Όλες οι πληροφορίες επιμένουν πως ο Έλληνας πρωθυπουργός και ο Τούρκος πρόεδρος, κατά την τετ α τετ συνάντησή τους την Τετάρτη στην Άγκυρα, μάλλον συμφώνησαν πως δεν επιθυμούν μια παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ για διευθέτηση των ανοιχτών θεμάτων στην ευρύτερη περιοχή, παρέμβαση που σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό θα περιλάμβανε και ελληνοτουρκικά και Κυπριακό.
Είναι χαρακτηριστικό πως ουσιαστικά είναι «νεκρή» η παλαιότερη πρόταση της κυβέρνησης για την πενταμερή Διάσκεψη για τη ΝΑ Μεσόγειο, πρόταση που εξέφραζε την ανησυχία της Αθήνας για το ενδεχόμενο μιας πρωτοβουλίας της Ουάσιγκτον για την περιοχή, που η ελληνική κυβέρνηση επιχειρούσε να εμφανιστεί ως δική της ιδέα και που στην ουσία ήθελε να προλάβει τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Γιατί, όμως, Ταγίπ Ερντογάν και Κυριάκος Μητσοτάκης ανησυχούν για μια αμερικάνικη πρωτοβουλία για τη ΝΑ Μεσόγειο;
Πρώτον, γιατί εκτιμούν πως ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ιδιαίτερα απρόβλεπτος, πολύ περισσότερο που μπορεί να επηρεαστεί την κρίσιμη στιγμή από τον οιονδήποτε. Π.χ. από τον Νετανιάχου για ένα θέμα που θα δημιουργήσει μείζονα προβλήματα στον Ερντογάν ή από άλλο παράγοντα που θα προκαλέσει μείζονα προβλήματα στο Μαξίμου. Η Άγκυρα, για παράδειγμα, έχει «απλώσει τραχανά» στη Συρία και τη Λιβύη και δεν ξέρει τι μπορεί να χάσει εκεί σε μια συνολική διαπραγμάτευση. Η Αθήνα έχει ανοιχτά προβλήματα στο Αιγαίο με την Τουρκία, ενώ μείζον θέμα είναι το Κυπριακό.
Δεύτερον, γιατί τόσο στην Ελλάδα όσο πλέον και στην Τουρκία για διαφορετικούς λόγους υπάρχει σε μερίδα του πληθυσμού ένας αντιαμερικανισμός, που δεν υπάρχει π.χ. στις Βαλτικές χώρες ή συνολικότερα στις χώρες του πρώην σοβιετικού μπλοκ. Και είναι δυσκολότερο να επιτευχθεί ένας συμβιβασμός Αθήνας και Άγκυρας με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε βάρος της μιας ή της άλλης χώρας ή και των δύο χωρίς μεγάλο πολιτικό κόστος.
Τρίτον, ένας επώδυνος συμβιβασμός στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μπορεί να μην δημιουργήσει πρόβλημα μόνο στον Κ. Μητσοτάκη αλλά και στον Ερντογάν. Ο Τούρκος πρόεδρος, όσο και αν στην Ελλάδα αυτό φαντάζει παράλογο, δεν είναι ο πλέον εθνικιστής, μάλλον θα λέγαμε πως είναι... «μετριοπαθής»! Και δεν είναι μόνο ο Μπατσελί, είναι και οι Κεμαλιστές που εξακολουθούν να θεωρούν πως η καλύτερη στιγμή στη χώρα τους ήταν όταν παραμέρισαν τις διαφορές τους και... «έσωσαν την Κύπρο»! Συνεπώς, τόσο ο Ερντογάν όσο και ο Μητσοτάκης, τη στιγμή που ο καθένας τους –παρά τα όποια προβλήματα εμφανίζουν– ηγεμονεύουν στις χώρες τους, δεν έχουν κανένα λόγο να στριμωχτούν στη γωνία από μια πρωτοβουλία Τραμπ για την περιοχή.
Αθήνα και Άγκυρα, ωστόσο, εκτιμούν ταυτόχρονα πως δύσκολα ο Ντόναλντ Τραμπ θα αναλάβει σε αυτή τη χρονική περίοδο μια τέτοια πρωτοβουλία, παρότι στις 8 Ιουλίου θα βρεθεί στην Τουρκία για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, ενώ είναι πολύ πιθανό να επισκεφτεί και την Ελλάδα. Και αυτό γιατί το φθινόπωρο διεξάγονται στις ΗΠΑ οι ενδιάμεσες εκλογές, που θα κρίνουν εν πολλοίς αν θα μακροημερεύσουν οι Ρεπουμπλικανικοί και με άλλον ηγέτη στην ηγεσία τους ή θα δημιουργηθούν συνθήκες για επιστροφή των Δημοκρατικών στις επόμενες εκλογές. Πότε, όμως, ο Τραμπ θα αναλάβει πρωτοβουλία; Αν η Chevron ανακαλύψει μεγάλα κοιτάσματα στις έρευνες που πραγματοποιεί...
(Το κείμενο έχει γραφεί για την εφημερίδα «Απογευματινή» που κυκλοφορεί σήμερα, Δευτέρα)
