Ένα από τα πιο φιλόδοξα ενεργειακά έργα της Ανατολικής Μεσογείου, το υποθαλάσσιο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, γνωστό και ως GSI (Great Sea Interconnector), βρίσκεται πλέον σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Η γαλλική εταιρεία Nexans, που έχει αναλάβει την κατασκευή του υποβρυχίου καλωδίου, έστειλε χθες ένα ηχηρό μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση: εάν δεν προχωρήσει σύντομα το έργο, το καλώδιο θα μεταφερθεί σε άλλο project.
Το GSI είναι ένα έργο στρατηγικής σημασίας, που αποσκοπεί στη διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας μέσω ενός καλωδίου υψηλής τάσης, μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων. Στόχος είναι η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, η διασύνδεση με τις αγορές ενέργειας της Ευρώπης και η δυνατότητα εξαγωγής καθαρής ενέργειας από τη Μέση Ανατολή προς την ΕΕ.
Ωστόσο, παρά τη γεωπολιτική του σημασία και τη στήριξη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το έργο παραμένει παγωμένο, κυρίως λόγω γραφειοκρατικών εμπλοκών, χρηματοδοτικών εκκρεμοτήτων και έλλειψης συντονισμού ανάμεσα στις εμπλεκόμενες κυβερνήσεις.
Η Nexans, μέσω της χθεσινής της ανακοίνωσής της, ξεκαθαρίζει ότι έχει ήδη εξοφληθεί για το καλώδιο που έχει κατασκευάσει έως τώρα –περίπου 250 εκατ. δολάρια– και δεν διατρέχει οικονομικό κίνδυνο. Τονίζει όμως με σαφήνεια ότι το προϊόν της μπορεί εύκολα να ανακατευθυνθεί σε άλλα έργα ανά τον κόσμο, τα οποία βρίσκονται ήδη σε φάση υλοποίησης.
«Οι λύσεις μας είναι εξαιρετικά περιζήτητες διεθνώς. Αν το GSI δεν προχωρήσει σύντομα, η παραγωγή θα μεταφερθεί αλλού», δηλώνει χαρακτηριστικά, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα σε Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ ότι η εταιρεία δεν θα περιμένει επ’ αόριστον.
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια στιγμή έντονης αβεβαιότητας από την κυπριακή πλευρά. Αν και η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας της Κύπρου (ΡΑΕΚ) ενέκρινε πρόσφατα, υπό προϋποθέσεις, την ανάκτηση 25 εκατ. ευρώ ετησίως από τον ΑΔΜΗΕ (τον ελληνικό Διαχειριστή του Συστήματος), ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, δήλωσε ότι το έργο δεν είναι βιώσιμο και πως δεν πρόκειται να εγκρίνει την εκταμίευση του ποσού, «εφόσον το έργο παραμένει παγωμένο».
Ο ίδιος επικαλέστηκε δύο ανεξάρτητες μελέτες που χαρακτηρίζουν το έργο μη οικονομικά βιώσιμο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι τα κονδύλια του κυπριακού προϋπολογισμού δεν πρόκειται να κινητοποιηθούν. Επίσης, προειδοποίησε ότι δεν είναι λογικό να επιβαρυνθούν οι φορολογούμενοι για ένα έργο που δεν παρουσιάζει ουσιαστική πρόοδο.
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από την εκκρεμότητα στο ιδιοκτησιακό καθεστώς του έργου, αφού η άδεια βρίσκεται ακόμη στα χέρια της EuroAsia Interconnector, εταιρείας που είχε αναλάβει την αρχική ανάπτυξή του. Για να ξεκινήσει επίσημα το έργο, θα πρέπει να μεταβιβαστεί στον ΑΔΜΗΕ, κάτι που αναμένεται στα τέλη Αυγούστου.
