«Η πολιτική συνοχής αποτελεί, τις τελευταίες δεκαετίες, το κεντρικό χρηματοδοτικό μέσο για τη μείωση των εσωτερικών ανισοτήτων και την ανάπτυξη στις ευρωπαϊκές περιφέρειες. Για την Ελλάδα, ωστόσο, το αντικείμενο της σημερινής συζήτησης -που δεν είναι άλλο από το σχεδιασμό του νέου ΕΣΠΑ- μετατρέπεται και σε ένα μεγάλο στοίχημα, γιατί είναι το πρώτο βήμα για τον οριστικό μετασχηματισμό της οικονομίας και τη γόνιμη μετάβαση σε μία βιώσιμη, κυκλική και πράσινη ανάπτυξη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μάλιστα πρόσθεσε πως «είναι αλήθεια ότι η χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες έχει ωφεληθεί σημαντικά από τους συγχρηματοδοτούμενους πόρους. Με ευρωπαϊκές πιστώσεις αναβαθμίσαμε επί χρόνια τις υποδομές μας, κάναμε σημαντικά βήματα στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, ενισχύσαμε σημαντικά ιδιωτικά επενδυτικά σχέδια, δυναμώσαμε όμως ταυτόχρονα και την κοινωνική συνοχή.
Συνολικά, λοιπόν, ο απολογισμός είναι θετικός. Όμως ας είμαστε ειλικρινείς και ας κάνουμε όλοι μαζί την αυτοκριτική μας. Δεν έλλειψαν οι στιγμές που οι ευρωπαϊκοί πόροι αντιμετωπίστηκαν επιπόλαια και κοντόφθαλμα ως ευκαιριακές επιδοτήσεις και όχι ως μακρόπνοα χρηματοδοτικά εργαλεία. Έτσι εξηγούνται είτε η μικρή απορρόφηση κονδυλίων, είτε συχνά η ένταξή τους σε προγράμματα με χαμηλό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα. Και το κυριότερο, σχεδόν ποτέ οι πόροι αυτοί δεν έγιναν μέρος ενός εθνικού σχεδίου ανάπτυξης. Λειτουργώντας αποσπασματικά διατέθηκαν σε μεμονωμένες δράσεις και δυστυχώς συχνά χωρίς σύνδεση με τις συνολικές ανάγκες της οικονομίας».
Επισήμανε ότι «η λογική, λοιπόν, αυτή αλλάζει. Όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς κάτω από το συντονισμό του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, όλοι οι φορείς στην Κυβέρνηση, στη δημόσια διοίκηση, στην αποκεντρωμένη διοίκηση, στις Περιφέρειες βρίσκονται πλέον σε συντονισμό. Μάρτυρας η σημαντική επιτάχυνση την οποία έχουμε ήδη πετύχει τους τελευταίους μήνες. Απλοποιούμε διαδικασίες στην αξιολόγηση και υλοποίηση σημαντικών συγχρηματοδοτούμενων έργων. Σχέδια που δεν προχωρούν απεντάσσονται και στη θέση τους εντάσσονται άλλα με βάση τις πραγματικές προτεραιότητες της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας. Έτσι μέχρι το τέλος της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου, το 2023, θεωρώ ότι το σύνολο των πιστώσεων θα έχει απορροφηθεί σε δράσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας».
«Το θετικό κλίμα το οποίο διαμορφώνεται για την ελληνική οικονομία είναι αναμφισβήτητο. Ανακλάται ήδη στην αποκλιμάκωση των κρατικών ομολόγων, αλλά και σε ακόμα πιο σημαντικούς δείκτες ως προς την απόδοση της εγχώριας οικονομίας, που δεν είναι άλλοι από τους δείκτες της καταναλωτικής και της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης. Ένας αέρας αισιοδοξίας πνέει σήμερα, και πάλι μετά από μια δεκαετία, στην ελληνική οικονομία. Και διεθνώς το διαπιστώνουμε σε κάθε ευκαιρία και σε κάθε επίσκεψη δική μου, αλλά και των Υπουργών μας στο εξωτερικό, όπου η Ελλάδα αντιμετωπίζεται ως αξιόπιστος εταίρος, αλλά και ως ένας δυναμικός επενδυτικός προορισμός. Απόδειξη πολλά από τα νέα επιχειρηματικά εγχειρήματα τα οποία ήδη δρομολογούνται αυτούς τους έξι μήνες. Έφερε, λοιπόν, αυτό το εξάμηνο δημιουργικής ανάτασης αισιοδοξία. Έφερε όμως και κάτι ακόμα. Υψηλές προσδοκίες, στις οποίες οφείλουμε όλοι να ανταποκριθούμε. Αυτός ο επιταχυντής της ανάπτυξης δεν θα μας περιμένει ούτε και θα κινητοποιηθεί αυτόματα. Για να τον αξιοποιήσουμε χρειάζονται συγκεκριμένες παρεμβάσεις, αλλά και ρεαλισμός», τόνισε.
«Οι επενδύσεις των επιχειρήσεων -όχι όλες οι επενδύσεις συνολικά- στην Ελλάδα αντιπροσωπεύουν μόλις το 6% του Α.Ε.Π. όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι κοντά στο 13. Και δυστυχώς αυτή η αποεπένδυση στην ελληνική οικονομία χτύπησε την καρδιά της παραγωγής, επηρέασε όχι μόνο τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αλλά και τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις στη χώρα. Όμως, δεν φτάνει να μιλάμε γενικά και αόριστα για επενδύσεις. Χρειαζόμαστε επενδύσεις που θα συμβάλλουν ουσιαστικά στη μεγέθυνση της οικονομίας με ισχυρούς πολλαπλασιαστές και αντανάκλαση στην βελτίωση της παραγωγικότητάς μας. Επενδύσεις και υψηλούς ρυθμούς σχηματισμού κεφαλαίου είχαμε και στο παρελθόν. Το σχήμα αυτό δυστυχώς κατέρρευσε τα χρόνια της κρίσης διότι τελικά δεν στηρίχθηκε σε στέρεες βάσεις. Εξάλλου οι υψηλοί ρυθμοί επένδυσης δεν σημαίνουν κατ’ ανάγκη και ανάλογη πορεία στο Α.Ε.Π..
Αυτό που καθορίζει τελικά την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων είναι το επενδυτικό μίγμα. Δηλαδή η σχέση μεταξύ επενδύσεων τεχνολογίας, καινοτομίας, παραγωγικότητας σε σχέση με επενδύσεις σε συμβατικούς τομείς της οικονομίας. Αυτή η σχέση μεταξύ επενδύσεων στην καινοτομία και των ρυθμών ανάπτυξης είναι αποδεδειγμένη και ισχυρή. Χρειάζεται συνειδητοποίηση της δομικής αδυναμίας, αλλά και της ανάγκης της ελληνικής οικονομίας να κινητοποιήσει πόρους για την τεχνολογική ανάπτυξη, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την επένδυση στην καινοτομία ευρύτερα στο σύνολο της οικονομίας.
Ο εξοβελισμός των διαρθρωτικών υστερήσεων απαιτεί πολύ ριζικές παρεμβάσεις εκ μέρους μας. Και η χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών ταμείων αποτέλεσε, αποτελεί και θα αποτελέσει, για την επόμενη προγραμματική περίοδο, το στιβαρό υπόβαθρο πάνω στο οποίο θα χτίσουμε την προσπάθειά μας να καλύψουμε το χαμένο έδαφος. Mας χορηγεί, ένα συνεκτικό πλαίσιο στρατηγικής ανάπτυξης το οποίο αποτελούσε χρόνια έλλειψη κάτι που προφανώς παραπέμπει και στο κεφάλαιο της κοινωνικής συνοχής», υπογράμμισε ο Πρωθυπουργός και πρόσθεσε πως «ο δείκτης σύγκλισης της Ελλάδος με την υπόλοιπη Ευρώπη βρέθηκε μόλις στο 67%. 4 ελληνικές Περιφέρειες κατατάσσονται σήμερα στις 20 φτωχότερες Περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και η προσαρμογή των ελληνικών Περιφερειών στις συνθήκες που διαμορφώνονται δεν είναι απλά μία ανάγκη, είναι μία επιταγή. Μία επιταγή, η οποία όμως έχει τρεις βασικές προϋποθέσεις: Ολοκληρωμένο σχέδιο από πλευράς Κυβέρνησης, αποτελεσματική περιφερειακή διακυβέρνηση και αυξημένοι χρηματοδοτικοί πόροι».
«Πρέπει να σκεφτούμε πολύ έξυπνα ποιες νέες βιομηχανικές δράσεις μπορούμε να εγκαταστήσουμε στη Δυτική Μακεδονία, αλλά πως μπορούμε ταυτόχρονα να μετατρέψουμε και αυτές τις Περιφέρειες σε νέα οχήματα αναπτυξιακά δίνοντας άλλες διεξόδους στους ανθρώπους οι οποίοι σήμερα ατενίζουν αυτή τη μετάβαση με ένα λογικό σκεπτικισμό. Αν η Ευρώπη δεν σταθεί δίπλα μας και δεν σταθεί δίπλα στις χώρες που έρχονται πρώτες και με τόλμη να πουν ναι εμείς θέλουμε να κάνουμε πράξη την απεξάρτηση από τον λιγνίτη και από τα ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα, τότε πολύ φοβάμαι ότι θα χάσουμε την εμπιστοσύνη αυτών των τοπικών κοινωνιών. Κατά συνέπεια, κύριε Αντιπρόεδρε, κυρία Επίτροπε, η Ελλάδα βγαίνει στην πρώτη γραμμή έμπρακτα, με έργα και όχι με λόγια και απαιτούμε και ζητάμε την ανάλογη ευρωπαϊκή στήριξη για να μπορέσουμε να υποστηρίξουμε αυτή τη μετάβαση» ανέφερε.
