Οι ρυθμίσεις που προβλέπονται στον Εθνικό Φάκελο για την εφαρμογή της νέας ΚΑΠ, ο οποίος θα υποβληθεί επίσημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις προσεχείς μέρες, στόχο έχουν την αξιοποίηση κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο των διατάξεων και των χρημάτων της καινούργιας ευρωπαϊκής αγροτικής πολιτικής προς όφελος των Ελλήνων αγροτών, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τον αγροτικό τομέα σε βασικό μοχλό για την ανάκαμψη και ανάπτυξη της εθνικής μας οικονομίας, επισήμανε κατά την παρουσίαση ο κ. Καρασμάνης.
Μέσω του Εθνικού Φακέλου οι κοινοτικές ενισχύσεις και επιδοτήσεις γίνονται πιο δίκαιες, διαφανείς και ισόρροπα κατανεμημένες στους πραγματικά ενεργούς αγρότες και μόνο για τη γη που πραγματικά καλλιεργείται και παράγει προϊόντα. Λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για τον κτηνοτροφικό τομέα, τους νέους αγρότες, τους αγρότες που δραστηριοποιούνται επαγγελματικά σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές της χώρας, καθώς και για τους λεγόμενους μικρούς αγρότες, που εισπράττουν χαμηλά ποσά κοινοτικών ενισχύσεων.
Η σύγκλιση ξεκινά από μία αρχική αξία δικαιώματος του 2015 και εφαρμόζεται σε κάθε περιφέρεια προστασία απωλειών στην αξία του δικαιώματος του κάθε γεωργού κατά 30% το 2019. Η αρχική αξία δικαιώματος του 2015 υπολογίζεται αφού προσαρμοστούν οι αξίες δικαιωμάτων του 2014 στο νέο εθνικό φάκελο, τη νέα αρχιτεκτονική και την κατανομή των κονδυλίων στις περιφέρειες. Στον Εθνικό Φάκελο προβλέπονται η άμεση-βασική ενίσχυση, συνδεδεμένες με την παραγωγή προϊόντων ενισχύσεις, η λεγόμενη πράσινη ενίσχυση, καθώς και οι προσαυξημένες ενισχύσεις για τους νέους αγρότες.
Για την καταβολή των ενισχύσεων αυτών η χώρα μας διαιρείται σε τρεις Περιφέρειες: Η πρώτη αφορά τα βοσκοτόπια, που θα απορροφά κάθε χρόνο το 25% των συνολικών κονδυλίων του Εθνικού Φακέλου συνολικού προϋπολογισμού 440 εκ ευρώ. Η δεύτερη έχει να κάνει με τις αροτραίες καλλιέργειες, με το 47% του Εθνικού Φακέλου και συνολικού προϋπολογισμού 850 εκ ευρώ, ενώ η τρίτη Περιφέρεια αφορά όλες τις δενδρώδεις καλλιέργειες με το 28% των κονδυλίων του Εθνικού Φακέλου και συνολικού προϋπολογισμού 470 εκ ευρώ.
Το ποσοστό συμμετοχής της κτηνοτροφίας στα κοινοτικά κονδύλια ενισχύεται περισσότερο από 25%, ενώ για τους νέους αγρότες προβλέπεται ποσό επιπλέον 25% επί της βασικής ενίσχυσης και θα διατεθεί το μέγιστο προβλεπόμενο από τις κοινοτικές διατάξεις ποσοστό του Εθνικού Φακέλου (2%). Επίσης, ποσοστό από τον Εθνικό Φάκελο 5% θα χορηγηθεί στους αγρότες που δραστηριοποιούνται επαγγελματικά σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές, με στόχο τη συγκράτηση της αγροτικής απασχόλησης στις περιοχές αυτές.
Οι συνδεδεμένες με την παραγωγή ενισχύσεις ανέρχονται στο 9% του Εθνικού Φακέλου και αφορούν τα ακόλουθα προϊόντα : Όσπρια, σκληρό στάρι, βοοειδή, αιγοπρόβατα, ρύζι, βιομηχανική τομάτα, κτηνοτροφικά ψυχανθή, ζαχαρότευτλα, σπόρους σποράς, σπαράγγια και χυμοποιήσιμα πορτοκάλια. Για κάθε προϊόν θα υπάρχει ξεχωριστή στρεμματική ενίσχυση.
Όσοι αγρότες εισπράττουν κοινοτικές ενισχύσεις μέχρι 1.250 ευρώ το χρόνο (περίπου 350.000 Έλληνες αγρότες σήμερα) εντάσσονται αυτόματα στο καθεστώς των λεγόμενων μικρών αγροτών και απαλλάσσονται από μια σειρά γραφειοκρατικών διαδικασιών, ενώ εξαιρούνται από τις απαιτήσεις του λεγόμενου «πρασινίσματος» της ΚΑΠ.
Η «πράσινη ενίσχυση» η οποία θα είναι ενσωματωμένη στη βασική ενίσχυση, αποτελείται από μια δέσμη τριών υποχρεωτικών μέτρων: τη διαφοροποίηση των καλλιεργειών για εκμεταλλεύσεις άνω των 100 στρεμμάτων, τη διατήρηση των περιοχών οικολογικής εστίασης 5%, για εκμεταλλεύσεις με αροτραίες εκτάσεις μεγαλύτερες των 150 στρεμμάτων, καθώς και τη διατήρηση των μόνιμων βοσκοτόπων. Όλες οι δενδρώδεις καλλιέργειες εξαιρέθηκαν από το λεγόμενο «πρασίνισμα».
Πέραν των άμεσων κοινοτικών ενισχύσεων (Πυλώνας Ι της νέας ΚΑΠ), που υπερβαίνουν τα 2 δις ευρώ το χρόνο, το νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης της χώρας μας 2014-2020 (Πυλώνας ΙΙ της νέας ΚΑΠ), προβλέπει μέτρα, προγράμματα και επενδύσεις κοινοτικών ενισχύσεων 4,5 δις ευρώ, που μαζί με την εθνική και ιδιωτική συμμετοχή θα κινητοποιήσει συνολικούς πόρους της τάξης των 6 δις ευρώ.
Στο νέο Πρόγραμμα προβλέπεται η εκχώρηση του 30% των πόρων του νέου Προγράμματος στις 13 Περιφέρειες της χώρας, οι οποίες και καλούνται μέσα από ένα σύνολο αναπτυξιακών παρεμβάσεων, δημόσιων και ιδιωτικών, να υλοποιήσουν τις στρατηγικές τους επιλογές για τον αγροδιατροφικό τομέα.
«Όλη μας η προσπάθεια εστιάστηκε στο πώς θα κρατήσουμε την ελληνική ύπαιθρο ζωντανή, ακμαία και προσοδοφόρα και πως θα βοηθήσουμε τον αγροτικό τομέα να γίνει ένας από τους στυλοβάτες για την ανάκαμψη και ανάπτυξη της χώρας και της ελληνικής οικονομίας», υπογράμμισε στο τέλος της παρουσίασης ο κ. Καρασμάνης
Αναλυτικότερα τα βασικά σημεία του Εθνικού Φακέλου έχουν ως εξής:
Διαίρεση σε Περιφέρειες
Τρεις περιφέρειες: Βοσκότοποι- καλλιεργήσιμες- δενδρώνες (και αμπελώνες).
Βοσκότοποι δημόσιοι και χαμηλής αξίας με ενοίκια 4 ευρώ/στρέμματα.
Καλλιεργήσιμες υψηλής παραγωγικότητας και αξίας με ενοίκια από 30 έως 80 ευρώ/στρέμμα.
Κατανομή κονδυλίων: Ανά περιφέρεια-βασική και πράσινη ίδια κατανομή.
Βοσκότοποι: 25% κονδυλίων.
Αρόσιμες 47% κονδυλίων.
Δενδρώνες (και αμπελώνες) 28% των κονδυλίων.
Εσωτερική Σύγκλιση
2015: Προσαρμοσμένο ιστορικό δικαίωμα με τις περικοπές λόγω μείωσης εθνικού φακέλου και περικοπής για τις επιμέρους ενισχύσεις (συνδεδεμένες, νέοι, φυσικοί περιορισμοί)
2019: Μετάβαση από το 2015 στο 2019 με σταδιακά ισόποσα βήματα (+διαφανές και κατανοητό + ήπια προσαρμογή) και προστασία απωλειών στο 30%
Ενεργός Γεωργός και ελάχιστη δραστηριότητα
Κανείς δε λαμβάνει ενίσχυση αν αφήνει άνω του 50% της γης ακαλλιέργητη
Δε λαμβάνουν ενισχύσεις οι εταιρείες που δεν έχουν κύριο στόχος τους τη γεωργία (αεροδρόμια, κάμπινγκ, ξενοδοχεία, γήπεδα κλπ)
Οι γεωργικές δραστηριότητες πρέπει να αποτελούν τουλάχιστον το 1/3 του τζίρου της εταιρείας
Τα φυσικά πρόσωπα πρέπει να έχουν τουλάχιστον το 5% του εξωγεωργικού τους εισοδήματος από άμεσες ενισχύσεις
Εξαιρούνται της εξέτασης των στοιχείων όσοι λαμβάνουν μέχρι 3.500 ευρώ ενίσχυση ανά έτος.
Νέοι Γεωργοί
25% προσαύξηση δικαιωμάτων μέχρι 25 εκτάρια
Μέχρι 40 ετών όταν αναλαμβάνει εκμετάλλευση
Μέχρι 5 έτη από την έναρξη της εκμετάλλευσης
2% του προϋπολογισμού
Υπολογίζονται άνω των 15.000 νέων γεωργών στην πενταετία
Μικροί Γεωργοί
Οι γεωργοί οι οποίοι λαμβάνουν έως 1250 ευρώ/έτος ενισχύσεις
Απαλλαγή από πρασίνισμα και ελέγχους πολλαπλής συμμόρφωσης
Υποχρέωση: η διατήρηση των γεωργικών εκτάσεων και του χαρακτήρα τους
Είσοδος μόνο το 2015- Έξοδος με απόφαση γεωργού ανά πάσα στιγμή
Σύνδεση με ορισμό ενεργού γεωργού
Σημαντικότατο για την Ελλάδα (350.000 δικαιούχοι)
Αποφόρτιση του ΟΠΕΚΕΠΕ και αύξηση της αποτελεσματικότητάς του
Αρχιτεκτονική Ενισχύσεων μετά το 2015
Ύψος εθνικού φακέλου το 2015
|
ποσοστό |
2 δισ. ευρώ |
|
|
Νέοι γεωργοί |
2% |
40 εκατ., 17.600 γεωργοί |
|
Φυσικοί περιορισμοί |
5% |
100 εκατ. ευρώ |
|
Συνδεδεμένες ενισχύσεις |
9% |
180 εκατ. ευρώ |
|
Πράσινη Ενίσχυση |
30% |
600 εκατ. ευρώ |
|
Βασική Ενίσχυση (περιλαμβάνεται το Εθνικό απόθεμα) |
54% |
1.080 εκατ. ευρώ |
Συνδεδεμένες ενισχύσεις
Στρατηγικός σχεδιασμός
Ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο, Επάρκεια στην εσωτερική αγορά
Βιωσιμότητα της μεταποιητικής βιομηχανίας που εξαρτάται από την παροχή της πρώτης ύλης
Συμπληρωματική δράση με άλλες ενέργειες-δραστηριότητες
Απαραιτήτως οι μονάδες ζωικής παραγωγής που δε διαθέτουν βοσκοτόπους και ήταν δικαιούχοι ειδικών δικαιωμάτων
ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ: Ειδική ενίσχυση Βαμβακιού
Μειονεκτήματα:
Η ανάλωση ποσών για συνδεδεμένες μειώνει τη βασική στρεμματική ενίσχυση
Αυξάνει την εξάρτηση των γεωργών από συγκεκριμένα προϊόντα, εμπόρους και μεταποιητικές βιομηχανίες
Περιορίζει την πρόσβαση στην αγορά
Προϊόντα
Όσπρια (Μείωση εισαγωγών στο εθνικό μας τρόφιμο)
Κτηνοτροφικά ψυχανθή (Επάρκεια ζωοτροφών και χαμηλές τιμές εισροών στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις)
Ζαχαρότευτλα (Βιωσιμότητα μεταποιητικής βιομηχανίας)
Σκληρό σιτάρι (Διατήρηση της θέσης στις διεθνείς αγορές)
Βοοειδή (Βελτίωση του ισοζυγίου μέσω αύξησης των ιθαγενών ζώων και μείωσης των εισαγωγών ζώντων ζώων)
Αιγοπρόβατα (Παροχή ποιοτικού γάλακτος στη μεταποιητική βιομηχανία για παραγωγή φέτας)
Ρύζι και βιομηχανική ντομάτα (βιωσιμότητα εκμεταλλεύσεων και διατήρηση εξαγωγών)
Σποροπαραγωγή (αύξηση ελληνικής προστιθέμενης αξίας και μείωση εισαγωγών σπόρων)
Πορτοκάλια (αξιοποίηση μεταποιητικής βιομηχανίας και μείωση εισαγωγών), τα
Σπαράγγια (αξιοποίηση εξαγωγικού δυναμικού).
Οι εθνικές επιλογές για περιοχές με φυσικούς περιορισμούς
5% του εθνικού ορίου.
Στόχευση σε όλες ή μερικές από τις περιοχές με φυσικά μειονεκτήματα,
Χρήσιμο για στήριξη εισοδήματος των γεωργών στο τμήμα της υπαίθρου που δεν διαθέτει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα
Δυνατότητα μεταφοράς κονδυλίων μεταξύ των πυλώνων για λόγους ευελιξίας κατανομής των ενισχύσεων και ακριβέστερης στόχευσης.
Κτηνοτροφία
Ενίσχυση στις άμεσες από 19% -> 25%
Συνδεδεμένες αιγοπροβάτων και βοοειδών ώστε να χτίσουμε ισχυρό εγχώριο ζωικό κεφάλαιο και να στηρίξουμε το εθνικό προϊόν της φέτας.
Ενίσχυση κτηνοτροφικών ψυχανθών για φθηνές ζωοτροφές
Αγροτική ανάπτυξη για μείωση κόστους και δημιουργία υποδομών
