Κάθε πολιτική εποχή αφήνει πίσω της έναν τρόπο να ασκείται η εξουσία. Και συχνά αυτός ο τρόπος αποκτά το δικό του πολιτικό όνομα. Η 7ετής περίοδος διακυβέρνησης της χώρας από τον Κυρ. Μητσοτάκη μπορεί να προσδιοριστεί από μια νέα έννοια, τον «Αδωνισμό».
Ο Αδωνισμός δεν αφορά τον Άδωνι Γεωργιάδη ως πρόσωπο, εκείνος είναι απλώς ο πιο χαρακτηριστικός εκφραστής του. Ο Αδωνισμός είναι μια μέθοδος διακυβέρνησης. Είναι η επιλογή να μη συζητάμε ποτέ για την πραγματική ζωή των ανθρώπων. Κάθε φορά που εμφανίζεται ένα υπαρκτό κοινωνικό πρόβλημα, αντί για λογοδοσία επιστρατεύονται ο αντιπερισπασμός, οι προσωπικές επιθέσεις, οι φωνές, η τοξικότητα και το ανάθεμα. Δεν αναζητούνται λύσεις αλλά ένοχοι.
Αν υπάρχει ένα πεδίο όπου αυτή η μέθοδος εφαρμόστηκε σχεδόν εργαστηριακά, αυτό είναι το ιδιωτικό χρέος και η στεγαστική πολιτική. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επέλεξε τον δρόμο του «Ηρακλή», των μαζικών τιτλοποιήσεων και της μεταφοράς εκατοντάδων χιλιάδων δανείων σε funds και servicers. Όταν όμως οι συνέπειες αυτής της επιλογής έγιναν ορατές, η δημόσια συζήτηση δεν περιστράφηκε γύρω από τις κυβερνητικές επιλογές. Δεν συζητήσαμε γιατί η κυβέρνηση κατάργησε την προστασία κυριότητας της πρώτης κατοικίας ούτε γιατί τα funds και οι servicers λειτουργούν ουσιαστικά χωρίς αποτελεσματικό έλεγχο, ασκώντας διαρκή πίεση στους δανειολήπτες. Ξαφνικά, το επίκεντρο έγινε ο Αλέξης Τσίπρας. Η κυβερνητική ευθύνη αντικαταστάθηκε από την ενοχοποίηση του πολιτικού αντιπάλου. Αυτός είναι ο Αδωνισμός.
Το ίδιο μοτίβο εμφανίστηκε και απέναντι στους ίδιους τους δανειολήπτες. Αντί να συζητηθεί γιατί χιλιάδες άνθρωποι αδυνατούν να σώσουν την κατοικία τους, η δημόσια συζήτηση κατακλύστηκε με τους υποτιθέμενους «στρατηγικούς κακοπληρωτές». Η εξαίρεση παρουσιάστηκε ως κανόνας και κάθε πολίτης που ζητούσε προστασία όφειλε πρώτα να αποδείξει ότι δεν είναι επιτήδειος. Όταν οι πλειστηριασμοί αυξάνονταν, η ευθύνη μεταφερόταν στους ίδιους τους ευάλωτους οφειλέτες. Αντί να απολογείται η πολιτεία, απολογούνταν ο πολίτης. Αυτός είναι ο Αδωνισμός.
Η ίδια λογική διαπερνά και τη στεγαστική κρίση. Τα ενοίκια εκτινάχθηκαν, η κατοικία έγινε απρόσιτη για μια ολόκληρη γενιά και η κοινωνική κατοικία παραμένει ουσιαστικά ανύπαρκτη. Κι όμως, αντί η δημόσια συζήτηση να αφορά τις αιτίες και τις λύσεις, μετατράπηκε πολλές φορές σε αντιπαράθεση με όσους περιγράφουν την πραγματικότητα. Εκείνοι που μιλούν για στεγαστική κρίση χαρακτηρίζονται συχνά μηδενιστές ή καταστροφολόγοι. Δεν απαντούν στο γιατί ο νέος δεν βρίσκει σπίτι αλλά σε εκείνον που το λέει. Αυτός είναι ο Αδωνισμός.
Ο Αδωνισμός επιδιώκει να αποδείξει ότι για κάθε αποτυχία της κυβέρνησης φταίει πάντα κάποιος άλλος, ο Τσίπρας, οι δανειολήπτες, οι ευάλωτοι ή όσοι ασκούν κριτική. Έτσι η πραγματική ζωή των ανθρώπων χάνεται πίσω από τον θόρυβο της σύγκρουσης.
Η Ελλάδα όμως δεν χρειάζεται άλλη μία πολιτική που θα ζητά από τους πολίτες να διαλέγουν κάθε φορά έναν καινούργιο ένοχο. Χρειάζεται μια πολιτική που θα αναλαμβάνει η ίδια την ευθύνη. Που θα ενώνει αντί να διχάζει. Που θα λογοδοτεί αντί να επιτίθεται. Που θα συζητά τα πραγματικά προβλήματα αντί να κατασκευάζει νέες αφορμές σύγκρουσης.
Αυτή είναι η πολιτική επιλογή της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Να ξαναφέρει στο επίκεντρο αυτό που ο Αδωνισμός συστηματικά απομακρύνει. Την πραγματική ζωή των ανθρώπων. Γιατί η πολιτική υπάρχει για να γεννά ελπίδα και να λύνει τα προβλήματα των ανθρώπων.
Ο Δημήτρης Α. Λυρίτσης είναι Τομεάρχης Στεγαστικής Πολιτικής της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ)
