Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται για μια σημαντική αναθεώρηση της εμπορικής της πολιτικής απέναντι στην Κίνα, με τις Βρυξέλλες να επεξεργάζονται ένα νέο, πιο επιθετικό πλαίσιο μέτρων που στοχεύει τόσο στον περιορισμό των κινεζικών εισαγωγών όσο και στη μείωση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από το Πεκίνο.
Όπως αναφέρει το Politico, σύμφωνα με έγγραφα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που έχουν κυκλοφορήσει εντός της εκτελεστικής εξουσίας της ΕΕ και έχουν περιέλθει σε γνώση ευρωπαϊκών μέσων, η νέα στρατηγική περιγράφεται ως μια «πιο δυναμική και αποτελεσματική πολιτική εμπορικής άμυνας».
Στο επίκεντρο η «πληθώρα» φθηνών εισαγωγών
Βασικός στόχος των Βρυξελλών είναι η αντιμετώπιση της ραγδαίας αύξησης φθηνών κινεζικών προϊόντων που, σύμφωνα με ευρωπαϊκούς αξιωματούχους, πιέζουν έντονα κρίσιμους βιομηχανικούς τομείς της Ένωσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει σειρά παρεμβάσεων που περιλαμβάνουν:
- επέκταση των ερευνών διασφάλισης σε νέους κλάδους της ευρωπαϊκής οικονομίας
- πιθανή επιβολή δασμολογικών ποσοστώσεων για την προστασία εγχώριων βιομηχανιών
- δημιουργία ειδικού μηχανισμού για την αντιμετώπιση της υπερβάλλουσας παραγωγικής ικανότητας τρίτων χωρών
- αυστηρότερους ελέγχους σε στρατηγικές ξένες επενδύσεις εντός της ΕΕ
- αναθεώρηση πολιτικών κυβερνοασφάλειας με στόχο τη μείωση εξάρτησης από κινεζικές τεχνολογίες
Η ιδέα ενός μηχανισμού για την υπερπαραγωγική ικανότητα θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη, καθώς θα μπορούσε να συγκρουστεί με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Το εμπορικό έλλειμμα
Η ανησυχία των ευρωπαϊκών θεσμών εντείνεται από τη συνεχή διεύρυνση του εμπορικού ελλείμματος με την Κίνα, το οποίο το 2025 εκτιμάται ότι έφτασε τα 359,3 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση περίπου 20% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Ευρωπαϊκοί βιομηχανικοί κλάδοι, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η χημική βιομηχανία και η μεταποίηση, βρίσκονται υπό έντονη πίεση, καθώς αντιμετωπίζουν φθηνότερα κινεζικά προϊόντα και αυξανόμενο ανταγωνισμό. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, είναι η επιβράδυνση της παραγωγής και η απώλεια θέσεων εργασίας σε αρκετά κράτη-μέλη.
Πέρα από το εμπόριο, στο επίκεντρο βρίσκεται και το ζήτημα της ενεργειακής και τεχνολογικής ασφάλειας της Ευρώπης. Η Κίνα διατηρεί ισχυρό έλεγχο σε κρίσιμες πρώτες ύλες και αλυσίδες παραγωγής που είναι απαραίτητες για: ηλεκτρικά οχήματα και μπαταρίες, ανεμογεννήτριες και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και προηγμένα βιομηχανικά και τεχνολογικά συστήματα
Η εξάρτηση αυτή θεωρείται από τις Βρυξέλλες στρατηγικός κίνδυνος, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.
Πολιτικές αντιστάσεις μέσα στην Ευρώπη
Παρά την ανησυχία για την κινεζική επιρροή, η ΕΕ παραμένει διχασμένη ως προς το εύρος και την ένταση των μέτρων.
Ορισμένα κράτη-μέλη τάσσονται υπέρ μιας πιο σκληρής γραμμής, θεωρώντας ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία χρειάζεται άμεση προστασία. Άλλες χώρες, όμως, εκφράζουν φόβους για πιθανές κινεζικές αντιδράσεις, εμπορικά αντίποινα και επιδείνωση των διμερών σχέσεων.
Καθοριστικός θεωρείται ο ρόλος της Γερμανίας, η οποία έχει βαθιά οικονομική διασύνδεση με την κινεζική αγορά, αλλά ταυτόχρονα αντιμετωπίζει πιέσεις λόγω της επιβράδυνσης της βιομηχανικής της παραγωγής.
Παράλληλα, κράτη όπως η Ισπανία εμφανίζονται πιο θετικά σε μια προσέγγιση συνεργασίας με το Πεκίνο, γεγονός που αποτυπώνει τις διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες εντός της Ένωσης.
Η νέα προσέγγιση της ΕΕ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο γεωοικονομικού ανταγωνισμού, όπου το εμπόριο, η τεχνολογία και η ενέργεια συνδέονται άμεσα με την εθνική και ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Οι ευρωπαϊκοί ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν το ζήτημα σε επερχόμενες διεθνείς συνόδους, δίνοντας πολιτική κατεύθυνση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα επόμενα βήματα.
Κίνδυνος εμπορικών αντιποίνων και νομικές προκλήσεις
Η υιοθέτηση πιο αυστηρών μέτρων δεν είναι χωρίς κινδύνους. Το Πεκίνο έχει ήδη προειδοποιήσει για πιθανές απαντήσεις σε περίπτωση περιορισμών, ενώ αρκετές από τις προτεινόμενες πολιτικές ενδέχεται να αμφισβητηθούν στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και τη διατήρηση ενός ανοικτού εμπορικού συστήματος αποτελεί βασική πρόκληση για τις Βρυξέλλες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει και να εξειδικεύσει τις προτάσεις της σε επερχόμενες συνόδους κορυφής, με στόχο τη διαμόρφωση ενιαίας ευρωπαϊκής στάσης. Εάν υλοποιηθούν, τα μέτρα αυτά θα σηματοδοτήσουν μια από τις σημαντικότερες μετατοπίσεις της ευρωπαϊκής εμπορικής πολιτικής των τελευταίων δεκαετιών: από το παραδοσιακό μοντέλο ελεύθερου εμπορίου προς ένα πιο προστατευτικό πλαίσιο, με έμφαση στη βιομηχανική ανθεκτικότητα και τη στρατηγική αυτονομία.
