Μια σημαντική ασπίδα προστασίας για όσους δεν μπορούν να λάβουν σύνταξη αποτελεί το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης ανασφάλιστων υπερηλίκων που χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ. Βασικός στόχος του επιδόματος είναι η θωράκιση και η προστασία των υπερήλικων συμπολιτών μας, στους οποίους ο ΕΦΚΑ δεν χορηγεί σύνταξη γήρατος, κατά κανόνα είτε λόγω λιγοστών ενσήμων είτε λόγω οφειλών.
Πιο συγκεκριμένα, άνθρωποι που δεν δικαιούνται σύνταξη γήρατος από τον ΕΦΚΑ, είτε επειδή δεν μπορούν να συμπληρώσουν 15 έτη ασφάλισης, είτε -συνηθέστερα- επειδή οφείλουν ασφαλιστικές εισφορές άνω των 20.000€ (ή 6.000€ για αγρότες), μπορούν να λάβουν το επίδομα ανασφάλιστου υπερήλικα από τον ΟΠΕΚΑ υπό τις εξής προϋποθέσεις:
α) να έχουν συμπληρώσει τα 67 έτη,
β) να μην λαμβάνουν σύνταξη ή άλλη παροχή από το εσωτερικό ή το εξωτερικό μεγαλύτερη από 409,13€. Αν λαμβάνουν παροχή μικρότερη από το ποσό αυτό, τότε ο ΟΠΕΚΑ χορηγεί τη διαφορά μέχρι τα 409,13€,
γ) το ετήσιο ατομικό φορολογητέο εισόδημα να μην υπερβαίνει τα 4.320€ για άγαμους ή 8.640€ για έγγαμους. Προσοχή: Σε αυτά δεν συνυπολογίζονται τυχόν αναπηρικά επιδόματα, επίδομα ανεργίας ή διατροφή που καταβάλλεται σε ανήλικο τέκνο,
δ) η αξία ακίνητης περιουσίας να μην υπερβαίνει τις 90.000€ βάσει του εκκαθαριστικού ΕΝΦΙΑ και η αξία κινητής περιουσίας τις 6.000€,
ε) να έχουν μόνιμη και νόμιμη διαμονή στην Ελλάδα για τουλάχιστον 15 συνεχή έτη πριν την υποβολή της αίτησης. Το πλήρες ποσό της παροχής χορηγείται με τη συμπλήρωση 35 ετών διαμονής στη χώρα, ενώ στην περίπτωση λιγότερων ετών χορηγείται μειωμένο κατά 1/35 για κάθε έτος που υπολείπεται.
Οι συμπολίτες μας ομογενείς από χώρες της πρ. Σοβιετικής Ένωσης ή όσοι μετανάστευσαν από την Αλβανία ή άλλες χώρες, είναι απαραίτητο να αποδείξουν τη μόνιμη και νόμιμη διαμονή τους στην Ελλάδα είτε με το διαβατήριο εισόδου στη χώρα (σφραγίδα παλιννόστησης), είτε με οποιοδήποτε δημόσιο έγγραφο που βεβαιώνει τη διαμονή τους εδώ (π.χ. αιτήσεις και άδειες διαμονής, μισθωτήρια, τραπεζικοί λογαριασμοί, βεβαίωση φοίτησης τέκνων στο σχολείο κτλ).
Το μηνιαίο ποσό της παροχής ανέρχεται σε 409,13€ και χορηγείται πλήρες υπό τις παραπάνω προϋποθέσεις.
Το επίδομα ανασφάλιστου υπερήλικα δεν χορηγείται σε μοναχούς/ες, οι οποίοι διαμένουν σε Ιερές Μονές και συντηρούνται από αυτές, σε όσους εκτίουν ποινή στερητική της ελευθερίας και σε ανασφάλιστους υπερήλικες που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, εφόσον ο/η σύζυγος τους λαμβάνει σύνταξη από οποιαδήποτε πηγή μεγαλύτερη από την παροχή.
Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι οι υπερήλικες που δικαιούνται το επίδομα δικαιούνται επίσης και ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή περίθαλψη από τις δημόσιες δομές υγείας, ακριβώς όπως όλοι οι συνταξιούχοι.
Όλοι οι δικαιούχοι οφείλουν να υποβάλουν αίτηση στον ΟΠΕΚΑ για τη λήψη του επιδόματος. Σε περίπτωση, δε, απόρριψης της αίτησής τους έχουν δικαίωμα υποβολής ένστασης κατά της απορριπτικής απόφασης εντός προθεσμίας 3 μηνών από την κοινοποίηση της απόφασης.
Σε κάθε περίπτωση, η παροχή αυτή θεσπίστηκε προκειμένου να προστατεύσει και να υποστηρίξει τους υπερήλικες που για διάφορους λόγους, κατά κανόνα συνδεόμενους με τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης, δεν μπορούν να λάβουν σύνταξη. Επομένως οι υποψήφιοι δικαιούχοι έχουν εδώ μια σημαντική δυνατότητα ενίσχυσης του εισοδήματός τους που πρέπει να αξιοποιήσουν, δίνοντας, ωστόσο, ιδιαίτερη προσοχή πριν την υποβολή της αίτησης στις λεπτομέρειες και τις προϋποθέσεις.
(Έφη Αχτσιόγλου, Εργατολόγος, Πρώην Υπουργός Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Βουλευτής)
