Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για την πολιτική διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς ασκεί ο Αλέξης Χαρίτσης, με αφορμή τη δημιουργία της «Hellenic Heritage Α.Ε.». Ο κ. Χαρίτσης υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση μετατρέπει το Υπουργείο Πολιτισμού από θεματοφύλακα της πολιτιστικής κληρονομιάς σε «brand manager», αντιμετωπίζοντας τα μνημεία ως πεδίο εμπορικής αξιοποίησης.
«Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι εμπορικό προϊόν», τονίζει, σημειώνοντας ότι τα μνημεία αποτελούν δημόσιο αγαθό και παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.
Σύμφωνα με τον κ. Χαρίτση η ίδρυση της νέας εταιρείας δημιουργεί έναν μηχανισμό που συγκεντρώνει σημαντικές αρμοδιότητες γύρω από τα έσοδα και την οικονομική αξιοποίηση του πολιτισμού, όπως εισιτήρια, πωλητήρια, χορηγίες, παραχωρήσεις και εμπορικές συνεργασίες. Ο ίδιος θέτει το ερώτημα γιατί δεν ενισχύονται οι υπάρχουσες δημόσιες δομές, όπως η Αρχαιολογική Υπηρεσία και οι αρμόδιοι φορείς διαχείρισης πολιτιστικών πόρων, αντί να δημιουργείται μια νέα ανώνυμη εταιρεία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Όταν υπάρχει δημόσιο αγαθό, η κυβέρνηση επιλέγει τη λογική της αγοράς και της εμπορικής εκμετάλλευσης», αναφέρει χαρακτηριστικά, κάνοντας λόγο για υποβάθμιση της δημόσιας ευθύνης απέναντι στην πολιτιστική κληρονομιά.
Ο Αλέξης Χαρίτσης υπογραμμίζει ότι τα μνημεία «δεν ανήκουν σε καμία κυβέρνηση», αλλά αποτελούν κληρονομιά που πρέπει να προστατευτεί και να παραδοθεί στις επόμενες γενιές. «Ο πολιτισμός χρειάζεται ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες, επιστημονικό προσωπικό και σταθερή χρηματοδότηση – όχι μετατροπή του σε ένα ακόμη εμπορικό brand», καταλήγει.
Η ανάρτηση Χαρίτση
Το υπουργείο Πολιτισμού ως brand manager. Στην Πύλο, το Νιόκαστρο του 16ου αιώνα παραχωρείται για ιδιωτική γαμήλια δεξίωση. Στη Θεσσαλονίκη, το Επταπύργιο, ο τόπος φυλάκισης και βασανιστηρίων αγωνιστών της δημοκρατίας, εντάσσεται σε κατάλογο γαστρονομικών εκδηλώσεων.
Την ίδια στιγμή, στην Ακρόπολη, οι επισκέπτες πληρώνουν εισιτήριο 30 ευρώ αλλά ακόμα αναζητούν μια τουαλέτα που να λειτουργεί.
Η ιδιωτική χρήση των μνημείων έχει εδώ και καιρό βρει τη θέση της στην πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη για τον πολιτισμό. Τώρα αποκτά και μόνιμο μηχανισμό: τη δική της Α.Ε.
Που θα διαχειρίζεται το πιο πολύτιμο κομμάτι της οικονομικής δραστηριότητας γύρω από τον πολιτισμό.
Το Υπουργείο Πολιτισμού από θεματοφύλακας της πολιτιστικής κληρονομιάς γίνεται brand manager.
Το σχέδιο νόμου που συζητείται σήμερα και ψηφίζεται αύριο στη Βουλή το αποτυπώνει με τον πιο καθαρό τρόπο. Ιδρύει την «Hellenic Heritage Α.Ε.».
Μια εταιρεία που αναλαμβάνει ό,τι συνδέεται - και ό,τι θα μπορούσε να συνδεθεί - με την οικονομική εκμετάλλευση της πολιτιστικής κληρονομιάς: εισιτήρια, πωλητήρια, χορηγίες, παραχωρήσεις, πιστοποιημένα προϊόντα, εμπορικές συνεργασίες, επικοινωνία και, βέβαια, γαστρονομικές δράσεις.
Εδώ αποκαλύπτεται το πραγματικό πολιτικό σχέδιο.
Γιατί όμως άραγε η κυβέρνηση θεωρεί ότι χρειάζεται μια νέα Α.Ε.;
Γιατί δεν αρκεί ο υφιστάμενος Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ); Γιατί δεν ενισχύεται η Αρχαιολογική Υπηρεσία;
Τι θα μπορεί να γίνει μετά που σήμερα δεν γίνεται ή γίνεται δυσκολότερα;
Και το βασικότερο: Ποιος κερδίζει νέα εξουσία; Ποιος θα αποφασίζει από δω και πέρα;
Η Hellenic Heritage ΑΕ:
•θα έχει … «ευελιξία» στις συμβάσεις και στις συνεργασίες,
•θα λειτουργεί έξω από την κλασική διοικητική ιεραρχία,
•θα συγκεντρώνει τεράστια οικονομική δραστηριότητα,
•θα διοικείται από διορισμένη διοίκηση και όχι από υπηρεσιακή δομή και
•θα χρηματοδοτείται από τους πόρους που ήδη παράγει ο πολιτισμός.
Η νέα Α.Ε δεν μεταφέρει απλώς αρμοδιότητες. Συγκεντρώνει εξουσία. Κρίσιμες αποφάσεις περνούν από την δημόσια διοίκηση, που οφείλει να λειτουργεί με υπηρεσιακή και επιστημονική ευθύνη, θεσμικές εγγυήσεις και λογοδοσία, σε ένα διοικητικό συμβούλιο διορισμένο από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία. Δεν μοιάζει απλώς με παράλληλο –ελεγχόμενο– μηχανισμό εξουσίας και διαχείρισης χρήματος. Είναι.
Στην Ελλάδα του κ. Μητσοτάκη, όταν υπάρχει χρήμα, χορηγίες, συμβάσεις και εμπορική αξιοποίηση, η απάντηση είναι σχεδόν πάντα η ίδια: μια εταιρεία, μια διορισμένη διοίκηση, ένας μηχανισμός έξω από την κλασική δημόσια διοίκηση. Είναι το μοντέλο διακυβέρνησης του «επιτελικού κράτους»:
όπου υπάρχει δημόσιο αγαθό, η ΝΔ βλέπει μια αγορά·
όπου υπάρχει θεσμός, δημιουργεί μια εταιρεία·
όπου υπάρχει δημόσια λογοδοσία, αναζητά ευελιξία για να την παρακάμψει.
Τα μνημεία δεν μας ανήκουν. Τα δανειζόμαστε από τις επόμενες γενιές. Γι' αυτό και η πολιτιστική κληρονομιά δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως χαρτοφυλάκιο εμπορικής αξιοποίησης ούτε να παραδίδεται στη διακριτική ευχέρεια μιας ακόμη ανώνυμης εταιρείας.
Χρειάζεται ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες, γενναία χρηματοδότηση, αρχαιολόγους, συντηρητές και όλο το αναγκαίο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό.
Γιατί ο πολιτισμός είναι κάτι πολύ πιο ουσιαστικό, πολύ πιο ταυτοτικό για μια κοινωνία από ένα ακόμα εμπορικό brand προς πώληση.
{https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1574658930693613&id=100044485627317&mibextid=wwXIfr&rdid=wbh3W3T6CADUIPPz#}
Μενδώνη: «Ο πολιτισμός είναι δημόσιο αγαθό»
«Ο πολιτισμός είναι δημόσιο αγαθό, είναι μοχλός κοινωνικής συνοχής, βασικό συστατικό της ταυτότητας μας και αναπτυξιακό εργαλείο. Στις πολιτικές μας τον αντιμετωπίζουμε με την αναπτυξιακή του δυναμική και όχι με στατική προσέγγιση την οποία κληρονομήσαμε» τόνισε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη κλείνοντας στην αρμόδια Επιτροπή την επεξεργασία του νομοσχεδίου της, για «τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, την προστασία των έργων τέχνης και την αναδιοργάνωση του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων». Ταυτόχρονα η κ. Μενδώνη απέρριψε τις κατηγορίες των κομμάτων της αντιπολίτευσης περί ιδιωτικοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας, τονίζοντας ότι η κριτική πρέπει να γίνεται επί κειμένων και όχι επί φαντασιώσεων.
«Η διεθνής πρακτική δείχνει ότι όλα όσα εφαρμόζουμε μπορούν να συγκεραστούν. Οι περισσότεροι όμως δεν αντέχετε την επιτυχία. Η προτεραιότητα της κυβέρνησης δηλώνεται στην προστασία και του πολιτιστικού αγαθού και του φυσικού περιβάλλοντος», ανέφερε χαρακτηριστικά η υπουργός Πολιτισμού ενώ καταλόγισε σε όσους υποστηρίζουν ότι ιδιωτικοποιείται η πολιτιστική κληρονομιά της χώρας, «ιδεοληψία και φαυλότητα». «Την τετραετία ΣΥΡΙΖΑ, 2015-2018 τα έσοδα ήταν συνολικά 400 εκατ. ευρώ. Μέσα στην τετραετία 2022-2025, τα έσοδα από τον ΟΔΑΠ -τον οποίο εμείς αναδιοργανώσαμε με τον νόμο του 2020- είναι 758 εκατ. ευρώ. Και αυτά τα χρήματα προφανώς και πάνε στον ίδιο τον πολιτισμό. Το νομοσχέδιο αυτό δεν έχει καμία σχέση με την προστασία και την κυριότητα των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων, διότι αφορούν το σύνταγμα που τα κατοχυρώνει και το νόμο 4858 το 2021, δηλαδή τον κωδικοποιημένο νόμο 3028 του 2002, ο οποίος δεν ακουμπάται, δεν θίγεται το παραμικρό», τόνισε χαρακτηριστικά η κ. Μενδώνη και πρόσθεσε: «Το νομοσχέδιο, πουθενά δεν λέει ότι η Ανώνυμη Εταιρία είναι φορέας κυριότητας μνημείων ή αρχαιολογικών χώρων, δεν αποκτά κυριότητα άρα δεν προβαίνει σε εκποίηση. Είναι μια εταιρεία διαχείρισης που διέπεται από το θεσμικό πλαίσιο του Δημοσίου. Και αυτός ο οποίος έχει την Ανώνυμη Εταιρεία είναι το υπουργείο Οικονομικών και ο ΟΔΑΠ. Η εταιρεία εισπράττει στο όνομα και για λογαριασμό του ΟΔΑΠ, δεν διαχειρίζεται τα έσοδα, τα αποδίδει ακέραια στον ΟΔΑΠ, για να περάσουν στην συνέχεια στο υπουργείο Πολιτισμού. Αυτό λέει το νομοσχέδιο».
Όπως είπε η κ. Μενδώνη, «η ίδια η Εφορία Εναλίων Αρχαιοτήτων και η Αρχαιολογική Υπηρεσία στο επίπεδο της Γενικής Διεύθυνσης ζήτησαν να συγκροτηθεί το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου». «Ο ΟΔΑΠ όλα αυτά τα χρόνια, από αυτό το τέλμα στο οποίο βρισκόταν και τον απαξιωμένο οργανισμό τον οποίο παραλάβαμε, έκανε άλματα. Τα έσοδα του έχουν αυξηθεί πολύ και έχει κάνει πολλά πράγματα γιατί εμείς δεν τον θέλουμε καθηλωμένο. Και ο νόμος δεν αφήνει καμία περίπτωση να εισέλθει κανένας άλλος μέτοχος, ούτε ιδιώτης ούτε καν δημόσια επιχείρηση. Για ποια ιδιωτικοποίηση μιλάτε», σημείωσε.
«Τα μνημεία μας οφείλουμε να τα σεβόμαστε και αυτό δηλώνεται και από τη διασφάλιση των προσόδων τους και όχι να τα αφήνουμε χωρίς πόρους και χωρίς φροντίδα. Γιατί αυτό είναι ξεπούλημα. Να τα αφήνουμε χωρίς πόρους να καταρρέουν», υπογράμμισε η υπουργός Πολιτισμού. Μίλησε ακόμα «για εργαλειοποίηση την οποία ασκούν ορισμένα κόμματα ανερυθρίαστα» και πρόσθεσε: «Ξεπούλημα είναι να αφήνεις τα μνημεία χωρίς πόρους, χωρίς έσοδα να αφήνεις κλειστά τα πωλητήρια και να μην παρέχεις στοιχειώδεις υπηρεσίες στους επισκέπτες, όπως τα παραλάβαμε το 2019. Χρηστή διοίκηση είναι να οργανώνεις, να μετράς, να ελέγχεις και να επιστρέφεις πόρους στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η διάρκεια λειτουργίας ενός Νομικού Προσώπου δεν μεταβιβάζει μνημεία, δεν αλλάζει καθεστώς προστασίας, δεν μετατρέπει την πολιτιστική κληρονομιά σε ιδιωτικό περιουσιακό στοιχείο. Η διάρκεια λειτουργίας του, είτε είναι ιδιωτικού είτε δημοσίου δικαίου, είναι αναγκαία να ορίζεται στο θεσμικό πλαίσιο για να μπορούν να σχεδιαστούν και να υλοποιηθούν έργα ψηφιακά, υποδομές, υπηρεσίες, εμπορικά δίκτυα, μακροχρόνια προγράμματα με διαχειριστική προβλεψιμότητα». «Κάντε λοιπόν κριτική αλλά με επιχειρήματα, επί κειμένων και όχι επί φαντασιακών ερμηνειών», κατέληξε η Λίνα Μενδώνη.
