Οι επιπτώσεις στην καθημερινότητα χιλιάδων νησιωτών από την κατάργηση των μειωμένων κατά 17%-30% συντελεστών ΦΠΑ-Ποια αντισταθμιστικά μέτρα αποφάσισε να λάβει η κυβέρνηση για να μην πληγούν ανεπανόρθωτα οι οικονομικές δραστηριότητες στα εν λόγω νησιά-Προσωρινή αναστολή της κατάργησης των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ για 6 ακόμη μήνες σε Λέσβο, Χίο Σάμο, Κω και Λέρο.
Σε 27 νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου και της Δωδεκανήσου θα αυξηθούν τελικά από την 1η Ιανουαρίου 2018 οι συντελεστές ΦΠΑ. Πρόκειται για νησιά για τα οποία στο τέλος του 2016 ανεστάλη, για το χρονικό διάστημα από την 1η-1-2017 μέχρι την 31η-12-2017, η εφαρμογή του «μνημονιακού» μέτρου της κατάργησης των μειωμένων κατά 17%-30% συντελεστών ΦΠΑ. Η περίοδος αναστολής λήγει στις 31-12-2017 χωρίς νέα παράταση, καθώς η κυβέρνηση, στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις για την τρίτη αξιολόγηση της πορείας υλοποίησης του Μνημονίου ΙΙΙ, δεν κατάφερε να πείσει τους εκπροσώπους των δανειστών για την αναγκαιότητα μιας νέας αναστολής στα συγκεκριμένα νησιά. Από την εφαρμογή του μέτρου της κατάργησης των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ εξαιρέθηκαν μόνο 5 από τα 32 νησιά του Αιγαίου στα οποία εξακολουθούν και σήμερα να ισχύουν οι ειδικοί αυτοί συντελεστές. Πρόκειται για τα νησιά Λέσβο, Χίο, Σάμο, Κω και Λέρο, τα οποία εξακολουθούν να υφίστανται αρνητικές συνέπειες στις οικονομικές τους δραστηριότητες από τον τεράστιο όγκο των μεταναστευτικών-προσφυγικών ροών που δέχονται με προέλευση από τα πολύ κοντινά παράλια της Τουρκίας.
Σύμφωνα, ειδικότερα, με τα νεότερα δεδομένα που προέκυψαν χθες, από την 1η-1-2018, οι συντελεστές ΦΠΑ θα αυξηθούν από τα επίπεδα του 5%, του 9% και του 17%, στο 6%, στο 13% και στο 24% σε 27 νησιά των νομών Λέσβου, Χίου, Σάμου και Δωδεκανήσου (πλην Ρόδου και Καρπάθου, όπου ήδη οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ έχουν καταργηθεί). Κι αυτό θα συμβεί επειδή οι μειωμένοι κατά 17%-30% σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα συντελεστές ΦΠΑ 5%, 9% και 17%, που εξακολουθούν να ισχύουν στα 27 συγκεκριμένα νησιά, θα καταργηθούν οριστικά από την 1η-1-2018, σύμφωνα με τα όσα προβλέπει το Μνημόνιο ΙΙΙ.
Συγκεκριμένα, τα 27 νησιά στα οποία θα καταργηθούν από την 1η-1-2018 οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ είναι:
Βορειοανατολικό Αιγαίο
Λήμνος
Ικαρία
Άγιος Ευστράτιος
Ψαρά
Οινούσσες
Φούρνοι
Θύμαινα
Άγιος Μηνάς
Δωδεκάνησα
Κάλυμνος
Αστυπάλαια
Κάσος
Τήλος
Σύμη
Νίσυρος
Πάτμος
Χάλκη
Σαριά
Λειψοί
Ψέριμος
Αγαθονήσι
Λέβιθα
Καστελόριζο (ή Μεγίστη)
Αρκοί
Γυαλί
Τέλενδος
Φαρμακονήσι
Κίναρος
Από την 1η Ιανουαρίου 2018, στα 27 αυτά νησιά:
α) θα αυξηθεί από 5% σε 6% ο συντελεστής ΦΠΑ για τα φάρμακα, τα παιδικά εμβόλια, τα βιβλία, τα περιοδικά και τις εφημερίδες. Από την αύξηση του συγκεκριμένου συντελεστή αναμένεται να προκύψουν αυξήσεις 1,5% στις τιμές των προϊόντων αυτών.
β) θα αυξηθεί από 9% σε 13% ο συντελεστής ΦΠΑ για τα βασικά είδη διατροφής, δηλαδή για τα νωπά κρέατα, τα ψάρια, το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα λαχανικά και τα βρώσιμα φρούτα, τα δημητριακά, τα άμυλα και τα προϊόντα αλευροποιϊας, το ελαιόλαδο, τα παρασκευάσματα για τη διατροφή των παιδιών, το ψωμί, τα ζυμαρικά, τα φυσικά νερά, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα λιπάσματα, τα φυτοφάρμακα, τις ζωοτροφές, τα ζώντα ζώα, τα είδη και τις συσκευές ορθοπεδικής, τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και ύδρευσης, τις υπηρεσίες διαμονής σε ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα. Εξαιτίας της αύξησης του συγκεκριμένου συντελεστή, οι τιμές στα παραπάνω είδη και στις παραπάνω υπηρεσίες θα αυξηθούν τουλάχιστον κατά 3,7%.
γ) θα αυξηθεί από 17% σε 24% ο συντελεστής ΦΠΑ για τις υπόλοιπες κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών, όπως νεόδμητα κτίσματα (πλην πρώτης κατοικίας), αυτοκίνητα, δίκυκλα, φορτηγά, λεωφορεία και λοιπά οχήματα, καύσιμα (βενζίνη, πετρέλαιο, υγραέριο κ.λπ.), τσιγάρα και λοιπά προϊόντα καπνού, οινοπνευματώδη ποτά, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, είδη ένδυσης και υπόδησης, είδη οικιακού εξοπλισμού, όπως έπιπλα, υφάσματα κ.λπ., πάσης φύσεως μεταλλικά, πλαστικά και ξύλινα αντικείμενα, χημικά προϊόντα, κοσμήματα, ρολόγια κ.λπ., τέλη σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, όλες τις παρεχόμενες υπηρεσίες από επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, συσκευασμένα, μεταποιημένα και τυποποιημένα είδη διατροφής, ζάχαρη, λοιπές γλυκαντικές ουσίες, αλάτι, ξύδι και τα υποπροϊόντα του, μαστίχα, σπόρους, άνθη, αναψυκτικά, χυμούς, energy drinks και λοιπά μη αλκοολούχα ποτά (εκτός από τα μεταλλικά νερά), εστίαση – catering, αποχέτευση, εισιτήρια μέσων μαζικής μεταφοράς, κόμιστρα ταξί και φορτηγών δημόσιας χρήσης. Συνέπεια της αύξησης του συντελεστή θα είναι να σημειωθούν ανατιμήσεις τουλάχιστον 6% στα παραπάνω προϊόντα και στις παραπάνω υπηρεσίες.
Τι ακριβώς θα ισχύσει σε Λέσβο, Χίο, Σάμο, Κω και Λέρο
Για τη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο, την Κω και τη Λέρο, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών ανακοίνωσε χθες ότι θα διατηρηθούν οι μειωμένοι κατά 17%-30% συντελεστές ΦΠΑ για έξι ακόμη μήνες, δηλαδή μέχρι τις 30-6-2018. Δηλαδή στα 5 αυτά νησιά θα εξακολουθούν να ισχύουν συντελεστές ΦΠΑ 5%, 9% και 17% κατά το πρώτο εξάμηνο του 2018. Από την 1η-7-2018 όμως οι συντελεστές ΦΠΑ θα αυξηθούν και σ' αυτά τα νησιά στα επίπεδα του 6%, του 13% και του 24%. Η εξέλιξη αυτή προέκυψε κατόπιν συμφωνίας της κυβέρνησης με τους δανειστές.
Τα αντισταθμιστικά μέτρα
Η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών αποφάσισε, εξάλλου, ότι:
* Στα 27 νησιά του Αιγαίου, στα οποία από την 1η-1-2018 καταργούνται οι μειωμένοι κατά 17%-30% συντελεστές ΦΠΑ και θα ισχύουν πλέον συντελεστές 6%, 13% και 24%, θα δοθεί, τις τελευταίες μέρες του Δεκεμβρίου 2017, έκτακτο κοινωνικό αντιστάθμισμα, για το ύψος του οποίου θα λαμβάνονται υπόψη κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια. Η διαδικασία υλοποίησης του μέτρου αυτού θα ανακοινωθεί σύντομα από το υπουργείο Οικονομικών.
* Από το δεύτερο εξάμηνο του 2018 θα εφαρμοστεί και το μέτρο του "μεταφορικού ισοδύναμου" στη Νησιωτική Ελλάδα. Το μεταφορικό ισοδύναμο θα εναρμονίζει το κόστος μετακίνησης επιβατών και εμπορευμάτων, από και προς τα νησιά, σε σχέση με το κόστος των χερσαίων μετακινήσεων. Για το σκοπό αυτό θα συνυπολογιστούν αντικειμενικοί δείκτες, όπως η τιμή της χερσαίας μεταφοράς ανά χιλιόμετρο, που θα βοηθούν στην ισοτιμία του δυσανάλογου κόστους θαλάσσιας μεταφοράς, σε σχέση μ' αυτό της χερσαίας. Το μέτρο αυτό θα χρηματοδοτηθεί από πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και θα διασφαλίζει την ισοστάθμιση του κόστους μεταφοράς με αυτό της ηπειρωτικής Ελλάδας. Για τη διασφάλιση της επιτυχίας του μέτρου και την πραγματική ελάφρυνση των νησιωτών από τα μεταφορικά κόστη, θα αναπτυχθεί και Παρατηρητήριο Τιμών, το οποίο θα διασφαλίζει τη μεταφορά του οφέλους στον τελικό καταναλωτή. Το μεταφορικό ισοδύναμο, ήταν αίτημα δεκαετιών των νησιωτών, αποτελώντας πραγματικό αντιστάθμισμα στο κόστος που επιφέρει η "νησιωτικότητα".
