεί πράγματι να μετατραπεί από αντιπολιτευτική δύναμη σε κυβερνητική πρόταση.
Στην ερώτηση για όσα πρέπει να αλλάξουν στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, υπερασπίστηκε το σημερινό κομματικό μοντέλο, υπογραμμίζοντας ότι διαθέτει όργανα, συνέδρια, αποφάσεις, πρόγραμμα και στελέχη.
«Δεν είναι ένα κόμμα-σφραγίδα, ούτε one man show», είπε και έθεσε ο ίδιος το ερώτημα: «Μπορεί αυτό το κόμμα να κυβερνήσει;». Για να απαντήσει αμέσως: «Βεβαίως μπορεί να κυβερνήσει, γιατί έχει πρόγραμμα, στελέχη και πολιτική αυτονομία».
Όταν, δε, του ζητήθηκε να σχολιάσει την άποψη ότι ο ίδιος δεν διαθέτει το επικοινωνιακό «γκελ» άλλων πολιτικών αρχηγών, αντέστρεψε την κριτική, επιχειρώντας να μετατρέψει το θεωρούμενο μειονέκτημά του σε πλεονέκτημα αξιοπιστίας. «Το χάρισμα να σερβίρω ψέματα με πλατύ χαμόγελο δεν το έχω», είπε, για να προσθέσει ότι δεν διαθέτει «ταλέντα υποκριτικής». «Αν έχω ένα πλεονέκτημα, είναι η κοινωνική μου αξιοπιστία και η διαδρομή μου».
Ο Νίκος Ανδρουλάκης επανέλαβε με σαφή τρόπο τα περί «πολιτικής αυτονομίας» αποδεικνύοντας ότι πάνω σε αυτό επιχειρεί να ισορροπήσει ολόκληρη τη στρατηγική του: συνεργασίες μπορεί να υπάρξουν, αλλά το ΠΑΣΟΚ δεν θέλει να φτάσει στις κάλπες ως μέρος κάποιου προεκλογικού συνασπισμού ή ως συμπλήρωμα άλλης πολιτικής δύναμης.
Και αν δεν έρθει η πρώτη θέση;
Υπήρξε, πάντως, ένα ερώτημα στο οποίο ο Νίκος Ανδρουλάκης απέφυγε να δώσει καθαρή απάντηση: τι θα συμβεί με τον ίδιο εάν ο στόχος της πρώτιάς δεν επιτευχθεί.
Ρωτήθηκε ευθέως εάν, στην περίπτωση που το ΠΑΣΟΚ καταλάβει τη δεύτερη ή ακόμη και την τρίτη θέση, θα αναλάβει προσωπικά την ευθύνη και θα θέσει την ηγεσία του στην κρίση της κομματικής βάσης. Δεν δεσμεύτηκε, ωστόσο…
«Η μάχη των εθνικών εκλογών είναι μάχη πολιτικής αλλαγής και όχι προσωπικών σχεδιασμών», απάντησε, μεταφέροντας τη συζήτηση από την επόμενη ημέρα του ΠΑΣΟΚ στην ίδια την εκλογική αναμέτρηση.
Είχε, μάλιστα, προηγουμένως επιμείνει ότι το κόμμα θα κοιτάζει «μόνο τη μέρα των εθνικών εκλογών», καθώς εκεί, όπως είπε, θα κριθεί «το μέλλον της χώρας» και όχι «το μέλλον πολιτικών προσώπων».
Από το «τελευταίο μίλι» στα «πράσινα μίλια»
Η εικόνα που επιχείρησε, τελικά, να περάσει ο Νίκος Ανδρουλάκης από τη Θεσσαλονίκη είναι εκείνη ενός ΠΑΣΟΚ που θέλει να φτάσει στις εκλογές χωρίς να εγκλωβιστεί ούτε στη συζήτηση περί δεύτερης θέσης, ούτε στα σενάρια για το ποιον θα στηρίξει την επόμενη μέρα.
Το στοίχημα είναι δύσκολο: να πείσει ότι αποτελεί αυτοτελή κυβερνητική πρόταση, διατηρώντας ταυτόχρονα ανοιχτές τις γέφυρες που ενδεχομένως θα χρειαστούν μετά τις κάλπες.
Ίσως γι' αυτό και η τελευταία πολιτική εικόνα που έδωσε στη συνέντευξη Τύπου ήταν απολύτως προεκλογική. Ερωτηθείς για το «τελευταίο μίλι» της κυβέρνησης Μητσοτάκη, ευχήθηκε η λαϊκή ετυμηγορία να σημάνει το τέλος της διακυβέρνησης της ΝΔ.
Και πρόσθεσε: «Αν τα επόμενα μίλια, και όχι ένα, είναι πράσινα, και αυτό είναι στο χέρι του ελληνικού λαού».
Για τον Νίκο Ανδρουλάκη, λοιπόν, ο οδικός χάρτης μέχρι τις κάλπες έχει χαραχθεί. Το δύσκολο κομμάτι αρχίζει τώρα: να πείσει ότι η «πολιτική αλλαγή» που περιγράφει μπορεί να περάσει μέσα από την εκλογική πρωτιά του ΠΑΣΟΚ.
