Η απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας να κρίνει συνταγματικό τον νόμο 5094/2024 για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων ανοίγει νέα σελίδα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση της χώρας, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από ακαδημαϊκούς και φορείς. Η νομιμοποίηση της λειτουργίας παραρτημάτων ξένων ΑΕΙ στην Ελλάδα, στην ουσία ήδη υφιστάμενων εγχώριων κολλεγίων και ιδιωτικών πανεπιστημίων της Κύπρου, ερμηνεύεται από πολλούς ως μια έμμεση κατάργηση του δημόσιου χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης.
Η Συσπείρωση Πανεπιστημιακών, σε αναλυτική της τοποθέτηση, υποστηρίζει ότι η απόφαση του ΣτΕ σηματοδοτεί την αρχή μιας εποχής κατά την οποία το Σύνταγμα παύει να λειτουργεί ως ουσιαστικός φραγμός απέναντι στις αγορές και την εμπορευματοποίηση της γνώσης. Όπως υπογραμμίζεται, «οι έννοιες του Συντάγματος μετατρέπονται σε πλαστελίνη, με την οποία ο εκάστοτε ερμηνευτής πλάθει ό,τι τον εξυπηρετεί».
Το κυρίαρχο επιχείρημα της αντιπαράθεσης εστιάζει στο άρθρο 16 του Συντάγματος, το οποίο κατοχυρώνει την αποκλειστικότητα της ανώτατης εκπαίδευσης στο δημόσιο πανεπιστήμιο. Η πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ ερμηνεύεται ως δυναμική «μεθερμηνεία», που ωστόσο, σύμφωνα με τους επικριτές της, οδηγεί στην αδρανοποίηση του πυρήνα της συνταγματικής προστασίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, η Συσπείρωση Πανεπιστημιακών τονίζει πως, παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις περί «άφιξης του Χάρβαρντ στην Ελλάδα», τα ιδιωτικά παραρτήματα αφορούν εν τέλει σε κολλέγια που ήδη λειτουργούν στη χώρα, αλλάζοντας απλώς νομική ταυτότητα και αποκτώντας πανεπιστημιακό μανδύα.
Στο επίκεντρο τίθεται και η πολιτεία, με τις πανεπιστημιακές ενώσεις να καλούν την κυβέρνηση να σταματήσει την απαξίωση των δημόσιων ΑΕΙ και να τα στηρίξει έμπρακτα. Όπως σημειώνεται: «Το πανεπιστήμιο είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να μην είναι δημόσιο. Το Σύνταγμα είναι η σπουδαιότερη κατάκτηση των λαών για να υπόκειται σε ερμηνείες που οδηγούν στην ακύρωση των κανόνων του».
Η ανακοίνωση της Συσπείρωσης Πανεπιστημιακών
Η κατά πλειοψηφία απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, που κρίνει συνταγματικό το ν. 5094/024, εγκαινιάζει την «κολλεγιοποίηση» της Ανώτατης Εκπαίδευσης επιτρέποντας την εγκατάσταση και λειτουργία Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης με τη μορφή παραρτημάτων ξένων Α.Ε.Ι. Τα κέρδη και η αγορά, ξεπερνώντας τα «εμπόδια» του Συντάγματος, εισβάλουν με ορμή στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας μας εισάγει επίσης στην εποχή της απροσχημάτιστης παράκαμψης του Συντάγματος σύμφωνα με τη βούληση της εκάστοτε κυβέρνησης.
Η Συσπείρωση Πανεπιστημιακών έχει τεκμηριώσει αναλυτικά τους λόγους που ο ν. 5094/2024, μαζί με άλλα νομοθετήματα υπονομεύουν τις σπουδές των νέων στην Ελλάδα . Σήμερα πλέον γνωρίζουμε ότι δεν ήρθε «το Χάρβαντ στην Ελλάδα». Τα υπό ίδρυση παραρτήματα ξένων Α.Ε.Ι. είναι στην πραγματικότητα 9 εγχώρια κολέγια τα οποία ήδη λειτουργούν εδώ και χρόνια καθώς και 2 ιδιωτικά πανεπιστήμια της Κύπρου. Η «χώρα της μιζέριας (sic)» δεν είναι η χώρα χωρίς ιδιωτικά παραρτήματα πανεπιστημίων, αλλά η χώρα που απαξιώνει τα πολύ αξιόλογα δημόσια πανεπιστήμιά της, η χώρα που το Σύνταγμα εκλαμβάνεται ως σύνολο λέξεων χωρίς δεσμευτικό περιεχόμενο. Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας εκλαμβάνει άνευ αναστολών και δικαιϊκών δεσμεύσεων ότι οι έννοιες του Συντάγματος είναι κάτι σαν την πλαστελίνη, με την οποία μπορεί να μεταπλαστεί αντίθετα προς τους ερμηνευτικούς κανόνες και στα διδάγματα της επιστήμης, της λογικής και της κοινής πείρας το «απαγορεύεται» σε «επιτρέπεται» και το «αποκλειστικά» σε κάτι που μπορεί ο ερμηνευτής του Συντάγματος ελεύθερα να το προσπεράσει εν ονόματι της «δυναμικής» μεθερμηνείας του.Οι Ελληνίδες και οι Έλληνες εμπιστεύονται τα δημόσια πανεπιστήμια που λειτουργούν στη χώρα μας.
Έχει έρθει η στιγμή να τα εμπιστευτεί και η πολιτεία παρέχοντας πραγματική ενίσχυση και υποστήριξη και όχι διαρκή δυσφήμιση και υπονόμευση. Το πανεπιστήμιο είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να μην είναι δημόσιο. Το Σύνταγμα είναι η σπουδαιότερη κατάκτηση των λαών για να υπόκειται σε ερμηνείες που οδηγούν στην ακύρωση των κανόνων του. Επικίνδυνους δρόμους άνοιξε η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η υπόθεση θα συνεχιστεί στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) και στους καθημερινούς μας αγώνες.
