Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε την ανάγκη «να σκάψουμε και να σκύψουμε, ως τις ρίζες μας, ώστε να συνδεθούμε με αυτές», όχι για να καταγράψουμε, όπως είπε, απλώς τα γεγονότα αλλά για να «συναντήσουμε, ερμηνεύοντας ξανά, το νόημά τους, και να μετουσιώσουμε το φορτίο τους σε εφόδιο για το μέλλον».
Όπως ανέφερε, η Σαλαμίνα του Σεπτέμβρη του 480 π.Χ. ενσαρκώνει πριν απ' όλα μία μοναδική στιγμή ομοψυχίας, καθώς οι ελληνικές πόλεις-κράτη παραμερίζουν τις διαφορές τους και ενώνονται για να υπερασπιστούν την ελευθερία τους. «Όπως και τότε, έτσι και σήμερα, ήμασταν και είμαστε λίγοι για να είμαστε διχασμένοι, όπως τονίζω σε κάθε ευκαιρία. Κι αυτό είναι το πρώτο μεγάλο δίδαγμα με ηλικία 25 αιώνων», επισήμανε, προσθέτοντας πως υπήρξε όμως και μία στιγμή δικαίωσης του σχεδιασμού και της προνοητικότητας, καθώς ήταν τα «ξύλινα τείχη» του Θεμιστοκλή αυτά που σταμάτησαν τον εισβολέα και στάθηκαν η βάση της ακτινοβολίας της Αθήνας.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, «η Ναυμαχία της Σαλαμίνας άνοιξε, επίσης, τον δρόμο για την απελευθέρωση εδαφών υπό περσική κυριαρχία», καθώς επί 30 χρόνια μετά από αυτήν οι Έλληνες αποδύθηκαν σε εκστρατείες ενσωμάτωσης της Ιωνίας και «έδωσαν, έτσι, την πρώτη εικόνα ενός έθνους με πατρίδα την Ελλάδα, αλλά με ορίζοντες σ' ολόκληρο τον κόσμο». Σε αυτήν τη λογική, χαρακτήρισε «σπονδή σε αυτόν τον Οικουμενικό Ελληνισμό» την επιλογή της κυβέρνησης να ψηφίζουν για τον τόπο μας και οι Έλληνες που διαμένουν μόνιμα εκτός των συνόρων της πατρίδας μας.
Ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε πως οι αντιστίξεις εκείνης της περιόδου ηχούν διδακτικά στο παρόν, καθώς επισημαίνουν τη σημασία της ειρήνης στην ανέκαθεν φουρτουνιασμένη Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και προσδίδουν, όπως υποστήριξε, νέο νόημα στον ρόλο της σημερινής Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή. Πρόσθεσε, μάλιστα, πως το τέλος των πολέμων ακολούθησε ο Χρυσούς Αιώνας της Δημοκρατίας και του Πολιτισμού, δύο στοιχεία που σφράγισαν ολόκληρη την ανθρωπότητα και οριοθέτησαν πρώιμα την Ευρώπη και τις αρχές της.
Υπογραμμίζοντας πως χωρίς την Σαλαμίνα, όπως και τις Θερμοπύλες και το Αρτεμίσιο, αλλά και νωρίτερα τον Μαραθώνα, όλα θα ήταν αλλιώς στον κόσμο, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι «δίχως την αντίσταση των Ελλήνων στους Περσικούς Πολέμους, ούτε η φιλοσοφία θα έριχνε τόσο φως στη σκέψη των ανθρώπων ούτε η μέχρι τότε ωμή κοινωνική βία της διοίκησης θα μετατρεπόταν, σταδιακά, σε θεσμούς. Σε επιχειρήματα και λαϊκή συμμετοχή. Δηλαδή, σε "πολιτική", όπως την ξέρουμε σήμερα. Ακόμη και η Ευρώπη η ίδια -μαζί με τη λεγόμενη "Δύση"- θα είχε πιθανώς άλλη πορεία».
Κατά τον κ. Μητσοτάκη, η επέτειος δεν αφορά απλώς ένα ιστορικό γεγονός που ανήκει στη μακρά ελληνική παράδοση, αλλά μία από τις πιο κρίσιμες καμπές στην πορεία της ανθρωπότητας. «Στους καιρούς μας, οι προκλήσεις είναι διαφορετικές. Κύματα προσφύγων και μεταναστών πολιορκούν τώρα τις χώρες. Η κρίση δεν αφορά μόνο σύνορα και οικονομίες. Αφορά, πλέον, και την περιβαλλοντική απειλή. Ενώ οι δημοκρατικοί κανόνες και τα δικαιώματα απαιτούν καινούργιες επεξεργασίες. Η Ευρώπη καλείται, έτσι, να αναμετρηθεί με τα ιδανικά της για να απαντήσει σε όλα αυτά. Και η Ελλάδα, να ανανεώσει το ρόλο που είχε πάντα: Ως σύμβολο Δημοκρατίας και Πολιτισμού και ως σημείο συνάντησης των λαών στον δρόμο προς την πρόοδο» ήταν το μήνυμα του πρωθυπυργού, ο οποίος ευχαρίστησε θερμά τη Διεθνή Οργανωτική Επιτροπή και την πρόεδρο της κοσμητείας, Μαριάννα Βαρδινογιάννη, για την επέτειο των 2.500 χρόνων από τη Μάχη των Θερμοπυλών και τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας.
«Χρέος μας είναι να μετατρέψουμε τα 2.500 χρόνια από τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας σε αφετηρία μίας αντίστροφης διαδρομής εθνικής αυτογνωσίας. Να πορευτούμε ξανά από την αρχαία Ελλάδα προς τη σύγχρονη. Με στόχο και προορισμό, όμως, να ταξιδέψουμε στην Ελλάδα του αύριο» κατέληξε ο κ. Μητσοτάκης.
