Με την κοινωνική δυσαρέσκεια για την συνεχιζόμενη ακρίβεια να εντείνεται, την κυβερνητική πολιτική να καταγράφει αρνητικό πρόσημο σε μείζονα πεδία της καθημερινότητας του πολίτη όπως η δημόσια Υγεία, αλλά και με το αφήγημα της αποτελεσματικότητας να έχει κλονιστεί από επαναλαμβανόμενες αδυναμίες και ελλείμματα του κρατικού μηχανισμού στην διαχείριση φυσικών καταστροφών, ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση για την παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη, το προσεχές σαββατοκύριακο, στα εγκαίνια της 88ης ΔΕΘ.
Πρόκειται για μία πολιτικά διαφορετική ΔΕΘ καθώς θα διεξαχθεί με ανοιχτές «πληγές» και στην κυβέρνηση από το απροσδόκητα αρνητικό αποτέλεσμα των πρόσφατων ευρωεκλογών. Ως εκ τούτου θεωρείται και η πιο κομβική στην μέχρι σήμερα για τη ΝΔ η οποία για πρώτη φορά σε αυτή την πενταετία εμφανίζει τόσο έντονα- και επίμονα- σημάδια φθοράς στην κοινωνία.
Αν και η περσινή παρουσία του κ. Μητσοτάκη στην ΔΕΘ είχε επίσης εξελιχθεί με φόντο τις πρώτες ρωγμές στην κυβερνητική εικόνα από τις σημαντικές- και τότε- ανεπάρκειες στην διαχείριση των πυρκαγιών και εν συνεχεία των καταστροφικών πλημμυρών στην Θεσσαλία, ο απόηχος του 41% ήταν ακόμη νωπός και η πολιτική ανάγκη για επανεκκίνηση όχι πιεστική.
Έναν χρόνο μετά, το σκηνικό για το κυβερνών κόμμα και για τον πρωθυπουργό έχει ωστόσο αλλάξει άρδην: Το 41% του Ιουνίου 2023 έχει γίνει 28% στις ευρωεκλογές του Ιουνίου 2024, ενώ κλίμα αναστροφής της πτωτικής πορείας της ΝΔ δεν έχει διαφανεί έκτοτε παρά τις πρωτοβουλίες Μητσοτάκη (ανασχηματισμός, «δεξιά στροφή» κ.λ.π). Αντιθέτως, κεντρικές πολιτικές επιλογές του πρωθυπουργού αμφισβητούνται ακόμη και εντός ΚΟ της ΝΔ, ενώ σημαντικές πτυχές της κυβερνητικής πολιτικής αποδομούνται δημοσίως από τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά και εν μέρει από τον Κώστα Καραμανλή. Όσο για την «δεξιά στροφή» του τελευταίου τριμήνου όχι μόνο δεν μετριάζει το εσωκομματικό αίτημα για επιστροφή σε παραδοσιακές θέσεις, αλλά «θολώνει» και την στρατηγική της διεύρυνσης εντείνοντας και τα μηνύματα αμφισημίας σχετικά με την σημερινή φυσιογνωμία της ΝΔ.
Η σχέση εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση έχει διαρραγεί
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για κυβερνητική επανεκκίνηση αναγνωρίζεται πλέον και από το Μέγαρο Μαξίμου έστω και εάν το ίδιο δεν παραδέχεται αυτό που πολλοί άλλοι διακρίνουν στην κοινωνία: Η σχέση εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση έχει διαρραγεί και η όποια ανοχή εξακολουθεί να υφίσταται στηρίζεται κυρίως στην αίσθηση απουσίας εναλλακτικής λύσης λόγω της παρατεταμένης κρίσης στους κόλπους της αντιπολίτευσης και κυρίως στον ΣΥΡΙΖΑ.
Την ώρα που στον πυρήνα της ραγδαίας φθοράς βρίσκεται η αδυναμία της κυβέρνησης να κερδίσει μεγάλα «στοιχήματα» όπως η αντιμετώπιση της ακρίβειας, αλλά και η αύξηση των εισοδημάτων σε επίπεδα που να διασφαλίζουν ότι το βιοτικό επίπεδο των πολιτών συμβαδίζει με το αναπτυξιακό «success story» που προβάλλει για την οικονομία, το Μέγαρο Μαξίμου αναζητά νέα ώθηση για τον «πολυδύναμο εκσυγχρονισμό» και πειστικό αφήγημα για την επόμενη τριετία κυρίως στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων, των δράσεων για το στεγαστικό, το δημογραφικό.
Το «καλάθι των παροχών»
Το «καλάθι των παροχών» που θα εξαγγείλει το προσεχές Σάββατο ο κ. Μητσοτάκης προαναγγέλλεται στοχευμένο και θα περιλαμβάνει τις αυξήσεις στις συντάξεις για το 2025, έκτακτη ενίσχυση στο τέλος του έτους για χαμηλοσυνταξιούχους με προσωπική διαφορά και ενδεχομένως για κάποιες άλλες ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, μείωση ασφαλιστικών εισφορών τουλάχιστον κατά 0,5%, αύξηση του κατώτατου μισθού το 2025 στο πλαίσιο της δέσμευσης ότι θα φθάσει στα 950 ευρώ το 2027, ενώ οι τελευταίες διαρροές συνδέονται και με ενδεχόμενη εισοδηματική ενίσχυση στο προσωπικό της Υγείας.
Θεωρείται βέβαιο ότι μέχρι τελευταία στιγμή θα συνεχίζεται το «ξύσιμο του βαρελιού» προς εξεύρεση και κάποιας εξαγγελίας-έκπληξη, είναι ωστόσο σαφές πως οι αυστηροί δημοσιονομικοί κανόνες που ισχύουν εκ νέου στην ΕΕ δεν επιτρέπουν παρεκκλίσεις από την δημοσιονομική αυστηρότητα. Ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης είχε δηλώσει άλλωστε από τον Ιούλιο πως «θα απογοητεύσω όσους πιστεύουν ότι υπάρχει δημοσιονομικός χώρος ώστε να έρθω στη ΔΕΘ σαν Αη Βασίλης».
Σε κάθε περίπτωση, το μείζον πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι ακόμη και οι όποιες εξαγγελίες αφορούν σε μόνιμη αύξηση εισοδήματος θα γίνουν σε περιβάλλον γενικευμένης ακρίβειας την οποία το Μέγαρο Μαξίμου επιμένει να αντιμετωπίζει αλλάζοντας πρόσωπα αλλά όχι πολιτικές που αποδείχθηκαν αναποτελεσματικές, ενώ παράλληλα βασίζεται στην υπερπροσπάθεια ελεγκτικών μηχανισμών που παραμένουν όμως υποστελεχωμένοι (Επιτροπή Ανταγωνισμού κ.λ.π) και εξακολουθεί να αρνείται μείωση του ΦΠΑ σε βασικά είδη κατανάλωσης όπως επιτυχημένα έγινε σε άλλες χώρες και υιοθετήθηκε (π.χ Ισπανία) και από τους ομοϊδεάτες της ΝΔ.
Η κυβερνητική αδυναμία συνδυάζεται και από διάψευση του ίδιου του εαυτού της επί μία σχεδόν διετία που ο πρωθυπουργός εκτιμά ότι τα χειρότερα πέρασαν, οι πολίτες ωστόσο τα βλέπουν συνεχώς μπροστά τους. Το γεγονός ότι από την θεματική συνέντευξη για την οικονομία που είχε παραχωρήσει τον Ιανουάριο του 2023, ο κ. Μητσοτάκης δήλωνε ότι "τα χειρότερα ως προς τις τιμές στο ράφι, ως προς την αύξηση των τιμών, πιστεύω ότι τα έχουμε δει", είναι ενδεικτικό.
Στον πυρήνα της ομιλίας του κ. Μητσοτάκη στην ΔΕΘ αναμένεται να βρεθεί η στρατηγική για το δημογραφικό ως πρώτη προτεραιότητα σε μία κατεύθυνση αναδιάταξης όλων των πολιτικών για να στηριχθούν οι νέες οικογένειες. Αν και ο αρχικός κυβερνητικός σχεδιασμός προέβλεπε παρουσίασή της από τον περασμένο Μάιο, ενώ και ο κ. Μητσοτάκης είχε δηλώσει προ των ευρωεκλογών ότι θα συζητούνταν στο Υπουργικό Συμβούλιο του περασμένου Ιουνίου, μετά το απρόσμενο εκλογικό αποτέλεσμα και το συγκεκριμένο ζήτημα εντάχθηκε στο πλαίσιο της ευρύτερης ανάγκης για ένα κυβερνητικό αφήγημα στην ΔΕΘ.
Εξετάζονται παρεμβάσεις για πλήρη εξομοίωση των τρίτεκνων με τους πολύτεκνους, αύξηση στο ποσό του επιδόματος τέκνου, ειδικότερα φορολογικά κίνητρα για τις νέες οικογένειες ώστε να παίρνουν ευκολότερα την απόφαση να προχωρήσουν στο πρώτο και στο δεύτερο παιδί, υπηρεσίες υποστήριξης των αναγκών τους στην Υγεία (π.χ περισσότερες δωρεάν παιδιατρικές εξετάσεις) και στην Εκπαίδευση, καθώς και μέτρα για την αγορά εργασίας, την εξισορρόπηση του οικογενειακού και του επαγγελματικού χρόνου, κίνητρα σε επιχειρήσεις που παρέχουν υποστήριξη σε οικογένειες κ.α.
Έμφαση θα δοθεί και στο στεγαστικό ζήτημα, υπό την πίεση της κούρσας των ενοικίων τα οποία, κατά την πρώτη τετραετία της γαλάζιας διακυβέρνησης, εκτιμάται ότι έχουν σημειώσει σωρευτική αύξηση της τάξης του 50%.
Στόχος είναι να αυξηθεί η προσφορά ακινήτων τόσο για μακροχρόνια μίσθωση, όσο και για αγορά από νέες οικογένειες σε προσιτές τιμές, κάτι που η κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει με τις παρεμβάσεις που είχαν εξαγγελθεί από τον κ. Μητσοτάκη στην ΔΕΘ του 2022, παρά την θετική πορεία του προγράμματος Σπίτι μου 1. Η κυβέρνηση επενδύει πλέον στο Σπίτι μου 2, ύψους 2 δις ευρώ με αύξηση ορίου ηλικίας στα 50 έτη και εισοδηματικών κριτηρίων.
Από κει και πέρα όμως οι αδυναμίες της ασκούμενης κυβερνητικής πολιτικής μπροστά στο μείζον αυτό κοινωνικό ζήτημα υπήρξαν κραυγαλέες τα προηγούμενα χρόνια. Μεταξύ άλλων άφησε επί της ουσίας αναξιοποίητο σε ότι αφορά την κοινωνική κατοικία και το "εργαλείο" του Ταμείου Ανάκαμψης, στο οποίο χώρες όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ιταλία ενέταξαν την κατασκευή χιλιάδων κατοικιών (26.000, 20.000 και 10.000 αντίστοιχα), ενώ η αντίστοιχη πρόβλεψη για την χώρα μας, όπως έχει επανειλημμένως επισημανθεί από την αντιπολίτευση, ήταν για μόλις... 100.
Στο προσκήνιο έρχεται εκ νέου και η κοινωνική αντιπαροχή που επίσης εξαγγέλθηκε από τον κ. Μητσοτάκη στην ΔΕθ του 2022 με το σκεπτικό ένα μέρος των διαμερισμάτων που θα κτίζονται να δίνονται σε ευάλωτα ζευγάρια με χαμηλό κόστος αγοράς και τα υπόλοιπα ο εργοδότης θα μπορεί να τα πουλά σε τιμές αγοράς, ενώ αναζητούνται απαντήσεις και στο πρόβλημα της φοιτητικής στέγης που έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις τα τελευταία χρόνια παρά το γεγονός ότι στην ΔΕΘ του 2022 είχε ανακοινωθεί μεταξύ άλλων και η άμεση έναρξη ανέγερσης 8.150 θέσεων σε πέντε σύγχρονες φοιτητικές εστίες.
Πριν την ΔΕΘ ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρεθεί σήμερα στην Θεσσαλία για την παρουσίαση, στις 5 το απόγευμα, από το δημαρχείο Κιλελέρ, του σχεδίου ανασυγκρότησης όσον αφορά φράγματα, υποδομές και έργα υδρονομίας.
Η νέα επίσκεψη του πρωθυπουργού πραγματοποιείται με τις πληγές από τις καταστροφικές πλημμύρες να μην έχουν κλείσει για την Θεσσαλία και με την δυσαρέσκεια των πολιτών να έχει εκφραστεί τόσο στις πρόσφατες ευρωεκλογές, όσο και στις περσινές περιφερειακές κάλπες με την ήττα του γαλάζιου υποψήφιου, Κώστα Αγοραστού, ενώ οι καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις συνέβαλαν καθοριστικά και στις αγροτικές κινητοποιήσεις του περασμένου χειμώνα.
Το κλίμα που επικρατεί στην περιοχή αποτυπώνεται άλλωστε και στις κινητοποιήσεις που προγραμματίζουν για σήμερα αγροτικοί σύλλογοι και επιτροπές πλημμυροπαθών.
Ο κ. Μητσοτάκης θα επισκεφθεί το πρωί τη Φαρκαδόνα, τη Μεταμόρφωση, τον Παλαμά και το Μουζάκι Καρδίτσας .
