Τη μεταβατικότητα της πολιτικής συγκυρίας επισημαίνει ο πρόεδρος-διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ερευνών «To the point», συγγραφέας και πολιτικός αναλυτής, Δημήτρης Κατσαντώνης, διαβλέποντας κίνδυνο έκρηξης αν δεν υπάρξει μετεξέλιξη του μεταπολιτευτικού συστήματος, «όπου για πρώτη φορά εδώ και σαράντα χρόνια θα υπάρχουν/προβλέπονται/ενισχύονται θεσμικά αντίβαρα στο Πρωθυπουργικό imperium».
- Εν αναμονή δημιουργίας νέων κομμάτων και δεδομένου ότι μετά την ΔΕΘ δεν προκύπτει ότι άλλαξαν οι πολιτικοί συσχετισμοί, έχει βάση η εκτίμηση ότι διανύουμε μια μεταβατική περίοδο στην πολιτική ζωή;
Η εκτίμηση είναι σωστή: Διανύουμε μια μεταβατική περίοδο. Χωρίς όμως να υπάρχει μια κατευθύνουσα δύναμη, με αποτέλεσμα να βρισκόμαστε περισσότερο σε μία πολιτική σύγχυση και αβεβαιότητα παρά σε μια πορεία οργανωμένης αναδιάταξης του πολιτικού σκηνικού. Όλη η αυτή η κινητικότητα περί νέων κομμάτων είναι σύμπτωμα αυτής της σύγχυσης. Μεταβατική περίοδος λοιπόν αλλά ας κάνουμε δύο παρατηρήσεις.
Έχει ξεκινήσει από τις αρχές του 2024, δεν είναι φαινόμενο των τελευταίων μηνών.
Όσο δεν μπαίνουν επί τάπητος τα θέματα της σχεδιασμένης αλλαγής του πολιτικού συστήματος, ώστε να εξελιχθεί το μεταπολιτευτικό πολιτικό μοντέλο, η μετάβαση θα διαρκέσει πέραν του κοινωνικά ανεκτού. Η «έκρηξη» μπορεί να μας οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες, μη επιθυμητές καταστάσεις
Για αυτό, το πολιτικό μας σύστημα πρέπει να σταματήσει να είναι τόσο αυτοαναφορικό και αυτοεξυπηρετικό. Κάποιος πρέπει να πάρει πολιτικές πρωτοβουλίες για να αλλάξει το πολιτικό μας σύστημα.
- Η Μαρία Καρυστιανού δήλωσε ότι θα στηρίξει κάτι "νέο και καθαρό" χωρίς να το οργανώσει ή να είναι μέρος του. Μπορεί ένα κόμμα που θα έχει την υποστήριξη της εμβληματικής μητέρας των Τεμπών να αποκτήσει σημαντική επιρροή;
H κυρία Καρυστιανού έχει δημιουργήσει ένα ισχυρό συμβολισμό στο όνομα της και ένα μεγάλο ηθικό κεφάλαιο. Εφόσον τα μεταφέρει στον ανοιχτό πολιτικό στίβο σίγουρα θα τα απομειώσει και τα δύο αλλά δεν θα πάψουν να υπάρχουν. Συνεπώς, θα λειτουργήσουν ενισχυτικά σε όποιο κόμμα επενδυθούν. Το πόσο ενισχυτικά θα λειτουργήσουν δεν μπορεί να εκτιμηθεί , ως εκλογικό μέγεθος, αυτή τη στιγμή. Βέβαια , το «νέο και καθαρό», το οποίο ενδεχομένως να ήθελε να υποστηρίξει είναι μια δύσκολη υπόθεση είτε να δημιουργηθεί είτε να ανακαλυφθεί…
- Για τον Αλέξη Τσίπρα τι πιστεύετε; Θα αναλάβει κάποια πολιτική πρωτοβουλία και ποια θα ήταν η προοπτική της;
Όλα δείχνουν ότι ο κ. Τσίπρας σκέφτεται σοβαρά τη δημιουργία πολιτικού κόμματος. Βέβαια, ο τρόπος που αναδεικνύεται το θέμα είναι ελάχιστα κολακευτικός για τον ΣΥΡΙΖΑ. Η εκτίμηση μου είναι ότι ο πρώην Πρωθυπουργός, αν τελικά προχωρήσει, θα το κάνει ή πολύ κοντά στις εκλογές ή αμέσως μετά απ’ αυτές (ελπίζοντας ότι τα αποτελέσματα τους θα δημιουργήσουν μια αίσθηση απογοήτευσης στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο). Θα το κάνει δηλαδή σε συγκυρία, όπου θα υπάρχουν ευήκοα ώτα για «ενοποιήσεις», «νέες αρχές» κλπ. Αν υπάρξει τελικά τέτοια συγκυρία, είναι άλλη συζήτηση. Η όποια κίνηση του κ. Τσίπρα πρέπει να σταθμιστεί από τον ίδιο προσεκτικά επειδή το εναπομείναν πολιτικό του κεφάλαιο δεν παρουσιάζει περιθώρια αστοχιών. Θα το έχει δει κι ο ίδιος από τις μετρήσεις κοινής γνώμης, όπου δεν παρουσιάζεται κάποια προοπτική επιτακτικής ανάγκης για δημιουργία «κόμματος Τσίπρα».
- Αν κάνει το βήμα για δημιουργία κόμματος ο Αντώνης Σαμαράς, αυτό θα είναι πρόβλημα για τη ΝΔ; Σε ποιο βαθμό;
Ο κ. Σαμαράς εάν κάνει το βήμα, κατά πάσα πιθανότητα, θα το κάνει πριν τον κ. Τσίπρα. Θα στοχεύσει σε μία είσοδο στο Κοινοβούλιο, δεδομένου ότι σημαντικό μέρος της παραδοσιακής βάσης της ΝΔ δε νιώθει άνετα (επιεικώς μιλώντας) με τη σημερινή φυσιογνωμία του κόμματος. Ασφαλώς, θα επηρεάσει δυσμενώς την εκλογική επίδοση του κυβερνώντος κόμματος (κατά κύριο λόγο) και των άλλων κομμάτων δεξιότερα της ΝΔ (κατά δεύτερο λόγο).
- Η κατάσταση αδυναμίας και κατακερματισμού στον προοδευτικό χώρο είναι θεραπεύσιμη;
Η λέξη «θεραπεύσιμη» ίσως για κάποιους να παραπέμπει σε κάτι «νοσηρό» και κάτι τέτοιο δεν ισχύει κατά τη γνώμη μου. Αν η κατάσταση είναι «ανατάξιμη»; Πιστεύω ναι. Αλλά πρέπει να γίνουν πολλά και με πυκνό τρόπο. Επιμένω ότι είναι δουλειά του προοδευτικού χώρου να παρουσιάσει ένα σχέδιο αλλαγής του πολιτικού συστήματος, μια μετεξέλιξη του μεταπολιτευτικού συστήματος, όπου για πρώτη φορά εδώ και σαράντα χρόνια θα υπάρχουν/προβλέπονται/ενισχύονται θεσμικά αντίβαρα στο Πρωθυπουργικό imperium.
- Ο Π. Γερουλάνος είπε ότι αν δεν κουνηθεί η βελόνα (των δημοσκοπήσεων) για το ΠΑΣΟΚ τους επόμενους δύο μήνες, μετά θα είναι αργά για διεκδίκηση εκλογικής νίκης. Συμφωνείτε;
Εξαρτάται από το χρόνο διεξαγωγής των εκλογών. Και κυρίως εξαρτάται από το «αφήγημα» στο οποίο θα επενδύονται οι προγραμματικές προσεγγίσεις που ήδη παρουσιάζει το ΠΑΣΟΚ. Για την Ελλάδα, το Πρόγραμμα δε συνιστά «αφήγημα» στη συνείδηση του κόσμου. Καλώς ή κακώς, δεν είμαστε Ολλανδία.
- Γιατί δεν μπορεί το ΠΑΣΟΚ να κάνει το άλμα; Είναι πρόβλημα ηγεσίας, στρατηγικής ή κάτι άλλο;
Το θέμα είναι αυτό που προανέφερα: Ποιο είναι το ραχοκόκαλο όπου «δένονται» όλες οι πολιτικές πρωτοβουλίες του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης και του Προέδρου του. Γιατί τέτοιες πρωτοβουλίες υπάρχουν και αρκετές είναι επιτυχείς. Όμως αυτή τη στιγμή δεν έχει δημιουργηθεί το μεγάλο κοινωνικό ρεύμα. Επικοινωνιακά μιλώντας: ποιες λίγες λέξεις - στόχους οι συμπολίτες μας θα ανακαλούν στη μνήμη (και θα επικαλούνται στις συζητήσεις) όταν θέλουν να αναφερθούν στο "Προοπτική ΠΑΣΟΚ¨.
Ο Ν. Δένδιας έχει πολύ υψηλή δημοτικότητα. Μπορεί να είναι αυτός ο πρωταγωνιστής της πολιτικής αλλαγής;
Η υψηλή δημοτικότητα του κ. Δένδια είναι κάτι αναμφισβήτητο, ιδιαίτερα στον κεντροδεξιό χώρο. Όμως, υπάρχουν πολλά ιστορικά παραδείγματα στα οποία η υψηλή δημοφιλία δεν ήταν αρκετή για να γίνεις πολιτικός πρωταγωνιστής. Χρειάζεται Σχέδιο Δράσης και μια Κεντρική Ιδέα. Και να σε σκέφτονται όλοι ως Άλλο Πόλο. Έχω την αίσθηση ότι ο κ. Δένδιας κινείται προσεκτικά και κατοχυρώνει κάποια από αυτά τα θέματα στο πρόσωπο του. Αλλά κανείς δεν μπορεί να κρίνει το βαθμό προετοιμασίας του, πριν από το μεγάλο βήμα.
(O Δημήτρης Κατσαντώνης είναι πρόεδρος-διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ερευνών «To the point»)
