Νέους κανόνες για τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση θεσπίζει κοινή υπουργική απόφαση των υπουργείων Παιδείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ.
Η απόφαση 55909/Δ6/2026 καθορίζει το πλαίσιο αξιοποίησης εργαλείων ΤΝ από εκπαιδευτικούς και μαθητές, με βασικούς άξονες την ασφαλή και δεοντολογική χρήση, τη διαφάνεια, την προστασία προσωπικών δεδομένων, την ανθρώπινη εποπτεία και την αποτροπή καταχρηστικών πρακτικών στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στα σχολεία έχει αποκλειστικό σκοπό την υποβοήθηση του έργου των εκπαιδευτικών και την ενίσχυση της μάθησης. Η ΤΝ δεν μπορεί να υποκαθιστά ούτε τον εκπαιδευτικό ούτε την προσωπική προσπάθεια του μαθητή, αλλά λειτουργεί ως εργαλείο εξοικείωσης με τις αναδυόμενες τεχνολογίες, ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων και καλλιέργειας κριτικής σκέψης.
Η εφαρμογή αφορά όλα τα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας και καλύπτει δράσεις ή προγράμματα που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος σπουδών, είτε εντός σχολικής μονάδας είτε στο πλαίσιο εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Η συμμετοχή εκπαιδευτικών και μαθητών θα γίνεται αποκλειστικά σε εθελοντική βάση, κατόπιν ειδικής ενημέρωσης και εκπαίδευσης. Ρητά προβλέπεται ότι τυχόν άρνηση συμμετοχής δεν μπορεί να επηρεάσει τη μαθητική ή υπηρεσιακή κατάσταση ούτε την αξιολόγηση των εμπλεκομένων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην προστασία των προσωπικών δεδομένων. Το Υπουργείο Παιδείας ορίζεται ως υπεύθυνος επεξεργασίας, ενώ εκτελούντες την επεξεργασία είναι το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων «Διόφαντος» και, κατά περίπτωση, ο φορέας ή ανάδοχος που παρέχει ή υποστηρίζει τεχνικά το εκάστοτε σύστημα ΤΝ. Πριν από την έναρξη χρήσης κάθε συστήματος, το υπουργείο οφείλει να διενεργεί αξιολόγηση αντικτύπου σχετικά με την προστασία δεδομένων, ενώ οι σχετικές αξιολογήσεις θα επικαιροποιούνται σε κάθε ουσιώδη τροποποίηση του συστήματος ή του τρόπου χρήσης του.
Το νέο πλαίσιο απαγορεύει την πλήρως αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων αξιολόγησης μαθητών ή εκπαιδευτικών μέσω συστημάτων ΤΝ. Απαγορεύεται επίσης η δημιουργία ατομικών προφίλ μαθητών ή εκπαιδευτικών και κάθε αξιοποίηση δεδομένων που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποφάσεις σχετικά με στοιχεία της προσωπικότητας, της συμπεριφοράς ή των δικαιωμάτων τους.
Στο πεδίο των εξετάσεων και των μαθητικών εργασιών, η απόφαση θέτει σαφή όρια. Η χρήση οποιουδήποτε συστήματος ΤΝ απαγορεύεται κατά τη διάρκεια γραπτών εξετάσεων, τεστ και διαγωνισμάτων, εκτός εάν ο εκπαιδευτικός ορίσει ρητά ότι επιτρέπεται ελεγχόμενη χρήση ως μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας και υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται η ισοτιμία για όλους τους μαθητές. Αντίστοιχα, στις εργασίες και στα παραδοτέα, η ΤΝ μπορεί να αξιοποιείται μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες του εκπαιδευτικού. Δεν επιτρέπεται η παραγωγή εργασιών που έχουν δημιουργηθεί εξ ολοκλήρου ή σε σημαντικό βαθμό από σύστημα ΤΝ, καθώς πρέπει να αποτυπώνουν την προσωπική προσπάθεια, τη δημιουργία και την κατανόηση του μαθητή.
Η απόφαση περιλαμβάνει και ρητές απαγορεύσεις. Δεν επιτρέπεται η χρήση ΤΝ για πράξεις που αντίκεινται στο εθνικό ή ενωσιακό δίκαιο, ενώ απαγορεύεται η παραγωγή ή διάδοση deepfake υλικού χωρίς ρητή συγκατάθεση, η δημιουργία ψευδών βιβλιογραφικών αναφορών, πηγών ή δεδομένων, καθώς και η χωρίς άδεια ανάπτυξη, μεταβολή ή διάθεση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Σε τεχνικό επίπεδο, η είσοδος στις εφαρμογές ΤΝ θα μπορεί να γίνεται μέσω αυθεντικοποίησης από το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο, όπου αυτό υποστηρίζεται. Προβλέπονται μέτρα όπως προστασία δεδομένων από τον σχεδιασμό και εξ ορισμού, ανωνυμοποίηση ή ψευδωνυμοποίηση όπου είναι εφικτό, περιορισμένη πρόσβαση μόνο σε εξουσιοδοτημένα πρόσωπα, καταγραφή διαδικασιών επεξεργασίας, μηχανισμοί ανθρώπινης εποπτείας, τακτική αξιολόγηση κινδύνων και πολιτική ασφάλειας πληροφοριών σύμφωνα με διεθνή πρότυπα.
Σε κάθε σχολική μονάδα όπου αξιοποιείται σύστημα ΤΝ θα ορίζεται υπεύθυνος εκπαιδευτικός, ο οποίος θα συντονίζει και θα παρακολουθεί την εφαρμογή. Ο ρόλος του περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη συλλογή δηλώσεων ενδιαφέροντος ή συναίνεσης, την αποστολή προσκλήσεων πρόσβασης, τη δημιουργία ψηφιακών ομάδων και τη διαχείριση συμμετεχόντων.
Οι μαθητές, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να ενημερώνονται με σαφή και κατανοητό τρόπο για τον τρόπο λειτουργίας των συστημάτων, τα δεδομένα που υποβάλλονται σε επεξεργασία, τους αποδέκτες, τον χρόνο διατήρησης και τα δικαιώματά τους. Τα δεδομένα θα διατηρούνται μόνο για όσο είναι αναγκαίο και σε κάθε περίπτωση θα διαγράφονται με ασφαλή τρόπο μετά την πάροδο τριών ετών.
Τέλος, κάθε σχολική μονάδα υποχρεούται να οργανώνει τουλάχιστον μία ενημερωτική δράση ανά σχολικό έτος για μαθητές ή γονείς και επιμόρφωση εκπαιδευτικών. Η επιμόρφωση θα καλύπτει βασικές αρχές ΤΝ, κινδύνους, αλγοριθμικές μεροληψίες, τεχνικές προτροπής, κανόνες ΓΚΠΔ, προστασία ανηλίκων και διαδικασίες αναφοράς περιστατικών.
