Το σχέδιο νόμου, το οποίο είναι «στα χέρια» της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής της Βουλής, έρχεται μετά από μία επτάμηνη σχεδόν διαβούλευση και επεξεργασία, τόσο στο εσωτερικό της ακαδημαϊκής κοινότητας των δύο ΤΕΙ, στις συνελεύσεις των τμημάτων και των Συγκλήτων, όσο και στο πλαίσιο της αρμόδιας επιτροπής που συγκροτήθηκε από το υπουργείο Παιδείας, στην οποία συμμετείχαν πανεπιστημιακοί και εκπρόσωποι των διοικήσεων των Ιδρυμάτων.
Το υπουργείο, όπως έχει άλλωστε επαναλάβει πολλές φορές μέχρι σήμερα ο υπουργός, Κώστας Γαβρόγλου, επισημαίνει στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου ότι η ίδρυση του νέου πανεπιστημίου βασίζεται «στην ακαδημαϊκή ποιότητα που έχουν πετύχει τα δύο Ιδρύματα (σ.σ. ΤΕΙ Αθήνας και Πειραιά) με τις προσπάθειες και τα επιτεύγματα του ίδιου του προσωπικού τους», ενώ η διαμόρφωσή του, γίνεται «έχοντας ως γνώμονα ακαδημαϊκά κριτήρια».
Το υπουργείο τονίζει επίσης, ότι με το νομοσχέδιο «λαμβάνεται μέριμνα, ώστε καμία εργαστηριακή ή κτιριακή επένδυση να μη χάσει τον ρόλο της και σε καμία περίπτωση να μη θιγεί το εργασιακό καθεστώς του προσωπικού των Ιδρυμάτων και τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων».
Το νομοσχέδιο αναλυτικά
Πέντε Σχολές, 26 Τμήματα
Στο υπό ίδρυση πανεπιστήμιο θα υπάρχουν 26 τμήματα, αντί των 42 που έχουν σήμερα αθροιστικά τα δύο ΤΕΙ, με τα νέα τμήματα να έχουν νέο πρόγραμμα σπουδών και ορισμένα από αυτά να θεραπεύουν νέα γνωστικά πεδία.
Αναλυτικότερα, τα γνωστικά πεδία του νέου πανεπιστημίου, όπως προβλέπονται στο νομοσχέδιο, θα είναι: α) Κοινωνικές, Διοικητικές και Οικονομικές Επιστήμες, β) Επιστήμες Μηχανικού, γ) Επιστήμες Τροφίμων, δ) Επιστήμες Υγείας και Πρόνοιας και ε) Καλλιτεχνικές Σπουδές.
Ειδικότερα, η Σχολή Διοικητικών, Οικονομικών & Κοινωνικών Επιστημών θα περιλαμβάνει τα τμήματα α) Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, β) Διοίκησης Επιχειρήσεων, γ) Διοίκησης Τουρισμού, δ) Κοινωνικής Εργασίας, ε) Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής, καθώς επίσης και το τμήμα Προσχολικής Αγωγής.
Η Σχολή Μηχανικών θα συγκροτείται από τα τμήματα: α) Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών, β) Μηχανικών Βιοϊατρικής, γ) Μηχανικών Βιομηχανικής Σχεδίασης και Παραγωγής, δ) Μηχανικών Πληροφορικής και Υπολογιστών, ε) Μηχανικών Τοπογραφίας & Γεωπληροφορικής, στ) Μηχανολόγων Μηχανικών, ζ) Ναυπηγών Μηχανικών και η) Πολιτικών Μηχανικών.
Η Σχολή Επιστημών Τροφίμων θα συμπεριλαμβάνει τα τμήματα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων και Επιστημών Οίνου, Αμπέλου & Ποτών.
Η Σχολή Επιστημών Υγείας θα συγκροτείται από τα τμήματα: α) Βιοϊατρικών Επιστημών, β) Δημόσιας και Κοινοτικής Υγείας, γ) Εργοθεραπείας, δ) Μαιευτικής, ε) Νοσηλευτικής και ζ) Φυσικοθεραπείας.
Και τέλος, η Σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών και Πολιτισμού του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, θα περιλαμβάνει τα τμήματα: α) Γραφιστικής και Οπτικής Επικοινωνίας, β) Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής, γ) Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης, και δ) Φωτογραφίας & Οπτικοακουστικών Τεχνών.
Τι προβλέπεται για τους φοιτητές
Οι φοιτητές που σπουδάζουν ήδη στα δύο ΤΕΙ, θα ενταχθούν αυτοδίκαια στα τμήματα του πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής. Τα προπτυχιακά μαθήματα τμημάτων των απορροφώμενων ΤΕΙ, συνεχίζονται σύμφωνα με το καθορισμένο πρόγραμμα σπουδών μέχρι την ολοκλήρωση των εξαμήνων και των εξετάσεων για το τρέχον ακαδημαϊκό έτος (2017-18). Ωστόσο, από το χειμερινό εξάμηνο του ερχόμενοι ακαδημαϊκού έτους (2018-19), θα εφαρμόζονται τα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών των τμημάτων του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
Από τα παραπάνω, προκύπτει ότι στο μηχανογραφικό δελτίο που θα συμπληρώσουν οι υποψήφιοι των φετινών πανελλαδικών εξετάσεων για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, θα υπάρχει το πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και τα τμήματά του, αλλά όχι τα ΤΕΙ Αθήνας και Πειραιά.
Η αντιστοίχηση μαθημάτων του προγράμματος σπουδών των τμημάτων των απορροφώμενων ΤΕΙ με μαθήματα του προγράμματος σπουδών των τμημάτων του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής θα γίνουν ύστερα από σχετική απόφαση της Συνέλευσης του κάθε τμήματος. Έτσι, καθορίζονται τα μαθήματα που υπολείπονται να ολοκληρώσει επιτυχώς κάθε φοιτητής, μεταξύ των μαθημάτων που προσφέρονται βάσει των προγραμμάτων σπουδών των τμημάτων του πανεπιστημίου, ώστε να λάβει τον τίτλο σπουδών είτε τμήματος του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, είτε τμήματος ΤΕΙ ανάλογα με την επιλογή του φοιτητή. Δηλαδή, δίνεται η δυνατότητα στους φοιτητές να επιλέξουν να ολοκληρώσουν τον πρώτο κύκλο σπουδών στο τμήμα του ΤΕΙ στο οποίο έχουν εισαχθεί, υποβάλλοντας σχετική υπεύθυνη δήλωση στη γραμματεία του τμήματος έως την 30η Σεπτεμβρίου 2018.
Ο αριθμός των φοιτητών που θα εντάσσονται στα νέα τμήματα, θα προκύψει ύστερα από σχετική πράξη του προέδρου της Διοικούσας Επιτροπής ή του Πρύτανη.
Για τους φοιτητές που κατά την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2018-19 έχουν υπερβεί τη διάρκεια των εξαμήνων που απαιτούνται για τη λήψη του τίτλου σπουδών προσαυξανόμενη κατά τέσσερα εξάμηνα, δεν μπορούν να λάβουν πτυχίο πανεπιστημίου, αλλά έχουν μόνο το δικαίωμα να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους από το ΤΕΙ.
Ακόμη, σε ό,τι αφορά στους φοιτητές που έχουν ήδη αποφοιτήσει από τα δύο ΤΕΙ και έχουν λάβει το πτυχίο τους, δεν υπάρχει κάποια πρόβλεψη από το νομοσχέδιο, εάν θα μπορέσει το πτυχίο τους να αναβαθμιστεί με κάποιο τρόπο.
Επίσης, αυξάνεται από 1% σε 5% το ποσοστό εισαγωγής των αποφοίτων των ΕΠΑΛ μέσω των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Όσον αφορά στα μεταπτυχιακά, τα διπλώματα που θα απονεμηθούν σε φοιτητές που έχουν ήδη εισαχθεί και παρακολουθούν Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών σε τμήματα των απορροφώμενων ΤΕΙ, θα απονεμηθούν από τα αντίστοιχα τμήματα του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής ως διπλώματα μεταπτυχιακών σπουδών πανεπιστημίου.
Διοίκηση
Το Πανεπιστήμιο θα διοικείται από Διοικούσα Επιτροπή έως την 31-12-2018, οπότε και θα αναλάβει πλέον καθήκοντα ο εκλεγμένος Πρύτανης και η Σύγκλητος. Οι εκλογές για τα λοιπά όργανα διοίκησης (Σχολών και Τμημάτων) θα διεξαχθούν νωρίτερα, έως την 1-4-2018.
Η Διοικούσα Επιτροπή είναι αρμόδια και για την έγκριση του ετήσιου τακτικού οικονομικού προϋπολογισμού και των τροποποιήσεών του, του τελικού οικονομικού απολογισμού του Ιδρύματος, καθώς και του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων που αφορά στο Ίδρυμα.
Ως προς τα μέλη ΔΕΠ
Από το σχέδιο νόμου, ορίζεται και η ένταξη των μελών ΔΕΠ των απορροφώμενων ΤΕΙ στα τμήματα του πανεπιστημίου: Τα μέλη ΔΕΠ αποκτούν τους ακαδημαϊκούς τίτλους των μελών ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής κατ' αντιστοίχιση των κατεχόμενων θέσεων (α΄ βαθμίδας, αναπληρωτές, επίκουροι, υπηρετούντες λέκτορες), και υποβάλλονται στο ακαδημαϊκό καθεστώς των μελών Δ.Ε.Π. Πανεπιστημίων, με την ίδια εργασιακή σχέση που κατέχουν (τακτική θέση ή προσωποπαγή). Η υπαγωγή και στο αντίστοιχο μισθολογικό καθεστώς γίνεται από 1-9-2018.
Διάκριση εισάγεται μόνο για τους καθηγητές α΄ βαθμίδας, οι οποίοι εντάσσονται σε προσωποπαγείς θέσεις και για να μετατραπεί η θέση τους σε τακτική οφείλουν να καταθέσουν αίτηση συνοδευόμενη από τα αναγκαία δικαιολογητικά.
Δομές Διετούς Επαγγελματικής Εκπαίδευσης
Εξάλλου, με το νομοσχέδιο προωθούνται οι διαδικασίες για την ίδρυση των νέων διετών προγραμμάτων σπουδών στα ΑΕΙ (και κατ' επέκτασιν και στο νέο πανεπιστήμιο). Τα Κέντρα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, θα αφορούν τους αποφοίτους των ΕΠΑΛ, θα παρέχουν διπλώματα επιπέδου 5 του Εθνικού και Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων και η φοίτηση σε αυτά θα είναι δωρεάν.
Ρυθμίσεις για ΕΛΚΕ
Ταυτόχρονα, με το σχέδιο νόμου ρυθμίζονται θέματα που αφορούν στα οικονομικά των Ερευνητικών Κέντρων και των Ειδικών Λογαριασμών Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) των ΑΕΙ. Με σχετικές ρυθμίσεις, διευκολύνονται τα ΑΕΙ ως προς τη διαχείριση των ΕΛΚΕ αφού προβλέπεται ότι η ανάληψη υποχρέωσης εκδίδεται για κάθε δαπάνη άνω των 1.000 ευρώ, ενώ αποσαφηνίζεται ο τρόπος έκδοσής της όταν πρόκειται για περιπτώσεις απευθείας ανάθεσης.
Ακόμη, επαναπροσδιορίζεται το ποσό οφειλής των καθηγητών που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, είτε ατομικώς είτε μέσω εταιρείας, στους Ειδικούς Λογαριασμούς Κονδυλίων Έρευνας των ΑΕΙ όπου υπηρετούν και εξορθολογίζεται η διαδικασία είσπραξής τους. Συγκεκριμένα, λόγω των περικοπών στους μισθούς των καθηγητών και των φόρων που οφείλουν να καταβάλουν, ορίζεται ότι οι καθηγητές υποχρεούνται να αποδίδουν στον ΕΛΚΕ του ΑΕΙ, όπου υπηρετούν, ποσοστό έξι τοις εκατό (6%) επί του ετήσιου καθαρού εισοδήματος. Επιπλέον, ορίζεται ότι αν και η οφειλή για το παρελθόν να παραμένει επί του ακαθάριστου εισοδήματος, ορίζεται ότι αυτή θα παραγράφεται στην πενταετία του έτους στο οποίο γεννήθηκε.
Σύσταση Επιτροπών Ηθικής της Έρευνας
Το υπουργείο προχωρά με το νομοσχέδιο και στη σύσταση Επιτροπών Ηθικής της Έρευνας στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, αλλά και σε κάθε ερευνητικό φορέα και καθορίζει τις αρμοδιότητες και τον τρόπο λειτουργίας τους. Όπως αναφέρεται, οι ΕΗΕ θα έχουν ως στόχο να παρέχουν «εγγύηση αξιοπιστίας σε ηθικό και δεοντολογικό επίπεδο των ερευνητικών έργων που διεξάγονται» και θα εξετάζεται αν ένα ερευνητικό έργο εξασφαλίζει επαρκείς εγγυήσεις ώστε να μη θίγονται θεμελιώδεις αρχές και αξίες που αφορούν τον άνθρωπο, τα ζώα και το περιβάλλον.
Οι ΕΗΕ θα αποτελούνται από 5 ή 7 τακτικά μέλη και τα αντίστοιχα αναπληρωματικά τους (τον ακριβή αριθμό των μελών των ΕΗΕ αποφασίζει η Επιτροπή Ερευνών του ΑΕΙ/ ΔΣ του ερευνητικού φορέα, ανάλογα με τα γνωστικά αντικείμενα του Ιδρύματος). Τα μέλη πρέπει να είναι επιστήμονες, με ειδίκευση σε θέματα έρευνας, ηθικής/βιοηθικής και δεοντολογίας της έρευνας. Ένα τουλάχιστον μέλος πρέπει να έχει ειδίκευση στην ηθική/βιοηθική, ενώ τουλάχιστον δύο από τα μέλη θα πρέπει να είναι πρόσωπα εκτός του ΑΕΙ/ερευνητικού φορέα.
Η διάρκεια της θητείας των μελών των ΕΗΕ είναι τριετής, με δυνατότητα ανανέωσης για μια φορά.
Λοιπές ρυθμίσεις
Με το σχέδιο νόμου, ιδρύεται στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) νέο Ινστιτούτο με την επωνυμία «Ινστιτούτο Αστροφυσικής». Όπως αποσαφηνίζει το υπουργείο, το προτεινόμενο Ινστιτούτο δεν αφορά σε μια νέα δραστηριότητα, αλλά μια ήδη επιτυχημένη δραστηριότητα του ΙΤΕ.
Τέλος, ιδρύεται Ινστιτούτο Πολιτικών Ερευνών στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), με στόχο τον ερευνητικό εκσυγχρονισμό και τον διοικητικό εξορθολογισμό του ερευνητικού κέντρου.
