Οικονομική «ανάσα» για χιλιάδες πολίτες που βρέθηκαν αντιμέτωποι με τις συνέπειες των πυρκαγιών του καλοκαιριού προβλέπει η νέα κοινή υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε χθες στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Το νέο πλαίσιο καθορίζει ποιες περιοχές θεωρούνται επίσημα πυρόπληκτες, ποιοι ιδιοκτήτες μπορούν να λάβουν χρήματα για να επισκευάσουν ή να ξαναχτίσουν τα σπίτια τους, αλλά και ποιοι δικαιούνται επίδομα ενοικίου ή συγκατοίκησης μέχρι να μπορέσουν να επιστρέψουν στην κατοικία τους.
Το κράτος ενεργοποιεί δύο βασικά «δίχτυα» προστασίας. Το πρώτο αφορά τα ίδια τα καμένα ή σοβαρά χτυπημένα κτίρια και προβλέπει χρηματοδότηση για επισκευή ή ανακατασκευή. Το δεύτερο αφορά την καθημερινότητα των οικογενειών που έμειναν χωρίς σπίτι και χρειάζονται προσωρινά χρήματα για να νοικιάσουν άλλη κατοικία ή να φιλοξενηθούν σε σπίτι συγγενών ή άλλων προσώπων.
Η απόφαση αφορά στις πυρκαγιές του Ιουλίου 2026 σε περιοχές της Θεσσαλονίκης, της Αχαΐας, της Βοιωτίας, της Δυτικής Αττικής, της Αργολίδας και του Ρεθύμνου, καθώς και την πυρκαγιά της 1ης Αυγούστου στη Φωκίδα. Οι συγκεκριμένες πυρκαγιές χαρακτηρίζονται φυσική καταστροφή, καθώς προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές σε κτίρια και δημιούργησαν έκτακτες στεγαστικές ανάγκες για τους κατοίκους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στη Δυτική Αττική καλύπτονται τα Βίλια και η Μάνδρα του Δήμου Μάνδρας-Ειδυλλίας, καθώς και η Δημοτική Κοινότητα Μεγαρέων. Στην Αργολίδα περιλαμβάνεται το Φίχτι του Δήμου Άργους-Μυκηνών, ενώ στο Ρέθυμνο η απόφαση καλύπτει σειρά κοινοτήτων του Δήμου Αγίου Βασιλείου.
Στη Θεσσαλονίκη, για παράδειγμα, στο πλαίσιο εντάσσονται η Δημοτική Κοινότητα Ευκαρπίας του Δήμου Παύλου Μελά και το Μελισσοχώρι του Δήμου Ωραιοκάστρου. Στην Αχαΐα περιλαμβάνονται περιοχές των Δήμων Αιγιαλείας και Δυτικής Αχαΐας, ενώ στη Βοιωτία καλύπτονται κοινότητες του Δήμου Θηβαίων. Στη Φωκίδα εντάσσονται πληγείσες περιοχές του Δήμου Δωρίδος.
Δικαιούχοι
Το σημαντικότερο για τους ιδιοκτήτες είναι ότι η Στεγαστική Συνδρομή που προβλέπεται για την αποκατάσταση των ζημιών αποτελεί πλέον 100% Δωρεάν Κρατική Αρωγή. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η ενίσχυση που προβλέπει η απόφαση δεν αποτελεί δάνειο που θα πρέπει στη συνέχεια να αποπληρώσει ο πυρόπληκτος.
Δικαιούχοι είναι οι ιδιοκτήτες που την ημέρα της φωτιάς είχαν πλήρη ή ψιλή κυριότητα σε κτίριο το οποίο υπέστη ζημιές και χρειάζεται επισκευή ή ανακατασκευή. Για τις κατοικίες που πρέπει να χτιστούν ξανά, η οικονομική ενίσχυση μπορεί να φτάσει τα 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για τις βασικές κατασκευές που περιγράφονται στην απόφαση. Υπάρχει, ωστόσο, γενικό ανώτατο όριο στα 150 τετραγωνικά μέτρα για κάθε ιδιοκτήτη. Έτσι, στην πράξη, το ποσό δεν υπολογίζεται απεριόριστα πάνω στο συνολικό μέγεθος ενός πολύ μεγάλου ακινήτου.
Υπάρχουν πάντως ειδικές εξαιρέσεις από το συγκεκριμένο όριο, μεταξύ άλλων για Ιερούς Ναούς, κτίρια κοινωφελούς χρήσης που ανήκουν στο Δημόσιο, σε δήμους ή άλλους προβλεπόμενους φορείς, καθώς και για ορισμένα μνημεία και διατηρητέα κτίρια.
Τα χρήματα για την ανακατασκευή δεν δίνονται όλα μαζί. Η καταβολή γίνεται ανάλογα με την πορεία των εργασιών. Αρχικά ο δικαιούχος λαμβάνει το 50% της εγκεκριμένης Στεγαστικής Συνδρομής. Όταν ολοκληρωθεί ο φέρων οργανισμός του νέου κτιρίου καταβάλλεται ακόμη 30%, ενώ το τελευταίο 20% δίνεται όταν ολοκληρωθεί το νέο κτίριο.
Υπάρχει όμως και μία κρίσιμη προϋπόθεση: τα χρήματα πρέπει πράγματι να χρησιμοποιηθούν για την αποκατάσταση της ζημιάς. Εάν προκύψει ότι το πραγματικό κόστος ήταν χαμηλότερο από την ενίσχυση που εγκρίθηκε, το ποσό προσαρμόζεται και τυχόν επιπλέον χρήματα που έχουν ήδη καταβληθεί επιστρέφονται.
Μεγάλη προσοχή χρειάζεται και στις προθεσμίες. Ο ιδιοκτήτης που θέλει να γίνει αυτοψία στο ακίνητό του πρέπει να υποβάλει αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία έως τις 25 Σεπτεμβρίου -μέσα σε έναν μήνα από τη δημοσίευση της απόφασης στο ΦΕΚ- . Μαζί πρέπει να προσκομίσει τίτλους ιδιοκτησίας, οδοιπορικό σκαρίφημα και φωτογραφίες του πληγέντος κτιρίου, οι οποίες θα φέρουν το όνομα και την υπογραφή του ιδιοκτήτη.
Στη συνέχεια, για την ανακατασκευή ή την επισκευή ισχύουν προθεσμίες έξι μηνών, ανάλογα με την περίπτωση και το έγγραφο που έχει παραλάβει ο ιδιοκτήτης από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Οι προθεσμίες αυτές μπορούν να παραταθούν έως έξι ακόμη μήνες με απόφαση του υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Επίδομα προσωρινής στέγασης
Ξεχωριστή πρόβλεψη υπάρχει για τις οικογένειες που δεν μπορούν πλέον να μείνουν στην κύρια κατοικία τους. Για αυτούς ενεργοποιείται επιδότηση προσωρινής στέγασης με τη μορφή επιδότησης ενοικίου ή συγκατοίκησης. Το ποσό εξαρτάται από το πόσα άτομα έμεναν στο σπίτι πριν από την πυρκαγιά. Για έναν άνθρωπο προβλέπονται 300 ευρώ τον μήνα, για δύο άτομα 350 ευρώ, για τρία 400 ευρώ, για τέσσερα 450 ευρώ και για οικογένεια πέντε ή περισσότερων ατόμων 500 ευρώ τον μήνα. Αντί για ενοικίαση νέου σπιτιού επιλεγεί η λύση της συγκατοίκησης, το ποσό πέφτει στο μισό.
Και εδώ, όμως, «τρέχει» προθεσμία. Για να πάρει κάποιος την επιδότηση ενοικίου ή συγκατοίκησης του πρώτου τριμήνου πρέπει να καταθέσει αίτηση, μαζί με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, μέσα σε τρεις μήνες από τη δημοσίευση της απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Δεν εντάσσονται, πάντως, αυτόματα όλα τα κτίρια. Η απόφαση εξαιρεί, υπό τις προϋποθέσεις που περιγράφει, κτίρια τα οποία ήταν ήδη εγκαταλειμμένα πριν από τη φωτιά, πρόχειρες κατασκευές, καθώς και ακίνητα σε δασικές ή αναδασωτέες εκτάσεις, στον αιγιαλό ή σε ρέματα όταν η δόμηση απαγορεύεται. Εξαιρέσεις προβλέπονται επίσης για κατοικίες μεγάλης αξίας και για κτίρια μεγάλων επιχειρήσεων που υπάγονται σε υποχρεωτική ασφάλιση.
Συνολικά, το οικονομικό αποτύπωμα της απόφασης υπολογίζεται σε περίπου 9,79 εκατ. ευρώ. Περίπου 9,54 εκατ. ευρώ αφορούν τη Δωρεάν Κρατική Αρωγή και τα έξοδα των μηχανικών που θα πραγματοποιήσουν τις αυτοψίες, ενώ άλλα 246.000 ευρώ προβλέπονται για την προσωρινή στέγαση των πληγέντων.
