Όπως τονίζει το Ινστιτούτο Εργασίας (ΙΝΕ) της ΓΣΕΕ η θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω γήρατος επέρχεται όταν ο ασφαλισμένος πληροί σωρευτικά τις ακόλουθες δύο προϋποθέσεις:
α) Έχει συμπληρώσει το όριο ηλικίας για συνταξιοδότηση και
β) Έχει πραγματοποιήσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης για τη λήψη του ποσού που αναλογεί.
Κατοχυρωμένο δικαίωμα είναι η δυνατότητα των ασφαλισμένων να συνταξιοδοτηθούν, δηλαδή να «κλειδώσουν τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθούν», με τις προϋποθέσεις που διαμορφώνονται κατά το έτος συμπλήρωσης του απαιτούμενου κατά περίπτωση, χρόνου ασφάλισης.
Στην περίπτωση της χορήγησης σύνταξης με 15αετία, δηλαδή με 4.500 ένσημα ισχύουν τα εξής: Σύμφωνα με το νόμο 3863/2010, για πλήρη σύνταξη από το ΙΚΑ, το όριο ηλικίας είναι για τους άνδρες τα 65 έτη. Για τις γυναίκες είναι τα 60έτη, για σύνταξη έως 31.12.2010, τα 61 έτη για σύνταξη 2011, τα 62 έτη για σύνταξη το 2012 τα 63 έτη για σύνταξη το 2013 και τα 64 έτη για σύνταξη το τρέχον έτος, δηλαδή το 2014.
Ουσιαστικά, αυτό που πρέπει να τονισθεί είναι ότι όσες γυναίκες έχουν συμπληρώσει 4.500 ένσημα έως το τέλος του 2010, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με πλήρη σύνταξη, με τη συμπλήρωση του 60ου έτους της ηλικίας τους, οποτεδήποτε.
Σε ό,τι αφορά την περίπτωση χορήγησης από το ΙΚΑ, μειωμένης σύνταξης με 15αετία (4.500 ημέρες ασφάλισης), το όριο συνταξιοδότησης είναι για τους άνδρες τα 60 έτη. Για τις γυναίκες το όριο είναι τα 55 έτη έως 31.12.2010, τα 56 έτη για το 2011, τα 57 έτη για το 2012, τα 58 έτη για το 2013, τα 59 έτη για το 2014 και τα 60 έτη για το 2015.
Το σημαντικό είναι ότι όσες γυναίκες συμπλήρωσαν έως 31.12.2010 το όριο των 4.500 ενσήμων, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με μειωμένη σύνταξη με τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας τους, οποτεδήποτε αυτό γίνει.
Από την 1.1.2013 και μετά τέθηκε σε εφαρμογή ο νόμος 4093/2013 και έτσι το όριο ηλικίας αυξήθηκε ως εξής: για χορήγηση πλήρους σύνταξης με 15αετία και με έτος συμπλήρωσης τον 60ο χρόνο της ηλικίας, το 2010, το όριο ηλικίας είναι τα 60 έτη. Αν το 60ο έτος συμπληρωθεί το 2011, το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης είναι τα 61 έτη, αν συμπληρωθεί το 2012 το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης είναι τα 62 έτη, ενώ αν συμπληρωθεί το 2013, τότε το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης είναι τα 67 έτη.
Αντίστοιχα για χορήγηση μειωμένης σύνταξης με 15αετία, όταν το 55ο έτος συμπληρωθεί το 2010, το όριο ηλικίας είναι τα 55 έτη, ενώ όταν συμπληρωθεί το 2011, είναι τα 56 έτη, όταν συμπληρωθεί το 2012, αυξάνεται στα 57 έτη και όταν συμπληρωθεί το 2013, εκτοξεύεται στα 62 έτη.
Αξίζει να διευκρινιστεί ότι η θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος επέρχεται μόνο με τη συμπλήρωση των κατά περίπτωση απαιτούμενων συντάξιμων ετών. Αντίθετα, η συμπλήρωση του προβλεπόμενου ορίου ηλικίας δεν επιδρά στη θεμελίωση, αλλά στον χρόνο έναρξης καταβολής της σύνταξης.
Επίσης, οι ασφαλισμένοι που συμπληρώνουν τα απαιτούμενα συντάξιμα έτη, συνταξιοδοτούνται με τα όρια ηλικίας που προβλέπονται κατά τον χρόνο συμπλήρωσης των συντάξιμων ετών και όχι με τα ηλικιακά όρια που θα ισχύσουν κατά τον χρόνο που θα επιλέξουν να συνταξιοδοτηθούν.
Σε ό,τι αφορά τις ασφαλισμένες που είχαν θεμελιώσει δικαίωμα για μειωμένη σύνταξη λόγω γήρατος μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2010, δηλαδή είχαν συμπληρώσει μέχρι αυτή την ημερομηνία το 55ο έτος της ηλικίας και 4.500 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες οι 100 τουλάχιστον ανά έτος την τελευταία πενταετία, διατηρούν για τη λήψη πλήρους σύνταξης το 60ο έτος της ηλικίας τους
Για τον υπολογισμό του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης είναι δυνατός ο συνυπολογισμός πλασματικών χρόνων με εξαγορά ή αναγνώριση.
