Η αλλαγή του ποσοστού παρακράτησης της σύνταξης θα ισχύσει για το σύνολο των συνταξιούχων που εργάζονται πριν και μετά την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου (13 Μαΐου 2016).
Εκτιμάται ότι σήμερα απασχολούνται περίπου 30.000 συνταξιούχοι, ενώ υπάρχουν περισσότεροι από 70.000 συνταξιούχοι που απασχολούνται παράνομα χωρίς να δηλώνονται στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης.
Ο αρμόδιος υπουργός Εργασίας, Γιάννης Βρούτσης, εμφανίζεται αποφασισμένος να προχωρήσει στον περιορισμό της περικοπής του εισοδήματος των συνταξιούχων, η οποία δεν θα υπερβαίνει το 30%, ενώ θα δώσει μέσω των νέων ποσοστών αναπλήρωσης επιπλέον κίνητρα στους συνταξιούχους να απασχολούνται νόμιμα και να καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές, προκειμένου να λάβουν σημαντική προσαύξηση στο ύψος της τελικής σύνταξής τους. Με αυτόν τον τρόπο θα επιδιώξει να βάλει «φρένο» στην αδήλωτη απασχόληση των συνταξιούχων.
Στελέχη του υπουργείου Εργασίας, τα οποία συνέταξαν τις διατάξεις του νέου ασφαλιστικού νομοσχεδίου, υποστηρίζουν πως η περικοπή των συντάξεων κατά 60% με βάση το Ν. 4387/16 οδήγησε χιλιάδες συνταξιούχους στη μαύρη εργασία.Μετά από ελέγχους που πραγματοποίησε το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας διαπιστώθηκε ότι η περικοπή του 60% επιβάρυνε, κυρίως, τους χαμηλοσυνταξιούχους και χαμηλόμισθους, οι οποίοι αναζητούσαν ένα επιπλέον εισόδημα για να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους, οδηγώντας τους σε απόκρυψη της εργασίας τους για να συνεχίσουν να λαμβάνουν και τη σύνταξή τους.
Στον αντίποδα, οι απασχολούμενοι συνταξιούχοι με υψηλότερους μισθούς, κυρίως στελέχη, μπορούσαν με μεγαλύτερη ευκολία να αντέξουν την απώλεια του 60% της σύνταξής τους.
Η απόκρυψη της απασχόλησης των συνταξιούχων και των εσόδων τους οδήγησε σε χαμηλότερα έσοδα τόσο τον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλιση, όσο και την εφορία, την τελευταία τριετία. Παράλληλα, η αύξηση του «πέναλτι» για όσους συνταξιούχους εργάζονται στέρησε από τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα έμπειρα στελέχη που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε σημαντικές θέσεις, ιδιαίτερα για την εκπαίδευση νέου εργατικού δυναμικού.
Ταυτόχρονα, δημιουργήθηκαν δυο κατηγορίες συνταξιούχων που απασχολούνται. Όσοι ασφαλισμένοι συνταξιοδοτήθηκαν μετά τις 13 Μαΐου του 2016 με βάση του Ν. 4387/16 και εργάζονται χάνουν το 60% της σύνταξής τους, ενώ όσοι ασφαλισμένοι συνταξιοδοτήθηκαν πριν τις 13 Μαΐου του 2016 με βάση το Ν. 3863/10 χάνουν το 70% της σύνταξής τους για το ποσό που υπερβαίνει τα 1.007 ευρώ το μήνα. Μάλιστα όσοι ασκούν ελεύθερο επάγγελμα η περικοπή γίνεται για το ποσό που υπερβαίνει τα 2.000 ευρώ.
Σημερα είναι μειωμένες κατά 60% είναι οι συντάξεις όσων επέλεξαν να απασχολούνται είτε ως μισθωτοί είτε ως ελεύθεροι επαγγελματίες μετά τον Μάιο του 2016. Οι συντάξεις αναστέλλονται σε όσους διορίζονται σε φορείς της γενικής κυβέρνησης, ενώ μικρότερες περικοπές ισχύουν για όσους συνταξιούχους εργάζονταν ήδη τον Μάιο του 2016, οπότε και τέθηκε σε εφαρμογή ο νόμος Κατρούγκαλου.
Εξαιρέσεις προβλέπονται για όσους έχουν αγροτικό εισόδημα κάτω των 4.923 ευρώ, τους αγρότες (έως το 2025), τους συνταξιούχους ανάπηρους καθώς και για τους συνταξιούχους που λαμβάνουν αμοιβές από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή αμοιβές που δεν υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές. Οι περικοπές ισχύουν για τα πρόσωπα που λαμβάνουν χορηγία ή βουλευτική σύνταξη από το Δημόσιο.
Το ποσό της σύνταξης που λαμβάνει ο συνταξιούχος καταβάλλεται μειωμένο κατά 60% για όσες ημέρες αντιστοιχούν στην απασχόλησή του, για την οποία προκύπτει υποχρέωση ασφάλισης. Μάλιστα, η μείωση γίνεται με ακρίβεια ημέρας για όσους αναλαμβάνουν εργασία μετά τις 12 Μαΐου 2016.
Ο χρόνος απασχόλησης μετά την συνταξιοδότηση αξιοποιείται για την προσαύξηση του ανταποδοτικού μέρους της κύριας σύνταξης. Το ύψος της προσαύξησης υπολογίζεται για κάθε έτος απασχόλησης με ετήσιο συντελεστή αναπλήρωσης 0,075% για κάθε μία ποσοστιαία μονάδα επιπλέον εισφοράς. Στην περίπτωση της αυτοαπασχόλησης, η μείωση επιβάλλεται ανά μήνα, καταργείται όμως η υποχρέωση καταβολής προσαυξημένων κατά 50% ασφαλιστικών εισφορών.
Οι συνταξιούχοι που αναλαμβάνουν εργασία ή αυτοαπασχόληση οφείλουν οι ίδιοι με δήλωσή τους να ενημερώσουν τον ΕΦΚΑ και το ΕΤΕΑΕΠ, καθώς σε διαφορετική περίπτωση, παράλληλα με τη μείωση θα υπάρχει ετήσια παρακράτηση της τάξεως του 4,56%.
