Σε μια περίοδο όπου ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτηρίζει το Green Deal ως «απάτη», η Ελλάδα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδεικνύουν αποφασιστική στροφή προς την υιοθέτηση των Πράσινων Δημόσιων Συμβάσεων, εστιάζοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη. Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις αποτελούν μια καινοτόμο διαδικασία μέσω της οποίας οι δημόσιες αρχές προμηθεύονται προϊόντα, υπηρεσίες και έργα με μειωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους.
Αυτό το εργαλείο αποτελεί βασικό πυλώνα για την εφαρμογή περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών πολιτικών. Αξιοποιώντας τη σημαντική αγοραστική τους δύναμη, οι δημόσιες αρχές μειώνουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, υποστηρίζουν την κυκλική οικονομία και προωθούν την καινοτομία μέσω της ανάπτυξης πράσινων προϊόντων και υπηρεσιών. Επιπλέον, η συνεκτίμηση του κόστους κύκλου ζωής οδηγεί σε οικονομικά αποδοτικότερες λύσεις για τον δημόσιο τομέα.
Στην αιχμή της πρωτοβουλίας αυτής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις Κυκλικές Δημόσιες Συμβάσεις, μια εξειδικευμένη μορφή που επικεντρώνεται στη διατήρηση κλειστών κύκλων υλικών και ενέργειας. Μέσω αυτής της προσέγγισης, μειώνονται τα απόβλητα, ενώ ενισχύεται η ανθεκτικότητα και η δυνατότητα επισκευής των προϊόντων, καθιστώντας τη διαδικασία πιο βιώσιμη.
Στην Ελλάδα, οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις υποστηρίζονται θεσμικά από μια ειδική Επιτροπή που απαρτίζεται από εκπροσώπους κορυφαίων υπουργείων. Η Επιτροπή αναλαμβάνει τη χάραξη εθνικής πολιτικής, τη θέσπιση περιβαλλοντικών κριτηρίων και την παρακολούθηση της εφαρμογής των μέτρων, ενώ ταυτόχρονα προωθεί την ενημέρωση και την εκπαίδευση των εμπλεκόμενων φορέων.
Χθες, με υπουργική απόφαση, συγκροτήθηκε ειδική ομάδα εργασίας με σκοπό την υποστήριξη της Επιτροπής για τις Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις στην επικαιροποίηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την περίοδο 2025-2027. Η ομάδα εργασίας αναλαμβάνει έναν κομβικό ρόλο, καθώς θα συγκεντρώσει, θα επεξεργαστεί και θα διαβιβάσει κρίσιμες πληροφορίες που θα χρησιμεύσουν στη διαμόρφωση του νέου Σχεδίου.
Πιο συγκεκριμένα, το έργο της ομάδας περιλαμβάνει την ανάλυση συναφών τομεακών πολιτικών και νομοθεσιών τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Παράλληλα, θα εξεταστούν πρακτικές και στρατηγικές που έχουν υιοθετηθεί από άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως επίσης και τα περιβαλλοντικά κριτήρια που εφαρμόζονται διεθνώς. Ειδική έμφαση θα δοθεί στην καταγραφή προτύπων και πιστοποιήσεων που σχετίζονται με την κυκλική οικονομία, ενώ θα αξιολογηθούν και οι διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης.
Η ομάδα θα παραδώσει την ανάλυσή της τόσο στην Επιτροπή όσο και στον ανάδοχο που θα αναλάβει την εκπόνηση της σχετικής μελέτης, ενισχύοντας τη βάση λήψης αποφάσεων με τεκμηριωμένα δεδομένα. Σημαντικός παράγοντας για τη διαδικασία είναι η συλλογή στατιστικών στοιχείων, τα οποία θα συμβάλουν στην αξιολόγηση της εφαρμογής των Πράσινων Δημόσιων Συμβάσεων και στον προσδιορισμό μελλοντικών στόχων.
Το έργο της ομάδας εργασίας αναμένεται να ολοκληρωθεί με την έγκριση του τελικού εθνικού σχεδίου δράσης, το οποίο θα τεθεί σε ισχύ με κοινή απόφαση των υπουργών Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
