Σημαντική υποβάθμιση των προοπτικών ζήτησης πετρελαίου για το 2026 καταγράφει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), προειδοποιώντας παράλληλα ότι η αποκατάσταση της παραγωγής μετά τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν ενδέχεται να οδηγήσει σε υπερπροσφορά στην παγκόσμια αγορά το 2027.
Στη μηνιαία έκθεσή του για την αγορά πετρελαίου, ο IEA μείωσε την εκτίμησή του για την αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης το 2026 στα 1,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως, κατά 700.000 βαρέλια λιγότερα σε σχέση με την προηγούμενη πρόβλεψη. Η αναθεώρηση αποδίδεται στην έντονη υποχώρηση των παραδόσεων πετρελαίου κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους, οι οποίες μειώθηκαν κατά περίπου 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως εξαιτίας των επιπτώσεων της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια παραγωγή υποχώρησε τον Μάιο στα 94,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σημειώνοντας μηνιαία πτώση 600.000 βαρελιών. Η παραγωγή παραμένει αισθητά χαμηλότερη από τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από τον πόλεμο, αντανακλώντας τις συνεχιζόμενες διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σύμφωνα με τον Οργανισμό, η παγκόσμια προσφορά αναμένεται να μειωθεί κατά 3,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, πριν ανακάμψει δυναμικά το 2027, φθάνοντας τα 110,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντική ανισορροπία στην αγορά, καθώς η προβλεπόμενη αύξηση της προσφοράς κατά περίπου 8 εκατ. βαρέλια ημερησίως θα υπερκαλύπτει κατά πολύ την αναμενόμενη ενίσχυση της ζήτησης, η οποία εκτιμάται σε μόλις 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
«Η πρώτη μας εικόνα για τις ισορροπίες της αγοράς το 2027 δείχνει ότι διαμορφώνεται μια σημαντική υπερπροσφορά», αναφέρει χαρακτηριστικά ο IEA.
Η έκθεση δημοσιεύεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι επενδυτές αξιολογούν τις συνέπειες της συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης, καθώς και το ενδεχόμενο πλήρους επαναλειτουργίας των θαλάσσιων μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει αισθητά τις τελευταίες εβδομάδες, αγγίζοντας χαμηλά τριών μηνών, καθώς οι αγορές προεξοφλούν σταδιακή αποκατάσταση των εξαγωγών από την περιοχή του Περσικού Κόλπου. Ο IEA εκτιμά ότι, εφόσον η συμφωνία διατηρηθεί, η παραγωγή και οι εξαγωγές πετρελαίου από την περιοχή θα ανακάμψουν σταδιακά, ιδιαίτερα μετά την πλήρη επανέναρξη των ιρανικών εξαγωγών.
Ωστόσο, ο Οργανισμός επισημαίνει ότι η ομαλοποίηση της προσφοράς δεν θα είναι άμεση. Η απομάκρυνση ναρκών από τις κύριες θαλάσσιες οδούς και η αποκατάσταση των εφοδιαστικών αλυσίδων αναμένεται να απαιτήσουν χρόνο, γεγονός που ενδέχεται να διατηρήσει πιέσεις στην αγορά βραχυπρόθεσμα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η κατάσταση των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου. Τα εμπορικά αποθέματα μειώθηκαν κατά 143 εκατ. βαρέλια τον Μάιο, μετά από πτώση 74 εκατ. βαρελιών τον Απρίλιο, ενώ από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου έχουν περιοριστεί συνολικά κατά περίπου 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Ο IEA προειδοποιεί ότι, παρά τη μείωση της κατανάλωσης αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων, τα διαθέσιμα αποθέματα συνεχίζουν να συρρικνώνονται με ιστορικά γρήγορους ρυθμούς. Εάν η τάση αυτή συνεχιστεί τους επόμενους μήνες, τα παγκόσμια αποθέματα θα μπορούσαν να υποχωρήσουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα πριν η αγορά περάσει εκ νέου σε κατάσταση πλεονάσματος προς τα τέλη του έτους.
Αναλυτές της αγοράς σημειώνουν ότι το βασικό σενάριο παραμένει η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η σταδιακή αποκατάσταση των πετρελαϊκών ροών. Το κρίσιμο ερώτημα, όπως επισημαίνουν, είναι το μέγεθος της αύξησης της προσφοράς και ο βαθμός στον οποίο αυτή θα επηρεάσει τις ισορροπίες της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας τα επόμενα δύο χρόνια.
