Στην προχτεσινή συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης φιλοτέχνησε μια πολύ θετική εικόνα της κατάστασης της ελληνικής οικονομίας: «Για έκτη χρονιά φέτος η χώρα μας θα έχει σχεδόν διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Η ανεργία εξακολουθεί να βαίνει μειούμενη, στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών.
Οι επενδύσεις προβλέπονται διπλάσιες εκείνων του 2019, ο πληθωρισμός δείχνει να τιθασεύεται, ενώ ήδη εφαρμόζονται μέτρα τα οποία αυξάνουν την αγοραστική δύναμη και τα οποία θα κλιμακωθούν τους επόμενους μήνες».
Ωστόσο, όσα είπε ο πρωθυπουργός δεν αποτυπώνουν ολοκληρωμένα την εικόνα και, πολύ περισσότερο τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.
Ευρώπη σε… 37 χρόνια
Στη διαρκή επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής ο Ευκλείδης Τσακαλώτος παρατήρησε ότι ακόμα και αν η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται κάθε χρόνο με διπλάσιο ρυθμό από το μέσο όρο της ευρωζώνης (κάτι απίθανο), θα χρειαστούμε… 37 χρόνια για να καλύψουμε το αναπτυξιακό χάσμα με τα υπόλοιπα κράτη του ευρώ. Με αυτόν το τρόπο ο πρώην υπουργός Οικονομικών θέλησε να δείξει τόσο την απόκλιση της ελληνικής οικονομίας από τις ευρωπαϊκές όσο και το ότι η αύξηση του ΑΕΠ δεν αποτελεί το μόνο κριτήριο για να κρίνουμε την πορεία της οικονομίας, ιδιαίτερα από τη σκοπιά της κοινωνικής ευημερίας.
Οι προβλέψεις για το ΑΕΠ
Ο προβληματισμός για την οικονομία γίνεται ακόμα πιο έντονος αν δούμε τις προβλέψεις που κάνει η ίδια η κυβέρνησης για την πορεία της ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον πίνακα του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2026-2029 η πορεία της αύξησης του ΑΕΠ θα είναι η εξής:
• 2026:2,4%
• 2027: 1,7%
• 2028: 1,6%
• 2029: 1,3%
Η σημαντική πτώση της αύξησης του ΑΕΠ οφείλεται στην ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας -το 2026 είναι η τελευταία χρόνια των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων. Βλέπουμε δηλαδή να επαναλαμβάνεται το γνωστό μοντέλο της ανάπτυξης από εξαρτάται από τα χρήματα των Ευρωπαίων. Μοντέλο που δεν οδηγεί σε μια βιώσιμη και σταθερή οικονομική άνοδο.
Διάψευση για τις επενδύσεις
Η κυβέρνηση είχε θέσει εξαρχής ως κεντρικό στόχο της να καταστήσει την Ελλάδα «φιλική» στις επενδύσεις, μέσα από τη συμπίεση των μισθών και τη χαλάρωση των ελέγχων στις επιχειρήσεις. Στην ομιλία του στο Υπουργικό Συμβούλιο ο πρωθυπουργός εξέφρασε την ικανοποίησή του γιατί οι επενδύσεις είναι διπλάσιες από το 2019. Τα στοιχεία που δημοσιεύει όμως το ινστιτούτο ΕΝΑ διαψεύδουν το αφήγημα Μητσοτάκη.
Συγκεκριμένα, το ΕΝΑ αναφέρει ότι οι πραγματικές επιδόσεις στις επενδύσεις είναι κάτω από τις κυβερνητικές προβλέψεις έτσι όπως αυτές καταγράφονται στους προϋπολογισμούς. Το 2023 η πρόβλεψη ήταν για αύξηση 15,5% αλλά τελικά η πραγματική αύξηση ήταν μόνο 6,6%. Το 2024 η πρόβλεψη ήταν 15,1%, αλλά τελικά η αύξηση ήταν μόλις 4,5%. Το 2025 η πρόβλεψη είναι 8,4% αλλά φαίνεται ότι θα κλείσουμε στο 5,7%.
Το ακόμα πιο προβληματικό στοιχείο στην Ελλάδα οι επενδύσεις φτάνουν το 16,1%, κάτι που κατατάσσει τη χώρα στην προτελευταία θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ, όπου ο μέσος όρος είναι 21,2%.
Μάλιστα η αύξηση των επενδύσεων αφορά σε ποσοστό 87% τις κατασκευές. Στον συγκεκριμένο κλάδος οι επενδύσει έχουν χαμηλό πολλαπλασιαστή ως προς το ΑΕΠ.
Οι ανισότητες
Την ώρα που οι επενδύσεις υπολείπονται των στόχων, οι ανισότητες αυξάνονται.
Το 2019 τα εισοδήματα από κέρδη ήταν μεγαλύτερα από αυτά της εργασίας κατά 21,3 δισ. ευρώ. Το 2024 ήταν μεγαλύτερα κατά 36,1 δισ. ευρώ. Δηλαδή κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Μητσοτάκη, η διαφορά αυξήθηκε κατά 69,5% σε βάρος της μισθωτής εργασίας. Η συμμετοχή των μισθών στο ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί περισσότερο αφού τόσο το 2015 όσο και το 2026 η αύξηση των μισθών θα είναι μικρότερη από την αύξηση της παραγωγικότητας.
Το 46,3% των μισθωτών, περίπου 1,1 εκατομμύριο εργαζόμενοι, έχουν μισθό έως 824 ευρώ, και το 16,2% των μισθωτών, 463 χιλιάδες εργαζόμενοι, έχουν μισθό από 824 έως 956 ευρώ.
Η φτηνή εργασία δεν φέρνει ανάπτυξη
Τα προφανή συμπεράσματα από τα στοιχεία που παραθέτουμε είναι 4:
1. Η άνοδος του ΑΕΠ δεν είναι τόσο ισχυρή όσο παρουσιάζει η κυβέρνηση.
2. Αυτή η άνοδος οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις ευρωπαϊκές επενδύσεις.
3. Το χαμηλό εργατικό κόστος δεν φέρνει επενδύσεις.
4. Ενώ πέφτει ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ, οι ανισότητες διευρύνονται.
Η οικονομική πραγματικότητα είναι διαφορετική από την εικόνα που φιλοτεχνεί η κυβέρνηση.
