Ειδικότερα σύμφωνα με εγκύκλιο που υπογράφει ο υπουργός Εσωτερικών κ. Σκουρλέτης και αφορά στο νέο Πρότυπο Κανονισµό Λειτουργίας των ∆ηµοτικών Παιδικών και Βρεφονηπιακών σταθµών, που λειτουργούν εντός νοµικών προσώπων ή υπηρεσίας των ∆ήµων και αποτελεί, σε συνδυασµό µε τις διατάξεις του προσφάτως εκδοθέντος π.δ.99/2017 (Α΄141) περί αδειοδότησής τους, το νέο, σύγχρονο ρυθµιστικό κανονιστικό πλαίσιο για την ίδρυση και λειτουργία των δηµοτικών ως άνω δοµών για παιδιά προσχολικής ηλικίας.
Η έκδοση του νέου Πρότυπου Κανονισµού Λειτουργίας των δηµοτικών βρεφικών, παιδικών και βρεφονηπιακών σταθµών κρίθηκε απαραίτητη ενόψει του διαφορετικού τοπίου που διαµορφώθηκε στους δήµους, στα νοµικά πρόσωπα αυτών και τους τοµείς αρµοδιοτήτων, στους οποίους αυτά δραστηριοποιούνται, µετά την εφαρµογή του Προγράµµατος «Καλλικράτης» στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, που είχε ως αποτέλεσµα οι εν λόγω δοµές να λειτουργούν σήµερα είτε από δηµοτικό ν.π.δ.δ., είτε από δηµοτική κοινωφελή επιχείρηση, είτε στο πλαίσιο αντίστοιχης υπηρεσίας των δήµων. Συνεπώς, είναι επιβεβληµένη η ανάγκη η
υπηρεσία αυτή να υλοποιείται απ’ όλους τους ανωτέρω φορείς οµοιόµορφα και µε βάση ένα εκσυγχρονισµένο και απολύτως στοχευµένο θεσµικό πλαίσιο.
Με το νέο Κανονισµό, που σύμφωνα με τον κ. Σκουρλέτη έχει ως γνώµονα το αναφαίρετο δικαίωµα κάθε παιδιού για πρόσβαση στην προσχολική αγωγή, ρυθµίζεται η λειτουργία των δηµοτικών βρεφικών,
παιδικών και βρεφονηπιακών σταθµών, ούτως ώστε να ανταποκρίνεται πλήρως στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες και απαιτήσεις.
Ειδικότερα, οι βασικές ρυθµίσεις που προβλέπονται στο νέο Κανονισµό είναι οι ακόλουθες:
Οι δηµοτικοί παιδικοί, βρεφικοί και βρεφονηπιακοί σταθµοί έχουν ως στόχο να διευκολύνουν τόσο τους εργαζόµενους όσο και τους άνεργους γονείς (άρθρο 2).
Δικαίωµα εγγραφής έχουν και παιδιά που πάσχουν από σωµατικές, πνευµατικές, ψυχικές παθήσεις ή αναπηρίες, εφόσον βεβαιώνεται µε γνωµάτευση ιατρού κατάλληλης ειδικότητας ότι αυτό µπορεί να είναι ωφέλιµο για το παιδί και ότι έχει τη δυνατότητα ένταξης στο πλαίσιο λειτουργίας του σταθµού. Στην περίπτωση αυτή το αρµόδιο όργανο διοίκησης δύναται να ορίσει κατάλληλο εξειδικευµένο προσωπικό ή συνοδό και όταν δεν υπηρετεί να προσλάβει
Αναπροσαρµόζονται τα όρια ηλικίας εγγραφής των παιδιών στους σταθµούς, από 6 µηνών έως την ηλικία εγγραφής τους στην υποχρεωτική εκπαίδευση, και παράλληλα προβλέπεται η δυνατότητα φιλοξενίας βρεφών από 2 µηνών, µετά από απόφαση του αρµόδιου οργάνου διοίκησης.
- Δικαίωµα εγγραφής έχουν όλα τα παιδιά, τα οποία κατά την ηµεροµηνία έναρξης λειτουργίας του σταθµού έχουν συµπληρώσει την απαιτούµενη ηλικία φιλοξενίας στο αντίστοιχο τµήµα του σταθµού.
- Προτάσσεται το δικαίωµα εγγραφής παιδιών που έχουν ανάγκη ιδιαίτερης φροντίδας για κοινωνικούς λόγους (όπως παιδιά ορφανά από δύο ή ένα γονέα, µονογονεϊκών οικογενειών, διαζευγµένων ή σε διάσταση γονέων, παιδιά γυναικών που φιλοξενούνται στο δίκτυο δοµών κατά της βίας των γυναικών, παιδιά που προέρχονται από οικογένειες µε µέλη µε σωµατική ή πνευµατική αναπηρία, πολυτέκνων οικογενειών κ.λπ.).
- Καθιερώνεται η υποχρεωτική µοριοδότηση των αιτήσεων εγγραφής µε βάση κοινωνικο οικονοµικά κριτήρια για τη διασφάλιση της τήρησης της «αρχής της αµεροληψίας». Από το σύστηµα µοριοδότησης εξαιρείται η δηµοτικότητα, καθώς και οποιαδήποτε σχέση εργασίας της/του αιτούσας/αιτούντος µε το σταθµό ή άλλες υπηρεσίες του δήµου.
Επιπλέον, η αίτηση επανεγγραφής υπάγεται στο σύστηµα µοριοδότησης και συνεπώς µοριοδοτείται.
- Οι εγγραφές πραγµατοποιούνται νωρίτερα. Οι αιτήσεις εγγραφής υποβάλλονται από 10 Μαΐου µέχρι 31 Μαΐου κάθε έτους, έτσι ώστε η όλη διαδικασία να ολοκληρώνεται µέχρι τέλος Ιουνίου. Ωστόσο, και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους δύναται να υποβάλλονται αιτήσεις εγγραφής, εφόσον υπάρχουν κενές θέσεις και δεν εκκρεµούν εµπρόθεσµες αιτήσεις που δεν έχουν ικανοποιηθεί.
- Με απόφαση του αρµοδίου οργάνου διοίκησης είναι δυνατή η εγγραφή παιδιών ευπαθών και ευάλωτων οµάδων µε ελλιπή δικαιολογητικά (στην περίπτωση αδυναµίας
προσκόµισης όλων των απαιτούµενων δικαιολογητικών), µε εξαίρεση, ωστόσο, τις ιατρικές
βεβαιώσεις µε τις οποίες πιστοποιείται η υγεία και ο εµβολιασµός των παιδιών.
- Η απόφαση επιλογής των φιλοξενούµενων παιδιών και ο πίνακας επιλαχόντων, µε σειρά προτεραιότητας βάσει των συνολικών µορίων, αναρτώνται υποχρεωτικά στο οικείο δηµοτικό κατάστηµα, προκειµένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια σε κάθε στάδιο της διαδικασίας της επιλογής, καθώς και σε κάθε στάδιο της διαδικασίας κάλυψης κενών θέσεων κατά τη διάρκεια του έτους.
- Απαγορεύεται να προκρίνεται ως κριτήριο επιλογής η δηµοτικότητα έναντι της ιδιότητας του κατοίκου. Προκειµένου δε να αποφευχθεί η αυθαίρετη εξαίρεση νηπίων που δεν αυτοεξυπηρετούνται ως προς την ατοµική τους υγιεινή (δηλ. που δεν έχουν απαλλαγεί από την πάνα), ορίζεται ρητώς ότι απαγορεύεται να εξαιρούνται από το δικαίωµα φιλοξενίας στους σταθµούς παιδιά µη αυτοεξυπηρετούµενα ως προς την ατοµική τους υγιεινή.
Επισηµαίνεται ότι οι ρυθµίσεις του Πρότυπου Κανονισµού που αφορούν στις εγγραφές των βρεφών και νηπίων, καθώς και οι αντίστοιχες ρυθµίσεις των κανονισµών λειτουργίας που θα καθοριστούν από τα οικεία δηµοτικά συµβούλια, δεν διαταράσσουν την οµαλή λειτουργία των σταθµών και τη φιλοξενία των βρεφών και νηπίων που ξεκίνησε τον περασµένο Σεπτέµβριο, καθόσον ισχύουν για νέες εγγραφές παιδιών.
Διακοπή φιλοξενίας
Σε περίπτωση διακοπής φιλοξενίας παιδιού για τους λόγους που ορίζονται στο άρθρο 4 της Κ.Υ.Α., η θέση καλύπτεται υποχρεωτικά, εντός 30 ηµερών από την ηµεροµηνία λήψης της σχετικής απόφασης διακοπής, από το πρώτο επιλαχόν παιδί, κι αν δεν υπάρχει ακολουθείται η διαδικασία µοριοδότησης των εκπρόθεσµων αιτήσεων, ώστε να µην µένει καµία θέση κενή, όσο υφίστανται ανάγκες.
Οικονοµική συµµετοχή
Επιτρέπεται η επιβολή µηνιαίας, εύλογης και συµβολικής οικονοµικής εισφοράς (τροφεία) στις οικογένειες των φιλοξενουµένων παιδιών, σύµφωνα µε την οικονοµική τους δυνατότητα και ανεξάρτητα από την ιδιότητα των γονέων ως κατοίκων, δηµοτών ή ετεροδηµοτών. Το αρµόδιο δε όργανο διοίκησης δύναται να ορίσει περιπτώσεις απαλλαγής καταβολής τροφείων ή µειωµένων τροφείων. Οι αιτήσεις απαλλαγής ή επαναπροσδιορισµού των τροφείων εξετάζονται από ειδική Επιτροπή Επαναξιολόγησης και η απόφαση πρέπει να αιτιολογείται πλήρως.
Μεταφορά παιδιών
Η εκ περιτροπής συνοδεία των νηπίων και των βρεφών, κατά τη µεταφορά τους, ανατίθεται µε απόφαση της προϊσταµένης/του προϊσταµένου του σταθµού σε µέλη του παιδαγωγικού προσωπικού ή σε βοηθούς παιδαγωγούς, µέσα στο ωράριο εργασίας τους. Το κόστος µεταφοράς των παιδιών είναι ανεξάρτητο από την οικονοµική εισφορά και ανάλογο της οικονοµικής δυνατότητας των γονέων.
Λειτουργία Σταθµών
Αναπροσαρµόζεται το διάστηµα κατά το οποίο ο σταθµός δύναται να διακόπτει τη λειτουργία του, ήτοι για ένα µήνα κατά τη διάρκεια των µηνών Μαΐου-Σεπτεµβρίου, στην περίπτωση που ο σταθµός λειτουργεί το µήνα Αύγουστο λόγω κορύφωσης των επαγγελµατικών υποχρεώσεων των γονέων κατά τη θερινή περίοδο. Επιπλέον, το ωράριο λειτουργίας των σταθµών ορίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους από τις 7.00 έως τις 16.00 µε δυνατότητα παράτασης δύο (2) ωρών, κατόπιν απόφασης του αρµοδίου οργάνου διοίκησης.
Ιατρική παρακολούθηση
Η παρακολούθηση της υγείας των παιδιών κατά τη διάρκεια της παραµονής τους στο σταθµό αποτελεί υποχρέωση του φορέα στον οποίο ανήκει και ενεργείται από παιδίατρο, ο οποίος επισκέπτεται το σταθµό ανά 15 ηµέρες. Για την περιφρούρηση της υγείας του παιδιού, το προσωπικό του σταθµού εφαρµόζει πιστά όλα τα απαραίτητα µέτρα υγιεινής και ασφάλειας και υποβάλλεται σε προληπτικό ιατρικό έλεγχο.
Το προσωπικό των Σταθµών εφοδιάζεται µε πιστοποιητικό υγείας, το οποίο θα ανανεώνεται κάθε δύο (2) έτη. Επιπλέον του πιστοποιητικού αυτού απαιτείται ψυχιατρική εκτίµηση και δερµατολογικός έλεγχος του
προσωπικού κάθε δύο (2) έτη.
Σηµειώνεται δε ότι στην περίπτωση λοιµώδους νοσήµατος, οι γονείς υποχρεούνται αφενός να ενηµερώσουν τον σταθµό, αφετέρου κατά την επιστροφή του παιδιού στο σταθµό να προσκοµίσουν ιατρική βεβαίωση για τη νόσο από την οποία έπασχε το παιδί αλλά και για την αποθεραπεία του.
Ηµερήσια απασχόληση παιδιών
Το ηµερήσιο πρόγραµµα αποτυπώνεται πιο ευέλικτο, τηρουµένων, ωστόσο, ορισµένων βασικών χρονικών σηµείων και σχεδιάζεται λαµβάνοντας υπόψη τη µοναδικότητα, τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα κάθε παιδιού, αλλά και τα χαρακτηριστικά κάθε ηλικίας.
Κατά τη διάρκεια του ωραρίου λειτουργίας του σταθµού δεν επιτρέπονται δραστηριότητες που προϋποθέτουν επιπλέον οικονοµική επιβάρυνση των γονέων.
Εισάγεται περίοδος προσαρµογής των παιδιών στους σταθµούς για την οµαλή µετάβασή τους από το στενό οικογενειακό περιβάλλον στο νέο κοινωνικό περιβάλλον του σταθµού, η οποία χαρακτηρίζεται από µεγάλη ευελιξία και προάγεται µέσω της συνεργασίας του παιδαγωγικού προσωπικού και της οικογένειας του παιδιού.
Διατροφή παιδιών
Το διαιτολόγιο συντάσσεται από Επιτροπή, στην οποία µετέχουν υποχρεωτικά παιδίατρος και ο/η προϊστάµενος/προϊσταµένη του σταθµού. Γνώµη διατυπώνει συµπληρωµατικά και διατροφολόγος, εφόσον υπηρετεί στο σταθµό. Ως βάση για το ποσοτολόγιο τροφίµων και για το διαιτολόγιο λαµβάνονται υπόψη τα προτεινόµενα στην αριθµ.Υ1α/76785/12.10.2017 υγειονοµική διάταξη (Β’ 3758), όπως αυτή κάθε φορά ισχύει.
Ειδικά καθήκοντα και αρµοδιότητες προσωπικού
Στο άρθρο 13 αναφέρονται ενδεικτικά τα καθήκοντα και οι αρµοδιότητες του προσωπικού του σταθµού, το οποίο σε καµιά περίπτωση και για οποιοδήποτε λόγο δεν επιτρέπεται να προβαίνει σε πράξεις λεκτικής, ψυχολογικής και σωµατικής βίας, προσβολής της προσωπικότητας των παιδιών ή σωµατικής τιµωρίας τους.
Ολες οι διατάξεις της ΚΥΑ χρησιµοποιούνται ως πρότυπο για τη σύνταξη Κανονισµών Λειτουργίας από τα οικεία δηµοτικά συµβούλια, των οποίων οι ρυθµίσεις δεν αντίκεινται σε καµία περίπτωση στις ρυθµίσεις του Πρότυπου Κανονισµού που αποτελούν και τις ελάχιστες προϋποθέσεις λειτουργίας των δηµοτικών Παιδικών, Βρεφικών και Βρεφονηπιακών σταθµών.
