Επιβεβλημένες αλλαγές επήλθαν στη η διαδικασία χορήγησης άδειας διαμονής για πολίτες τρίτων χωρών που επενδύουν στην Ελλάδα, σύμφωνα με απόφαση που υπέγραψαν τα υπουργεία Ανάπτυξης και Μετανάστευσης και Ασύλου. Η νέα ρύθμιση, η οποία τέθηκε σε ισχύ, καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση και την παρακολούθηση της επενδυτικής δραστηριότητας των ενδιαφερομένων.
Η βασική αλλαγή αφορά τη διαδικασία υποβολής της αίτησης. Η οποία γίνεται στις εξής φάσεις:
Ο επενδυτής μπορεί να εισέλθει νόμιμα στην Ελλάδα είτε με θεώρηση εισόδου (visa) είτε να διαμένει ήδη στη χώρα με άλλο καθεστώς διαμονής. Αν δεν βρίσκεται στην Ελλάδα, μπορεί να ορίσει έναν νόμιμο εκπρόσωπο μέσω πληρεξουσίου που έχει συνταχθεί σε προξενική ή άλλη αρμόδια αρχή του εξωτερικού, με τη σφραγίδα της Σύμβασης της Χάγης (apostille).
Ο ενδιαφερόμενος (ή ο εκπρόσωπός του) υποβάλλει την αίτηση για άδεια διαμονής στη Διεύθυνση Αδειών Διαμονής του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Η αίτηση συνοδεύεται από συγκεκριμένα δικαιολογητικά, όπως διαβατήριο, αποδεικτικά της επένδυσης και στοιχεία για τα μέλη της οικογένειάς του, εφόσον επιθυμεί να τους συνοδεύσουν.
Η Διεύθυνση Αδειών Διαμονής εξετάζει την τυπική πληρότητα της αίτησης και στη συνέχεια τη διαβιβάζει ηλεκτρονικά στη Διεύθυνση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης. Εκεί γίνεται έλεγχος για το αν η επένδυση πληροί τα κριτήρια που απαιτούνται από τον Νόμο 5038/2023.
Το υπουργείο Ανάπτυξης εξετάζει αν η επένδυση είναι σύμφωνη με τις προϋποθέσεις που θέτει η ελληνική νομοθεσία. Αν η επένδυση εγκριθεί, διαβιβάζεται θετική εισήγηση στη Διεύθυνση Αδειών Διαμονής. Αν δεν πληροί τα κριτήρια, η αίτηση απορρίπτεται και ο επενδυτής ενημερώνεται για τους λόγους.
Εφόσον η επένδυση έχει λάβει έγκριση, ο επενδυτής (και τα μέλη της οικογένειάς του, αν υπάρχουν) υποβάλλει νέα αίτηση στη Διεύθυνση Αδειών Διαμονής για τη χορήγηση της άδειας διαμονής. Η αίτηση γίνεται μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και συνοδεύεται από τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Η Διεύθυνση Αδειών Διαμονής επεξεργάζεται την τελική αίτηση και, εφόσον όλα τα έγγραφα είναι σωστά, εκδίδει την άδεια διαμονής. Η απόφαση κοινοποιείται τόσο στον επενδυτή όσο και στο υπουργείο Ανάπτυξης.
Αφού εκδοθεί η άδεια διαμονής, η Διεύθυνση Άμεσων Ξένων Επενδύσεων του υπουργείου Ανάπτυξης είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση της επένδυσης. Αν προκύψουν αλλαγές ή ο επενδυτής δεν τηρεί τους όρους της επένδυσης, οι αρχές μπορούν να ανακαλέσουν την άδεια διαμονής.
Οι αλλαγές αυτές έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην πρακτική εφαρμογή της διαδικασίας, τόσο για τους επενδυτές όσο και για τις επιχειρήσεις που σχετίζονται με αυτούς. Για παράδειγμα, ένας επιχειρηματίας από την Κίνα που επιθυμεί να επενδύσει σε ξενοδοχειακή μονάδα στην Κρήτη μπορεί πλέον να ξεκινήσει τη διαδικασία χωρίς να βρίσκεται ο ίδιος στην Ελλάδα, αρκεί να ορίσει έναν νομικό εκπρόσωπο μέσω πληρεξουσίου. Ένας Ρώσος πολίτης που έχει ήδη αγοράσει ακίνητο στη Μύκονο και θέλει να λάβει άδεια διαμονής ως επενδυτής, πρέπει να υποβάλει αίτηση στο Υπουργείο Μετανάστευσης, η οποία θα διαβιβαστεί στο Υπουργείο Ανάπτυξης για έλεγχο της επένδυσης.
Σε άλλη περίπτωση, ένας Αμερικανός που θέλει να ιδρύσει εταιρεία τεχνολογίας στην Αθήνα μπορεί να αιτηθεί άδεια διαμονής αμέσως μόλις εγκριθεί η επένδυσή του από το Υπουργείο Ανάπτυξης. Ένας Τούρκος επενδυτής που σχεδιάζει να ανοίξει εστιατόριο στη Θεσσαλονίκη πρέπει να αποδείξει ότι πληροί τις οικονομικές προϋποθέσεις πριν του χορηγηθεί η άδεια. Επίσης, ένας Άραβας επενδυτής που προχωρά σε αγορές γης για αγροτική εκμετάλλευση στην Πελοπόννησο θα πρέπει να υποβάλει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, ώστε να διασφαλιστεί ότι η επένδυσή του συμβαδίζει με τους όρους της ελληνικής νομοθεσίας.
