Το 1957, ένα φαινομενικά μικρό λάθος σε ένα ερευνητικό κέντρο της Βραζιλίας άλλαξε για πάντα την ιστορία της μελισσοκομίας και των οικοσυστημάτων της αμερικανικής ηπείρου. Η ακούσια διαφυγή 26 αφρικανικών βασιλισσών μελισσών οδήγησε στη δημιουργία των διαβόητων «δολοφόνων μελισσών» (Africanized honey bees), ενός από τα πιο επιτυχημένα αλλά και αμφιλεγόμενα χωροκατακτητικά είδη εντόμων στον κόσμο.
Η ιστορία ξεκινά το 1956, όταν ο Βραζιλιάνος γενετιστής Warwick Estevam Kerr ανέλαβε να βελτιώσει την παραγωγή μελιού στη χώρα. Οι ευρωπαϊκές μέλισσες που είχαν εισαχθεί στη Βραζιλία δεν απέδιδαν καλά στις τροπικές θερμοκρασίες, καθώς ήταν λιγότερο ανθεκτικές στη ζέστη και παρήγαν μικρότερες ποσότητες μελιού. Για τον λόγο αυτό, ο Kerr εισήγαγε 63 αφρικανικές βασίλισσες από τη Νότια Αφρική και την Τανζανία, με στόχο να δημιουργήσει ένα νέο υβρίδιο που θα συνδύαζε την υψηλή παραγωγικότητα των αφρικανικών μελισσών με τον πιο ήρεμο χαρακτήρα των ευρωπαϊκών.
Το σχέδιο, όμως, δεν εξελίχθηκε όπως είχε υπολογιστεί. Τον Οκτώβριο του 1957, ένας επισκέπτης μελισσοκόμος αφαίρεσε κατά λάθος τα ειδικά μεταλλικά πλέγματα που κρατούσαν εγκλωβισμένες τις βασίλισσες μέσα στις κυψέλες, θεωρώντας ότι είχαν τοποθετηθεί λανθασμένα. Μέσα σε λίγες ώρες, 26 βασίλισσες δραπέτευσαν μαζί με σμήνη εργατριών και εγκαταστάθηκαν στα γύρω δάση, όπου άρχισαν να αναπαράγονται ανεξέλεγκτα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι επιστήμονες πίστευαν αρχικά ότι τα αφρικανικά χαρακτηριστικά θα εξασθενούσαν μέσω της διασταύρωσης με τις ευρωπαϊκές μέλισσες. Συνέβη όμως το αντίθετο. Τα νέα υβρίδια διατήρησαν την εξαιρετική προσαρμοστικότητα, την ταχύτητα αναπαραγωγής και κυρίως την έντονα αμυντική συμπεριφορά των αφρικανικών μελισσών. Οι αποικίες εξαπλώνονταν με εντυπωσιακή ταχύτητα, καλύπτοντας κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιόμετρα και επεκτεινόμενες από τη Νότια Αμερική προς την Κεντρική Αμερική, το Μεξικό και τελικά τις νότιες πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών στις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Παρότι οι λεγόμενες «δολοφόνοι μέλισσες» απέκτησαν τρομακτική φήμη, οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι το δηλητήριό τους δεν είναι ισχυρότερο από εκείνο των κοινών ευρωπαϊκών μελισσών. Ο πραγματικός κίνδυνος βρίσκεται στην ομαδική τους αντίδραση: επιτίθενται μαζικά όταν αισθανθούν απειλή και μπορούν να καταδιώξουν έναν εισβολέα για εκατοντάδες μέτρα. Εκτιμάται ότι οι επιθέσεις τους έχουν συνδεθεί με περίπου 1.000 ανθρώπινους θανάτους σε ολόκληρη την αμερικανική ήπειρο.
Παρά τις αρνητικές συνέπειες, το πείραμα είχε και μια απρόσμενη θετική πλευρά. Οι αφρικανοποιημένες μέλισσες αποδείχθηκαν εξαιρετικά παραγωγικές στις τροπικές συνθήκες, συμβάλλοντας ώστε η Βραζιλία να εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες παραγωγούς μελιού παγκοσμίως. Έτσι, ένα επιστημονικό πείραμα που ξεκίνησε με στόχο τη βελτίωση της γεωργίας κατέληξε να αλλάξει οριστικά τη μελισσοκομία και την οικολογία δύο ηπείρων.
Πηγή Εconomic Τimes
