Η συμπίεση των μισθών με την αποδιάρθρωση του συστήματος των συλλογικών συμβάσεων, η διευκόλυνση των απολύσεων, η ενθάρρυνση των ευέλικτων μορφών εργασίας και η ελαστικοποίηση των ωραρίων συνιστούν τα βασικά εργαλεία της υποβάθμισης των εργασιακών σχέσεων, κάτι που ενισχύθηκε από τα όλο και συχνότερα φαινόμενα αδήλωτης και ανασφάλιστης εργασίας.
Το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) όλα αυτά τα χρόνια προσπαθεί να ελέγχει την τήρηση της νομιμότητας.
Στο dikaiologitika.gr μίλησαν δύο ειδικοί επιθεωρητές. Ο ειδικός κοινωνικός επιθεωρητής, κ. Αντώνης Ντίκος, υπεύθυνος για την τήρηση του εργατικού δικαίου και ο ειδικός τεχνικός επιθεωρητής για θέματα ασφαλείας, κ. Αντώνης Σερκεδάκης.
Αλλαγές στο πρόστιμο για τους ανασφάλιστους
Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο μείωσης του προστίμου που αφορά την ανασφάλιστη εργασία (αυτή την στιγμή ανέρχεται σε 10.550 ευρώ), υπό την προϋπόθεση ότι οι εργοδότες, που για πρώτη φορά διαπιστώνεται πως απασχολούν ανασφάλιστους, θα προχωρούν στην άμεση ασφάλισή τους.
Όπως αναφέρει ο κ. Ντίκος ο στόχος του σώματος δεν είναι τιμωρητικός. «Η πρότασή μας αυτή πιστεύουμε ότι θα έχει αποτελέσματα. Τι θέλουμε; Ένα πρόστιμο χαμηλό και άμεση ασφάλιση του εργαζόμενου ή ένα μεγάλο πρόστιμο που τις περισσότερες φορές καταλήγει να είναι ληξιπρόθεσμο;»
«Με αυτόν τον τρόπο» τονίζει ο κ. Σερκεδάκης, «θα υπάρξουν πολλαπλά οφέλη. Κατά κύριο λόγο θα έχουμε έναν άνεργο λιγότερο, που σημαίνει ότι μία οικογένεια βγαίνει από μία κατάσταση ακραίας ένδειας σε πολλές περιπτώσεις. Κατά δεύτερο λόγο, ο εργοδότης θα πληρώνει τον εργαζόμενο αλλά και τις ασφαλιστικές του εισφορές. Έτσι θα εισρεύσουν χρήματα στα ασφαλιστικά ταμεία που τόσο έχουν ταλαιπωρηθεί τα τελευταία χρόνια. Με αυτό τον τρόπο η υπηρεσία θέλει να σταθεί αρωγός στις επιχειρήσεις. Να προτάξουμε την πρόληψη και όχι την καταστολή».
Αιφνιδιαστικοί έλεγχοι
Οι ειδικοί επιθεωρητές δεν έχουν ωράριο. Είναι σε «επαγρύπνηση» όλο το 24ωρο. Βάζουν τον εαυτό τους στη διάθεση του σώματος 365 μέρες τον χρόνο.
Όπως αναφέρει ο κ. Σερκεδάκης, «σε αρκετές περιπτώσεις, οι έλεγχοι διεξάγονται από κοινού με την οικονομική αστυνομία. Τα κλιμάκια αποτελούνται από μεικτά συνεργεία αποτελούμενα από ειδικούς επιθεωρητές, την οικονομική αστυνομία αλλά και απλούς αστυνομικούς στις σοβαρές καταγγελίες». Και συνεχίζει: «για κάθε καταγγελία ή πληροφορία λόγο έχει o ειδικός γραμματέας του Σώματος. Ο ειδικός αξιολογεί την σπουδαιότητα μιας πληροφορίας».
Υπάρχουν περιπτώσεις που κανείς απ’ τους ειδικούς επιθεωρητές δεν ξέρει πού ακριβώς θα γίνει έλεγχος. Την πληροφορία την έχει ο ειδικός γραμματέας του σώματος, την αξιολογεί και αναλόγως κρίνει. «Σε πολλές περιπτώσεις κανείς από μας δεν ξέρει που θα γίνει ο έλεγχος. Ούτε καν ο οδηγός που μας πηγαίνει. Όταν πλησιάζουμε στην περιοχή τότε και μόνο τότε ο ειδικός γραμματέας του σώματος μας ενημερώνει για το πού ακριβώς θα γίνει ο έλεγχος. Έτσι πετυχαίνεται ο απόλυτος αιφνιδιασμός», τονίζει ο κ. Ντίκος.
Πολλά προβλήματα
Τα προβλήματα για το σώμα είναι πολλά και πάνε χέρι-χέρι με την έναρξη της κρίσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι τα τελευταία χρόνια σημειώθηκε μείωση προσωπικού κατά περίπου 20%. Το προσωπικό του ΣΕΠΕ προσπαθεί με ό,τι μέσα διαθέτει να διορθώσει τα κακώς κείμενα στην αγορά εργασίας, προωθώντας την πλήρη εφαρμογή του εργατικού δικαίου, ενώ ειδική μέριμνα δείχνει στην αποφυγή εργατικών ατυχημάτων.
Ανασφάλιστη εργασία, «κεκαλυμένη» εργασία αλλά και μη πληρωμή δεδουλευμένων απ’ τους εργοδότες είναι τα κύρια προβλήματα με τα οποία έρχεται αντιμέτωπο το σώμα, σύμφωνα με τον ειδικό επιθεωρητή κ. Ντίκο. «Όσον αφορά το τελευταίο πρόβλημα, ο ρόλος του ΣΕΠΕ είναι αυτός ενός οργάνου που προσπαθεί να πιέσει τον εργοδότη. Ζητάμε απ’ τον εργοδότη να δεσμευτεί ότι στο άμεσο μέλλον θα πληρώσει τους εργαζομένους στους οποίους χρωστάει αλλιώς θα έχει κυρώσεις».
Η οικονομική κρίση που οδηγεί και στη μείωση επενδύσεων για εξοπλισμό ασφαλείας είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον τεχνικό επιθεωρητή κ. Σερκεδάκη. Επιπλέον, υπάρχει μείωση εξειδικευμένου προσωπικού σε θέματα υγείας και ασφάλειας. «Όταν ο κατασκευαστικός κλάδος έχει πτώση πάνω από 80%, είναι λογικό να μην γίνονται επενδύσεις και δη σε εξοπλισμό ασφαλείας».
Μείωση εργατικών ατυχημάτων
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο αριθμός των εργατικών ατυχημάτων μειώνεται την τελευταία δεκαπενταετία στην Ελλάδα, όπως και σε όλες σχεδόν τις χώρες της Ε.Ε. Ειδικά για την περίπτωση της Ελλάδας, το υπουργείο εκτιμά ότι η μείωση οφείλεται και στη μεγάλη κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας κατά τα τελευταία έτη σε όλους τους τομείς, προπάντων στις κατασκευές και στην επακόλουθη μεγάλη μείωση της απασχόλησης. Από την ανάλυση των στοιχείων για τα εργατικά ατυχήματα ανά τομέα οικονομικής δραστηριότητας, τα μεγαλύτερα ποσοστά αφορούν την μεταποίηση, το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών, ο κλάδος των κατασκευών και ο κλάδος μεταφοράς και αποθήκευσης.
«Τα εργατικά ατυχήματα έχουν μειωθεί στην Ελλάδα, αλλά αυτό δεν οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην δουλειά του ΣΕΠΕ» τονίζει ο κ.Σερκεδάκης.
