Το μήνυμα που στάλθηκε το πρωί στους δημοσιογράφους ήταν σε διθυραμβικούς τόνους: Ιστορική συμφωνία για τις συλλογικές συμβάσεις. Η αίσθηση που δόθηκε, ήταν ότι επανέρχονται οι συλλογικές συμβάσεις που είχαν καταργηθεί με το Μνημόνιο και παραμένουν… καταργημένες, παρόλο που τα μνημόνια έχουν ολοκληρωθεί εδώ και 7 χρόνια.
«Ιστορική συμφωνία»
Στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως παρουσίασε τη συμφωνία, περιστοιχισμένη από τους προέδρους της ΓΣΕΕ Γιάννη Παναγόπουλο, του ΣΕΒ Σπύρο Θεοδωρόπουλο, της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργο Καββαθά, της ΕΣΕΕ Σταύρο Καφούνη, του ΣΕΤΕ Γιάννη Παράσχη και του ΣΒΕ Λουκία Σαράντη.
Η υπουργός με τη σειρά της έκανε και αυτή λόγο για «ιστορική συμφωνία». Τόνισε δε ότι «όχι μόνο γιατί κάτι ανάλογο δεν έχει συμβεί ποτέ στο παρελθόν στη χώρα μας (μια συμφωνία κυβέρνησης με όλους τους Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους τέτοιου εύρους), αλλά κυρίως γιατί η Συμφωνία χτίζει ένα πλαίσιο συνεργασίας που δίνει σταθερότητα, ασφάλεια και ξεκάθαρους κανόνες για όλους και σηματοδοτεί την αφετηρία μιας νέας εποχής για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας στην Ελλάδα».
Ο Μητσοτάκης
Σε ανάλογο διθυραμβικό τόνο ήταν και το σχόλιο που έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην ομιλία του στο υπουργείο Τουρισμού. Συγκεκριμένα, ο πρωθυπουργός είπε ότι «είναι μία συμφωνία που συμβαίνει για πρώτη φορά στη χώρα μας, θέτοντας κανόνες στην αγορά, προσφέροντας ταυτόχρονα ασφάλεια στον εργαζόμενο, σταθερότητα στον εργοδότη». Προσέθεσε δε ότι «είναι πράγματι εντυπωσιακό -ας το κρατήσουμε αυτό-, για πρώτη φορά είδαμε υπουργό μίας κεντροδεξιάς παράταξης να κάθεται ανάμεσα στον πρόεδρο της ΓΣΕΕ και τον πρόεδρο του ΣΕΒ, συνεπικουρούμενη και από τους άλλους κοινωνικούς εταίρους, να συνεργάζονται, να συμφωνούν εργαζόμενοι και εργοδότες και να καταλήγουν σε μία συμφωνία η οποία υπερβαίνει και τους τελευταίους μνημονιακούς περιορισμούς, επαναφέροντας την πλήρη μετενέργεια».
Τι προβλέπεται
Διαβάζοντας όμως τι ακριβώς προβλέπεται με τις νέες ρυθμίσεις, διαπιστώνει κανείς ότι η συμφωνία δεν είναι και τόσο… ιστορική αφού αφήνει πολλά παράθυρα για να μην ισχύουν οι συλλογικές συμβάσεις.
Με τη συμφωνία:
Καθίσταται πιο εύκολη η επέκταση μιας συλλογικής σύμβασης, αφού μειώνεται από 50% έως 40% το ποσοστό των εργαζομένων ενός κλάδου για να καταστεί δεσμευτική,
Οι όροι των συλλογικών συμβάσεων εξακολουθούν να ισχύουν και μετά τη λήξη τους -πλήρης μετενέργεια.
Επιταχύνονται οι διαδικασίες σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών -καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας στον ΟΜΕΔ.
Τα κενά
Ωστόσο, δεν μπορεί να γίνει λόγος για επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων και κατάργηση του μνημονιακού «γύψου» στις εργασιακές σχέσεις γιατί: Ο κατώτερος μισθός θα εξακολουθεί να μην ορίζεται από την Εθνική Συλλογική Σύμβαση. Οι επιχειρησιακές συμβάσεις θα εξακολουθούν να υπερισχύουν των κλαδικών. Τα συνδικάτα θα εξακολουθούν να μην έχουν το δικαίωμα μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία για να υποχρεώσουν την εργοδοσία να διαπραγματευτεί μια συλλογική σύμβαση αν αυτή δείχνει απροθυμία να το κάνει. Με δυο λόγια, η προστασία των εργαζομένων θα παραμείνει λειψή. Κι αυτό σε μια χώρα όπου καλύπτεται από τις συλλογικές συμβάσεις το 25% των εργαζομένων έναντι 60% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Ο στόχος που βάζει η σχετική ευρωπαϊκή οδηγία είναι για κάλυψη του 80%.
Οι αντιδράσεις…
Οι αντιδράσεις από την αριστερή αντιπολίτευση στα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση ήταν έντονες. Η κοινοβουλευτική εκπρόσωπος της Νέας Αριστεράς Έφη Αχτσιόγλου δήλωσε: «Καμία επαναφορά των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας δεν συνιστά η συμφωνία που ανακοίνωσε με τυμπανοκρουσίες το Υπουργείο Εργασίας. Δεν επανέρχονται ούτε η αρχή της ευνοϊκότερης ρύθμισης, ούτε η μονομερής προσφυγή στη Διαιτησία, τις οποίες η ΝΔ κατάργησε εκ νέου μόλις έγινε κυβέρνηση».
Από την πλευρά του, το ΚΚΕ κάνει λόγο για «διατήρηση και διαιώνιση του μνημονιακού μηχανισμού που επιβάλλει παγωμένους μισθούς, μικρότερους σε πραγματικές τιμές από τους μισθούς του 2011! Αυτό επιτυγχάνεται με τη διατήρηση της κατάργησης των ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων τόσο για τον κατώτατο, όσο και για τους κλαδικούς μισθούς. Επίσης, με τη διαιώνιση όλων των αντεργατικών προϋποθέσεων που απαιτούνται για την επεκτασιμότητα μιας Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, στα όρια των “δημοσιονομικών αντοχών και ανταγωνιστικότητας” των επιχειρήσεων».
Το ερώτημα
Το ερώτημα είναι γιατί η ΓΣΕΕ στην οποία κυριαρχεί η ΠΑΣΚΕ και ο «πράσινος» πρόεδρός της Γιάννης Παναγόπουλος έβαλαν «πλάτη» στο επικοινωνιακό σόου της κυβέρνησης το οποίο δεν ανταποκρίνεται στην ουσία των μέτρων. «Πρόκειται για ένα μεγάλο βήμα προς ένα σύγχρονο κοινωνικό συμβόλαιο, που αποκαθιστά σε ένα σημαντικό βαθμό το δίκαιο των συλλογικών συμβάσεων που επλήγη βάναυσα την εποχή των μνημονίων», δήλωσε στον Σκάι ο Γιάννης Παναγόπουλος. Αν όμως είναι «αποκατάσταση σε σημαντικό βαθμό» των συλλογικών συμβάσεων όπως λέει ο Παναγόπουλος, τότε δεν πρόκειται περί «ιστορικής συμφωνίας» και δεν δικαιολογείται η εξ αντικειμένου συμμετοχή της ΓΣΕΕ στο κυβερνητικό επικοινωνιακό πυροτέχνημα.
Ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Κώστας Τσουκαλάς ήταν βέβαια προσεκτικός στο σχόλιό του: «Καλώς την και ας άργησε την κυβέρνηση, ακόμη και αν αυτά τα οποία φέρνει δεν είναι αυτά που είναι απαραίτητα. Δεν είναι ασήμαντα αλλά δεν αρκούν για να υπερβούμε τα αδιέξοδα μιας χαμένης επταετίας για τον κόσμο της εργασίας. Θυμηθείτε ότι η κυβέρνηση, ακριβώς έναν χρόνο πριν, στις 27 Νοεμβρίου 2024, όταν άνοιγε ο Νίκος Ανδρουλάκης τον διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους και έθετε το θέμα της μετενέργειας και της επεκτασιμότητας, η κυβέρνηση τον χλεύαζε και έλεγε ότι οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας ανήκουν στο παρελθόν». Ωστόσο, οι εντυπώσεις είχαν ήδη δημιουργηθεί.
