Σχεδόν σε κάθε δημόσια τοποθέτησή του ο πρωθυπουργός αναφέρεται στις μειώσεις των φόρων που έχει κάνει η κυβέρνηση. Στην ομιλία του χτες στo επενδυτικό συνέδριο της Morgan Stanley ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι «η Ελλάδα τηρεί τις δημοσιονομικές της δεσμεύσεις, επιτυγχάνοντας σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα, αλλά διαθέτει επίσης δημοσιονομικό περιθώριο για να στηρίξει τα νοικοκυριά, μέσω φορολογικών ελαφρύνσεων, και να συνεχίσει να προωθεί μία ατζέντα που ευνοεί την ανάπτυξη». Την προηγουμένη εβδομάδα στο Υπουργικό Συμβούλιο ο πρωθυπουργός υπενθύμισε τη μείωση των φορολογικών συντελεστών και υπογράμμισε ότι «επιστρέφουμε στους πολίτες το οικονομικό μέρισμα από την οικονομική ανάπτυξη και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής».
Η φορολογική αδικία
Ο Μητσοτάκης κάνει λόγο για φορολογική ελάφρυνση των νοικοκυριών αλλά δεν αναφέρει ότι μείωση των φορολογικών συντελεστών στην οποία προχώρησε η κυβέρνηση, ευνόησε κατά κύριο λόγο τα ανώτερα και όχι τα κατώτερα εισοδήματα. Η μείωση αυτή ήρθε δε μετά από μια μακρά περίοδο πληθωριστική έξαρσης κατά την οποία οι φορολογικοί συντελεστές δεν είχαν τιμαριθμοποιηθεί. Η μη τιμαριθμοποίηση των φορολογικών συντελεστών ισοδυναμεί με έμμεση αύξηση της φορολογίας, η οποία υπολογίζεται στο 1 δισεκατομμύριο ετησίως. Επιπλέον, ο πρωθυπουργός δεν κάνει λόγο για τον «ελέφαντα στο δωμάτιο», δηλαδή για τον εξαιρετικά άδικο χαρακτήρα του φορολογικού συστήματος στην Ελλάδα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 70% των φόρων καταβάλλεται από τους μισθωτούς, ενώ στους επιχειρηματίες αντιστοιχεί μόλις το 9%. Η υπέρμετρη επιβάρυνση των μισθωτών (που δεν μπορούν να αποκρύψουν τα εισοδήματά τους) δείχνει εμμέσως την έκταση της φοροδιαφυγής.
Οι έμμεσοι φόροι
Η δεύτερη πλευρά της αδικίας του φορολογικού συστήματος αφορά τη σχέση έμμεσων και άμεσων φόρων. Οι έμμεσοι φόροι είναι οι πιο άδικοι γιατί επιβαρύνουν τόσο τους πλούσιους όσο και τους φτωχούς. Στην Ελλάδα οι έμμεσοι φόροι ανέρχονται στο 17% του ΑΕΠ έναντι 13% του μέσου όρου της ΕΕ, ενώ αντιπροσωπεύουν το 44,3% των συνολικών φορολογικών εσόδων έναντι 33,2% του μέσου όρου της ΕΕ. Την ίδια στιγμή οι άμεσοι φόροι αντιπροσωπεύουν στην Ελλάδα το 26,8% των συνολικών φορολογικών εσόδων έναντι 34,3% του μέσου όρου στην ΕΕ. Το ΠΑΣΟΚ κάνει λόγο για φόρο πληθωρισμού που «εξακολουθεί να ροκανίζει το εισόδημα των πολιτών. Από τα 2,5 δισ. ευρώ επιπλέον φορολογικά έσοδα του 2026, τα 1,6 δισ. προέρχονται από τον ΦΠΑ. Συνολικά, την περίοδο 2019–2025, τα γενικά φορολογικά έσοδα αυξάνονται κατά 43,8%, ενώ τα έσοδα από ΦΠΑ εκτοξεύονται πάνω από 65%. Αυτό είναι το πραγματικό πρόσωπο της αδικίας: ανάπτυξη που δεν επιστρέφει στην κοινωνία, αλλά αποτυπώνεται μόνο στα λογιστικά βιβλία του κράτους».
Φοροαπαλλαγές για ποιους;
Μια επιπλέον διάσταση της φορολογικής αδικίας επισήμανε ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης σε σημερινή ανάρτησή του. Ο γραμματέας της ΝΕΑΡ αναφέρει ότι «το 2016 το ποσό των φοροαπαλλαγών ήταν 3,041 δις ευρώ, το 2020 8,9 δις ενώ για το 2024 οι φοροαπαλλαγές εκτιμώνται στο ιλιγγιώδες ποσό των 22,8 δις, όπως προκύπτει από την Έκθεση που συνοδεύει τον Προϋπολογισμό του 2026. Για το 2024 οι φοροαπαλλαγές για τα μερίσματα που εισπράττουν τα νομικά πρόσωπα (επιχειρήσεις, όμιλοι, funds) από την συμμετοχή τους σε άλλες επιχειρήσεις ανέρχονται στο 1,16 δις ευρώ». Στη συνέχεια, ο Σακελλαρίδης επισημαίνει: «Με άλλα λόγια, το Δημόσιο επιλέγει να μην εισπράξει 1,16 δις ευρώ από τα μερίσματα που απολαμβάνουν τα παραπάνω νομικά πρόσωπα, από την συμμετοχή τους σε κερδοφόρες επιχειρήσεις, και όλα αυτά με τις ευλογίες του νόμου». Και καταλήγει ως εξής: «Η φοροαπαλλαγή στα μερίσματα νομικών προσώπων ισούται περίπου με την εκτίμηση του κόστους (1,2 δις) της καταβολής της 13ης σύνταξης στους συνταξιούχους». Για να το πούμε πιο απλά, η 13η σύνταξη θυσιάζεται στο βωμό των φοροαπαλλαγών στους μετόχους. Δεν το λες και κοινωνικά δίκαιο αυτό…
