Στις 11 Μαρτίου 2025 θα πραγματοποιηθεί η συνεδρίαση του Συμβουλίου Οικονομικών και Δημοσιονομικών Θεμάτων (ECOFIN), όπου οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα εξετάσουν κρίσιμα ζητήματα που επηρεάζουν την οικονομία της Ένωσης.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθεί η δέσμη μέτρων «Omnibus», που αποσκοπεί στη μείωση του διοικητικού φόρτου στις χώρες της ΕΕ κατά τουλάχιστον 25%, ενώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) ο στόχος αγγίζει το 35%. Οι υπουργοί θα αξιολογήσουν πρωτοβουλίες για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, καθώς και τρόπους ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες πτυχές των προτεινόμενων μεταρρυθμίσεων αφορά τις αλλαγές στους κανόνες βιωσιμότητας και στα κριτήρια ESG (Περιβαλλοντικά, Κοινωνικά και Διακυβέρνησης). Η δέσμη «Omnibus» αναμένεται να περιορίσει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής των απαιτήσεων βιωσιμότητας, απαλλάσσοντας τη συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων από την υποχρέωση να αποκαλύπτουν τις περιβαλλοντικές τους επιπτώσεις ή την έκθεσή τους στους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, περίπου το 80% των εταιρειών στην ΕΕ ενδέχεται να εξαιρεθούν από τις απαιτήσεις γνωστοποίησης, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πακέτου απλούστευσης.
Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει τροποποιήσεις σε καίριες νομοθεσίες, όπως η Οδηγία για την υποβολή εκθέσεων για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων (CSRD), η Οδηγία για τη Δέουσα Επιμέλεια στην Εταιρική Αειφορία(CSDDD), ο Μηχανισμός Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) και ο Κανονισμός InvestEU. Οι αλλαγές μεταθέτουν χρονικά τις υποχρεώσεις συμμόρφωσης με την CSRD και την CSDDD, με τις πρώτες σχετικές αναφορές να αναβάλλονται έως το 2028.
Η χαλάρωση των κανονισμών βιωσιμότητας στοχεύει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής επιχειρηματικότητας έναντι του παγκόσμιου ανταγωνισμού. Ωστόσο, η πρωτοβουλία έχει συναντήσει σφοδρές αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις και ορισμένες κυβερνήσεις, όπως της Ισπανίας, ενώ επενδυτές έχουν προειδοποιήσει τις Βρυξέλλες να μην υποβαθμίσουν τους πράσινους κανόνες.
Σύμφωνα με τις προτεινόμενες αλλαγές, μόνο οι εταιρείες με περισσότερους από 1.000 εργαζομένους και κύκλο εργασιών άνω των 50 εκατ. ευρώ ή ισολογισμό που ξεπερνά τα 25 εκατ. ευρώ θα πρέπει να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις του CSRD, μειώνοντας τον αριθμό των επηρεαζόμενων επιχειρήσεων από 50.000 σε περίπου 10.000. Επιπλέον, οι εταιρείες θα εξακολουθήσουν να αναφέρουν την έκθεσή τους στον κλιματικό κίνδυνο, αλλά με λιγότερες απαιτήσεις δεδομένων και χωρίς υποχρέωση τήρησης συγκεκριμένων προτύπων αναφοράς.
Παράλληλα, το CSDDD αποδυναμώνεται, καθώς οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να ελέγχουν μόνο τους άμεσους προμηθευτές τους, ενώ η πλήρης εφαρμογή του νόμου θα καθυστερήσει έως την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων. Εξαίρεση προβλέπεται και για την ευρωπαϊκή «Ταξινομία» για τις κλιματικά φιλικές επενδύσεις, με τις υποχρεώσεις γνωστοποίησης να περιορίζονται στις μεγάλες επιχειρήσεις άνω των 1.000 εργαζομένων. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα έχουν το δικαίωμα να αρνηθούν την παροχή συγκεκριμένων δεδομένων σε μεγαλύτερες εταιρείες που τα χρειάζονται για τη συμμόρφωσή τους με την CSRD.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο που οι πρώτες εκθέσεις βιωσιμότητας των μεγάλων εταιρειών αναμένονται να δημοσιευθούν εντός του 2025, ενισχύοντας τη σημασία της συνεδρίασης του ECOFIN, η οποία ενδέχεται να καθορίσει τον μελλοντικό ρόλο της Ευρώπης στις παγκόσμιες αγορές και τη μετάβασή της σε ένα πιο ανταγωνιστικό και βιώσιμο οικονομικό μοντέλο.
