Σημεία ενδιαφέροντος από τη συζήτηση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη με τον δημοσιογράφο Νίκο Φιλιππίδη, στο πλαίσιο του 24th CFO Forum της KPMG στην Ελλάδα, με θέμα «Οικονομική Πολιτική σε Περιβάλλον Γεωπολιτικών και Πολιτικών Αναταράξεων».
Πιο συγκεκριμένα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης μίλησε για:
Για τη διαφορετική εικόνα της χώρας στο εξωτερικό και στο εσωτερικό
Αυτός είναι και ο δυϊσμός που βιώνω ως Έλληνας Υπουργός Οικονομικών και ως Πρόεδρος του Eurogroup, με την ελληνική ιδιότητα. Ο δυϊσμός λεξιλογίου. Όταν περνάμε τα σύνορα και βρισκόμαστε εκτός Ελλάδος, η Ελλάδα αντιμετωπίζεται με ένα τρομακτικά θετικό λεξιλόγιο, γιατί είμαστε η χώρα εκείνη η οποία υπερέβη την υπαρξιακή κρίση της περασμένης δεκαετίας, είτε μιλάμε για τη φοροδιαφυγή, είτε μιλάμε για την ανάπτυξη, είτε μιλάμε για τα πλεονάσματα, είτε μιλάμε για την καμπύλη του χρέους. Όποια παράμετρο και να πάρετε, επενδύσεις, εξαγωγές… η Ελλάδα έχει μια συγκλονιστική πρόοδο. Πρόοδος η οποία φωτίζεται και εντονότερα από τις προκλήσεις που οι άλλες χώρες βιώνουν. Άρα, υπάρχει ένα πολύ μεγάλο βάρος όταν μιλάει κανείς με την ιδιότητα του Έλληνα Υπουργού Οικονομικών αυτή τη στιγμή, ακριβώς λόγω των πραγμάτων που η ελληνική κοινωνία και η ελληνική πολιτεία κλήθηκε να διαχειριστεί την περασμένη δεκαετία. Αυτό είναι το μισό της εξίσωσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το άλλο μισό είναι η ωμή πεποίθηση ότι οι μακροοικονομικοί δείκτες δεν σε ενδιαφέρουν όταν είσαι στο ταμείο του σουπερμάρκετ. Άρα, πρέπει ταυτόχρονα να μπορεί κανείς να ισορροπεί ανάμεσα στα δύο και να θεμελιώνει τη σύνδεση του πώς η πρόοδος της οικονομίας φτάνει σε κάθε ελληνικό νοικοκυριό. Φτάνει ολοένα και περισσότερο, εγώ θα σας πω. Δηλαδή, με ρωτάτε, «τρώγεται;» (σχηματικά). Όταν έχουν δημιουργηθεί 600.000 θέσεις εργασίας, όταν έχουμε υπερδιπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης, όταν είμαστε έτοιμοι να φτάσουμε το ιστορικό χαμηλό στην ανεργία και όταν έχουν γίνει μια σειρά από ενέργειες και βραχυπρόθεσμες: λιπάσματα, diesel, στήριξη οικογενειών με παιδιά ή φορολογική μεταρρύθμιση, μόνιμα μέτρα, κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε 12.000 οικισμούς...όλα αυτά, σωρευτικά, δρουν θετικά. Δεν λύνει το πρόβλημα.
Είναι κομμάτι μιας διαδρομής που λύνει το πρόβλημα. Και κάθε μέρα, κάθε εβδομάδα, κάθε μήνα, ο στόχος είναι να βελτιώνουμε διαρκώς αυτή την εικόνα. Δεν υπάρχει και άλλος τρόπος. Ο μόνος αξιόπιστος τρόπος για να μπορέσει κανείς να στηρίξει εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη δυνατή ανάγκη, είναι να οικοδομεί πάνω σε σταθερά κεκτημένα. Άρα αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε…θεωρώντας ότι κομίζουμε την αξιοπιστία των πεπραγμένων μας. Αλλά από εκεί και πέρα, θα σας πω ότι υπάρχει και μια σύνδεση του εθνικού με το ευρωπαϊκό. Η Ελλάδα κάνει πολλές μεταρρυθμίσεις, πολλές αλλαγές, προσπαθεί να τρέξει γρηγορότερα, να φέρει επενδύσεις. Όσο λύνονται κομμάτια της εξίσωσης και ευρωπαϊκά και γίνονται όλα αυτά που στην Ευρώπη συζητάμε, επίσης, για δεκαετίες, τόσο περισσότερο θα δείτε τον ρυθμό ανάπτυξης στην Ελλάδα να βελτιώνεται και να λύνεται ένα μεγαλύτερο κομμάτι της εξίσωσης για την οποία με ρωτάτε.
Για τη ρήτρα διαφυγής
Γνωρίζετε όλοι τι είναι η ρήτρα διαφυγής. Είναι η απόκλιση από τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, είναι λεφτά πάλι δικά μας. Είναι η απόκλιση από ένα νέο κανόνα που έχει εισαχθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που λέει ότι εμείς με την Κομισιόν συμφωνούμε δαπάνες. Ανεξάρτητα από το αν έχεις πλεόνασμα ή έλλειμα, μπορείς να αποκλίνεις από αυτό με βάση δικές σου πολιτικές, π.χ. πάταξη της φοροδιαφυγής.
Σου επιτρέπει λοιπόν η Ευρωπαϊκή Ένωση να κάνεις τι;. Να έχεις μία απόκλιση, αρχικά ως προς την άμυνα, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Κρίθηκε λοιπόν ότι μπορεί να συναρτηθεί αυτή η συγκεκριμένη ρήτρα διαφυγής με πρόσθετες επενδύσεις για την ενέργεια. Και νομίζω ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή αυτό το καθιστά απολύτως ευδιάκριτο. Και σε σχέση με την επίδραση που υπάρχει ως προς τις τιμές της ενέργειας και σε σχέση με την πληθωριστική επίδραση, τη δευτερογενή επίδραση σε μια σειρά προϊόντων.
Για την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας και τις προβλέψεις για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή
Ξέρουμε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία έχει δείξει ανθεκτικότητα. Ξέρουμε ακόμη ότι η ελληνική οικονομία έχει δείξει πολλαπλάσια ανθεκτικότητα σε σχέση με το μέσο όρο της ευρωπαϊκής, αυτό αντανακλάται στον ρυθμό ανάπτυξης.
Η ανάπτυξη στο πρώτο τρίμηνο ήταν 2% σε σχέση με πέρσι και έχει έρθει από περισσότερες επενδύσεις, από περισσότερες εξαγωγές σε σχέση με εισαγωγές και από τη φορολογική μεταρρύθμιση που κάναμε πρόσφατα. Από εκεί και πέρα, αν δούμε σήμερα που είναι το πετρέλαιο, που είναι το βαρέλι, είναι στα 92 δολάρια.
Αυτό πάει να πει ότι, οι αγορές δεν ενσωματώνουν μία πρόβλεψη του χειρότερου δυνατού σεναρίου στην τιμή. Οι αγορές αυτή τη στιγμή έχουν εγρήγορση, αλλά δεν έχουν και μία ακραία απαισιοδοξία.
Μένει να φανεί, πόσο γρήγορα θα ανοίξουν τα Στενά.
Εγώ θα σας πω ότι είναι τρεις παράμετροι που κοιτάμε:
Πότε θα ανοίξουν, πώς θα ανοίξουν, ποιο θα είναι το καθεστώς που θα επικρατεί στα Στενά.
Και πόσο μεγάλη θα είναι η ζημιά που έχει γίνει στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Άρα αυτά τα τρία μαζί συνθέτουν το «status quo» που θα υπάρχει μετά.
Όλα αυτά θα τα δούμε να έχουν την αντανάκλασή τους στις τιμές. Σε ό,τι αφορά τη συνθήκη εφοδιασμού, είναι δεδομένο ότι η Ασία έχει πληγεί περισσότερο από την Ευρώπη και η Ευρώπη έχει πληγεί περισσότερο από την Αμερική. Αλλά από εκεί και πέρα οι τιμές έχουν παγκόσμιο χαρακτήρα.
Συνεπώς, σε παγκόσμια βάση αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα. Το 20% του φυσικού αερίου και του πετρελαίου περνάει από τα Στενά και πάρα πολλές άλλες περιπτώσεις. Το πρόβλημα είναι μεγάλο.
Αλλά από εκεί και πέρα ξέρουμε σαν Ευρώπη ότι πρέπει να κάνουμε πάρα πολλά για να οργανώσουμε καλύτερα «τα του οίκου μας». Ένα κομμάτι έχει να κάνει με τις δικές μας ευρωπαϊκού τύπου μεταρρυθμίσεις για τις οποίες συζητάμε στα Ευρωπαϊκά Συμβούλια. Ένα κομμάτι έχει να κάνει με τις επενδύσεις στην ενέργεια.
Είναι απολύτως απαραίτητες για να φτάσουμε εκεί που η Ευρώπη μπορεί και προφανώς και κάθε εθνική οικονομία συμπεριλαμβανομένης και της δικής μας.
Για το ιδιωτικό χρέος και το πολυνομοσχέδιο που είναι σε διαβούλευση
Πάω ένα βήμα πίσω γιατί ακόμη το νομοσχέδιο βρίσκεται στη διαβούλευση και θα συζητήσουμε τις τελικές παραμέτρους όταν αυτό κατατεθεί.
Θέλω να σταθώ λίγο στο ιδιωτικό χρέος γιατί για μένα είναι πολύ σημαντικό.
Δεν πιστεύω ότι η πολιτική ασκείται αφ’ υψηλού.
Τι εννοώ; Υπάρχει κόσμος ο οποίος θέλει να τηρήσει τις δεσμεύσεις του, τις υποχρεώσεις του απέναντι στην πολιτεία, απέναντι στο κράτος, και δεν μπορεί. Και αυτό είναι κάτι το οποίο έχει μείνει από τα χρόνια της κρίσης.
Όσο λοιπόν αυτό υπάρχει… είναι πρόβλημα το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα; Αν το δει κανείς ως συστημικό θέμα, δεν είναι. Γιατί έχεις 121% του ΑΕΠ ιδιωτικό χρέος στην Ευρωπαϊκή Ένωση - 94,5% στην Ελλάδα.
Τα κόκκινα δάνεια στις τράπεζες είναι 3,3%. Πέρυσι είχαμε 6,8 δισ. ευρώ ρυθμίσεις. Άρα αν δει κανείς αυτά, συστημικά είμαστε σε πολύ καλύτερο σημείο από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Όσο όμως υπάρχει ένα άτομο, μία οικογένεια και μία επιχείρηση που έχει πρόβλημα, το πρόβλημά τους είναι πρόβλημα μας. Αυτή είναι η δουλειά μας.
Οπότε με αυτή την έννοια πρέπει να χτίζουμε ρυθμίσεις οι οποίες επιβραβεύουν τους συνεπείς.
Και ρυθμίσεις οι οποίες είναι λειτουργικές. Και βλέπω και την ανταποκρισιμότητα που έχουν και στον κόσμο. Η αύξηση του ορίου στον ακατάσχετο λογαριασμό από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 -είδα τα μηνύματα στο κινητό μου- μέτρησε πάρα πολύ σε πολύ κόσμο καθώς αφορά χιλιάδες συμπολίτες μας.
Για τη ρύθμιση για πληρωμή σε 72 δόσεις
Αντίστοιχα, οι 72 δόσεις για τα παλαιά χρέη μέχρι το ’23 - μετά ισχύει η κανονική ρύθμιση της φορολογίας από την ΑΑΔΕ- είναι κάτι που ο κόσμος το ζητούσε.
Για τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, τον Νόμο Κατσέλη και τον Φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης ακινήτων
Για εμένα, το σπουδαιότερο εργαλείο το οποίο έχουμε για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, είναι ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός, που βλέπουμε να αγκαλιάζεται από τον κόσμο. Μειώσαμε το όριο υπαγωγής από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.
Αλλά για εμένα, ξέρετε, κύριε Φιλιππίδη, τί είναι πιο ενδιαφέρον; Μιλάμε για τον Νόμο Κατσέλη όλα αυτά τα χρόνια. Δούλεψε ο Νόμος Κατσέλη; Ο Νόμος Κατσέλη, κατά τη γνώμη μου, δεν έχει δουλέψει. Πρώτον, γιατί έμπλεξε εκείνους οι οποίοι έπρεπε να βρουν λύση από τον Νόμο Κατσέλη σε δικαστικές ατραπούς πάρα πολλών καιρών και έκρυψε πολύ κόσμο που δεν έπρεπε να υπαχθεί σε αυτόν τον Νόμο, αδίκως, πίσω από τις διατάξεις του.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός μετατρέπεται τώρα σε ένα εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας. Δηλαδή επιτρέπουμε στον πολίτη να ορίσει περίμετρο προστασίας στην πρώτη κατοικία στον εξωδικαστικό και να πει «αυτό με ενδιαφέρει».
Μεγαλύτερο κούρεμα, μικρότερη δόση, αν το κάνεις.
Είναι πολύ αποτελεσματικότερο για έναν άνθρωπο που πραγματικά θέλει να προστατεύσει την πρώτη κατοικία του, να υπαχθεί σε αυτό.
Προσθέστε σε αυτόν τον Φορέα για την απόκτηση και επαναμίσθωση ακινήτων, ο Φορέας ο οποίος θα λειτουργήσει το φθινόπωρο - τον περιμένουμε χρόνια, αυτό είναι αλήθεια. Αλλά είναι ένα περίπλοκο έργο, όπου έπρεπε να υπάρξει διαγωνισμός, έπρεπε να υπάρξει ανάδοχος στον διαγωνισμό. Το φθινόπωρο θα είναι σε θέση όλο αυτό να λειτουργήσει.
Όλα αυτά μαζί, είναι ένα πολύ πιο αποτελεσματικό εργαλείο από οποιοδήποτε άλλο είχαμε στο παρελθόν. Και αν τα βάλει κανείς κάτω μαζί, είναι η μεγαλύτερη δέσμη μέτρων για το ιδιωτικό χρέος μετά την κρίση.
Αυτό, σε μια χώρα η οποία αναπτύσσεται, μειώνει την ανεργία της και έχει και μια λογική να υπογραμμίζει ότι πρέπει να βοηθάει εκείνους, οι οποίοι είναι συνεπείς, νομίζω ότι είναι ό,τι πιο ευεργετικό που μπορούμε να κάνουμε σωρευτικά. Η διάταξη θα ψηφιστεί μέσα στο μήνα. Θα κινηθούμε πάρα πολύ γρήγορα.
Για τα φορολογικά μέτρα
Βασικά, μεταρρυθμίσαμε τον τρόπο που δουλεύει το φορολογικό σύστημα. Είπαμε θα κάνουμε την μεγαλύτερη φοροαπαλλαγή που έχει γίνει, αλλά θα έχει μια φιλοσοφία: αλλάζουμε τον τρόπο που σε φορολογούμε ανάλογα με το πόσα παιδιά έχεις, με την ηλικία σου και με το πού μένεις (σε ό,τι αφορά στον ΕΝΦΙΑ).
Αυτό είχε μια πάρα πολύ συγκεκριμένη δομή και φιλοσοφία: αναγνωρίζει ότι το δημογραφικό πρόβλημα είναι το υπαρξιακό πρόβλημα της Ελλάδας - εγώ θα σας πω ότι είναι το υπαρξιακό πρόβλημα της Ευρώπης όχι μόνο της Ελλάδας.
Ταυτόχρονα, αναγνωρίζει ότι σε ό,τι αφορά την μεσαία τάξη η υπερφορολόγηση συνεχίζει να είναι μια πραγματικότητα. Γιατί έχουμε μειώσει 83 φόρους και εισφορές πλέον, πρέπει να μειώσουμε και άλλους και άλλους και άλλους. Και όσο δημιουργείται δημοσιονομικός χώρος, αυτή είναι και η προτεραιότητα αυτής της κυβέρνησης και αυτού του Πρωθυπουργού, αφαιρώ βάρη από την οικονομία.
Άρα, θα συνεχίσουμε σε αυτή την κατεύθυνση γιατί, πρώτοι εμείς, αναγνωρίζουμε ότι αυτή είναι η πιο ευεργετική κατεύθυνση για να φύγει η οικονομία μπροστά.
Και, επειδή με ρωτήσατε πριν για την κρίση, υπάρχει μια αναθεώρηση σε σχέση με την κρίση στη Μέση Ανατολή, ο πληθωρισμός, γενικώς, αναθεωρείται προς τα πάνω, η ανάπτυξη γενικώς αναθεωρείται προς τα κάτω. Είδατε και σε ό,τι μάς αφορά υπήρξε μια αναθεώρηση από το 2,4% στο 2%. Ναι. Αλλά για του χρόνου η αναθεώρηση είναι προς τα πάνω, είναι προς το 2% ενώ ήταν χαμηλότερη.
Αυτό έχει να κάνει και με την αναπτυξιακή τροχιά που έχει πάρει η ελληνική οικονομία και με την αύξηση στις δημόσιες επενδύσεις η οποία συντελείται και στα πρόσθετα ευρωπαϊκά πακέτα, αλλά κυρίως στην πεποίθηση ότι -φλερτάρω με την ιδέα να το πω σχηματικά- χρήματα δεν υπάρχουν, γεννιόνται. Η οικονομία πρέπει να γεννήσει χρήματα και αυτός είναι και ο τρόπος με τον οποίο θέλουμε να κινηθούμε το επόμενο διάστημα. Συγχωνεύσεις και εξαγορές.
Είμαστε, λοιπόν, σε μια διαδρομή αλλαγής ποιοτικής του τι είναι η Ελλάδα οικονομικά. Και νομίζω ότι χτίζοντας πάνω σε όσα καλά έχουν προηγηθεί και διαρκώς βελτιώνοντας τους εαυτούς μας, θα μπορέσουμε να κατακτήσουμε αυτό που η χώρα πραγματικά μπορεί να κατακτήσει.
Για τις ΜμΕ και την προκαταβολή φόρου
Θα μπορούσα να μιλάω πολύ για όλα εκείνα τα μέτρα τα οποία μπήκαν τα χρόνια των μνημονίων ή τα χρόνια της κρίσης, τα οποία πρέπει να αφαιρεθούν, το ένα μετά το άλλο. Δεν σας κρύβω, έχω και εγώ μεγάλη λίστα πραγμάτων που θα ήθελα να δω να αφαιρούνται γρήγορα. Αλλά το τι αφαιρείται, είναι συνάρτηση του τι μπορείς να αφαιρέσεις. Ποιος είναι ο δημοσιονομικός χώρος; Ο δημοσιονομικός χώρος είναι συνάρτηση των δημοσιονομικών κανόνων που έχουμε μπροστά μας. Δεν είναι το πλεόνασμα, πλέον, είναι το κομμάτι εκείνο του πλεονάσματος που μπορώ να ξοδέψω στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων.
Άρα, το ποσό που θα έχουμε για μόνιμα μέτρα, με βάση μια προτεραιοποίηση η οποία περιλαμβάνει τα αυτονόητα, να δούμε τι χώρο έχουμε. Συνεπώς, πολλά από τα πράγματα για τα οποία θα με ρωτήσετε είναι στο τραπέζι, δεν πρόκειται να σας επιβεβαιώσω κανένα. Η σύλληψη είναι να μπορέσουμε πραγματικά να το πετύχουμε. Γιατί, δείτε ποιο είναι το πρόβλημα. Λέτε «πάρε όλη την προκαταβολή φόρου» (8 δισ. ευρώ περίπου εισπράττουμε). Δηλαδή, πρέπει να δεις για τη μία χρονιά της μετάβασης, ποιο θα είναι το δημοσιονομικό impact που θα έχεις από την εφαρμογή. Δεν μπορείς να τα κάνεις όλα. Ό,τι κάνεις, πρέπει να το κάνεις με μέριμνα και με μέτρημα. Πολλά είναι εφικτό να γίνουν. Πάνω στις ισχυρές βάσεις που έχουν χτιστεί θα γίνουν ακόμη περισσότερα.
Για το μέλλον μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Εγώ θα πω, ότι χαίρομαι που εξαντλήθηκε όλο το δανειακό σκέλος, γιατί μιλάμε για 27,5 δισ. συνολικών επενδύσεων. Δεν πάει σε αποδέκτες όμως ακόμα, 27,5 δισ. είναι συνολικά οι επενδύσεις και είναι 798 συνολικά οι συμβάσεις και το 60% αφορά μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Άρα, αν το δει κανείς συνολικά, είναι πάρα πολύ σημαντικές οι επενδύσεις, οι οποίες θα γίνουν. Προφανώς, τώρα εκεί υπήρξε όπως έχει πει και ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός, ο κύριος Παπαθανάσης, μια εικόνα όπου παλεύαμε να πετύχουμε να βγουν από τα συρτάρια τα επενδυτικά σχέδια και μόλις ανακοινώθηκε το "deadline", μόλις ανακοινώθηκε η καταληκτική ημερομηνία βγήκαν περισσότερα. Αυτό είναι κάτι το οποίο έχουμε συνηθίσει και το έχουμε δει πολλές φορές στην Ελλάδα.
Εγώ θα πω ότι χαίρομαι που υπάρχουν αυτά τα σχέδια και χαίρομαι που το τραπεζικό σύστημα σε συνεργασία με το Ταμείο Ανάκαμψης τα χρηματοδοτεί. Ευελπιστώ πολλά από αυτά να χρηματοδοτηθούν και χωρίς την αρωγή του Ταμείου Ανάκαμψης στην πορεία, γιατί πολλά από τα σχέδια αυτά είναι και εξαιρετικά ποιοτικά. Συνολικά, όμως, θα πω όλο αυτό κινητοποιεί επενδύσεις.
Πολλοί, λένε μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι; Εγώ θα σας πω ότι, αφενός έχεις όλα τα κρατικά ταμεία, την αύξηση των δημοσίων επενδύσεων που είπα πριν, το νέο ΕΣΠΑ, τα νέα Ταμεία που θα έρθουν από τις Βρυξέλλες. Αυτό είναι μέρος της απάντησης.
Η θεμελιώδης απάντηση είναι η αλλαγή στον τρόπο σκέψης. Εκείνη που σου δίνει τη δυνατότητα να δημιουργείς ευρωπαϊκούς πρωταθλητές. Να μεγαλώνεις ελληνικές επιχειρήσεις. Να γεννάς ανάπτυξη και χρήματα και οικονομικό αντικείμενο. Και είμαστε εκεί. Έχουμε φτάσει πλέον προ των πυλών του να διεκδικούμε να είμαστε εκεί. Ειδικά, σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες σε αυτή τη στιγμή έχουν χαμηλότερο ρεύμα ανάπτυξης. Βλέπουν κάποια πράγματα πιο φοβικά. Η Ελλάδα ανοίγεται. Και όσο περισσότερο συνεχίζει να βρίσκεται σε αυτή την κατεύθυνση, όχι μόνο θα δημιουργούνται θέσεις εργασίας, γιατί το ιστορικό χαμηλότερο στην ανεργία.
Είμαστε έτοιμοι να το πιάσουμε. Σύντομα θα είμαστε εκεί. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι να μειωθεί κι άλλο η ανεργία μόνο. Το ζητούμενο είναι πιο καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Και νομίζω είμαστε κοντά.
Για τη στρατηγική μεγέθυνσης των ελληνικών επιχειρήσεων και την θέση τους στο χάρτη του παγκόσμιου ανταγωνισμού
Η στρατηγική πρέπει να είναι πρωτίστως ευρωπαϊκή. Να υπάρξει δηλαδή ένα μωσαϊκό δημιουργίας ευρωπαίων πρωταθλητών, δημιουργίας οικοσυστημάτων γύρω από τις μεγάλες επιχειρήσεις που μπορούν να παίξουν αυτό το ρόλο στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και μέσα σε αυτό η Ελλάδα να βρει μια θέση, τη θέση εκείνη που της επιτρέπει πολλές από τις επιχειρήσεις αυτές να τις μεγαλώσει. Εγώ δεν θα πω εύκολα ότι είναι τόσο λίγες αυτές που μπορούν να μεγαλώσουν από την Ελλάδα.
Είμαι πολύ πιο αισιόδοξος σε αυτή την άσκηση και σε αυτή την ανάλυση. Και νομίζω ότι μπαίνοντας σε μια ευρύτερη στρατηγική, σε ένα ευρύτερο παζλ συγχωνεύσεων και εξαγορών αυξάνοντας την κλίμακα σε κάθε κλάδο της οικονομίας θα δούμε και πολλές ελληνικές επιχειρήσεις να παίζουν αυτό τον ρόλο. Και βέβαια θα δούμε και πάρα πολλές επιχειρήσεις στην Ελλάδα να γίνονται κομμάτι μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής το οποίο -επιτρέψτε μου να πω- είναι και πολύ καλύτερο. Είναι πάρα πολύ υγιές, μεγαλώνει την κλίμακα, βελτιώνει τις υπηρεσίες και τις τιμές. Όλο αυτό δρα θετικά και πολλαπλασιαστικά.
