Ο μεγάλος κερδισμένος στις ευρωεκλογές ήταν η αποχή. Βέβαια, αυτή κατάφερε να δώσει ποσοστά επιβίωσης στα τρία μεγάλα κόμματα και να διασώσει το πολιτικό σύστημα από την ουσιαστική κατάρρευση, με την οποία φλερτάρει εδώ και 10 περίπου χρόνια. Η συζήτηση που άνοιξε την ίδια κιόλας ημέρα, έφερε έναν ανασχηματισμό στο κυβερνητικό σχήμα, χαρακτηρίστηκε ως εσωτερικό rotation χωρίς σημαντικές προσθήκες από τους βουλευτές της πλειοψηφίας, και ένα 5ώρο σφυροκόπημα στον Κ.Μητσοτάκη στην πρώτη συνεδρίαση της Κ.Ο.
Αντίθετα στην δημοκρατική αντιπολίτευση, η κατάσταση ομοιάζει με μεγάλη τρικυμία, το ερώτημα είναι εάν θα μπορέσει να καταλήξει σε μια θαυμάσια -για την μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία- κατάσταση. Με άλλα λόγια αν η συζήτηση εντός τηλεοπτικών παραθύρων, ραδιοφώνων, ψηφιακών και έντυπων μέσων, και φυσικά εντός των δυο μεσαίων κομμάτων, θα εμπλέξει τελικά την κοινωνία ή θα μιλάμε πάλι εξ ονόματός της αλλά εν τη απουσία της. Ο χώρος που εν πολλοίς ονομάζουμε κεντροαριστερά, ή οι πληθυντικές αριστερές, βρίσκεται σε αδιέξοδη πορεία από το 2009 και μετά, οι λόγοι πολλαπλοί και έχουν επαρκώς αναλυθεί. Το ερώτημα είναι, ποιο είναι το στρατηγικό σχέδιο που θα μπορέσει να απαντήσει με αυτοπεποίθηση στην πλήρη ματαίωση της ελληνικής κοινωνίας και στον στρατηγικό παροπλισμό της ελληνικής παραγωγής.
Το σχέδιο της επόμενης ημέρας, δεν θα πρέπει να αφορά την απλή εναλλαγή διαφορετικών προσώπων στην εξουσία ή να αλλιώς ειπωμένο, δεν αφορά πρόσωπα που έχουν πάνω τους, μεγαλύτερη δόση χρυσόσκονης. Το κύριο ζητούμενο είναι οι πολιτικές, οι διαφορετικές πολιτικές, οι ξεκάθαρες πολιτικές, οι πολιτικές με πρόσημο. Μια απλή εναλλαγή προσώπων και επιτελείων, που θα καθοδηγούνται από εσωτερικούς συμβιβασμούς, θα καταρτίζουν προγράμματα με βάση τις δημοσκοπικές τάσεις και θα ομιλούν με τους πέριξ του στενού τους κύκλου, δεν αφορά την ελληνική κοινωνία. Η συζήτηση θα παραμείνει εντός ημών, εκτός όλων. Δυο μαθήματα πήραμε από τον Οκτώβρη του 2023, ότι οι προγραμματικές συγκλίσεις που ξεκινούν από την βάση, εμπεριέχουν την κορυφή και στοχεύουν στα πολλά μπορούν να νικήσουν και τα αδιαφιλονίκητα φαβορί, καθώς και το γεγονός ότι η κοινωνία μπορεί να κινητοποιηθεί όταν της δώσουμε κίνητρο και αυτοπεποίθηση, όταν κυρίως δουλεύουμε ως ομάδα και όχι ως ανεξάρτητες μονάδες.
Η αλλαγή, αφορά πρώτιστα την μορφή λοιπόν, όχι την εικόνα αλλά το σύνολο όσων αυτή εμπεριέχει, αφορά με άλλο λόγια τις ταυτίσεις. Η μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία θέλει να μπορεί να ταυτιστεί με τα κόμματα που θα την εκπροσωπήσουν, στους στόχους, στις ομάδες, στα πρόσωπα. Δεν την αφορούν, όσοι και όσα την υποτιμούν, κοιτώντας την υπεροπτικά. Ούτε όσοι και όσα την εποφθαλμιούν πρόσκαιρα, δημιουργώντας κουτσά αφηγήματα βασισμένα σε πρόσκαιρα δημοκοπικά ευρήματα. Η ταύτιση είναι μια από τις πιο δύσκολες πολιτικές πράξεις, και ενσωματώνει εντός της πρόσωπα, προγράμματα, τακτικές και στρατηγικούς στόχους. Η τραυματισμένη ελληνική κοινωνία, επιζητά από το 2016 και μετά, ένα μεγάλο αφήγημα, που θα αφορά τον ρόλο της Ελλάδας στην ΕΕ της πολυκρίσης, και ταυτόχρονα θα δίνει τα εχέγγυα ότι η διαρκής ανασφάλεια της προσωπικής επιβίωσης που ξεκίνησε το 2009, θα δώσει την σκυτάλη της σε ένα συμμετοχικό, συλλογικό όραμα που θα μπορεί να γίνει πράξη και να βελτιώσει τις υπαρκτές συνθήκες ζωής μας. Η προοδευτική παράταξη, πρέπει να απαντήσει, πρώτιστα με ποιους θα πάει, ποιους θα βάλει στο επίκεντρο και έπειτα πως θα πάει. Με την μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία των εργαζόμενων και των μικρομεσαίων ή ψάχνοντας μια μεσαία τάξη που δεν δυσκολεύεται να πάει διακοπές στον Αργοσαρωνικό πάνω από 5 ημέρες; Μιλώντας για την ανάγκη φορολόγησης του μεγάλου πλούτου και της δημιουργίας κινήτρων (και αντικινητρών ) για την επανεπένδυση των κερδών και στην μισθωτή εργασία, για τις τομές στα εργασιακά που θα ξαναδώσουν διαπραγματευτική ισχύ στους εργαζόμενους, για την καθιέρωση του 4ημέρου, για το κράτος δικαίου με τα θεσμικά check and balances, για την διαφάνεια και την ισονομία, για τον διαμοιρασμό των κερδών από τα κοινωνικά δίκτυα ή για τα επιδόματα και του μίζερο καλάθι του νοικοκυριού;
Ας εργαστούμε ώστε το μέλλον να έρθει συντομότερα.
(Η Δρ. Μαριζέτα Αντωνοπούλου είναι Διδάσκουσα Κοινωνικής και Οικονομικής Πολιτικής, ΕΚΠΑ)
