«Θέλεις να βγούμε την Παρασκευή; Κανένα πρόβλημα αν δεν μπορείς». «Μπορείς να με βοηθήσεις με αυτό; Αν δεν γίνεται, μην αγχώνεσαι». Φράσεις σαν αυτές ακούγονται απολύτως φυσιολογικές και συνήθως αποτελούν έναν τρόπο να δείξουμε ευγένεια και να μην πιέσουμε τον συνομιλητή μας. Όταν όμως κάποιος τις χρησιμοποιεί σχεδόν σε κάθε αίτημα, μπορεί να λειτουργούν και ως ένας μηχανισμός προστασίας απέναντι σε ένα πιθανό «όχι».
Όπως επισημαίνει δημοσίευμα του Bolde, η προσθήκη μιας φράσης όπως «κανένα πρόβλημα αν δεν μπορείς» δίνει στον άλλον τη δυνατότητα να αρνηθεί χωρίς να αισθανθεί πίεση. Στη γλωσσολογία, αυτού του είδους το «μαλάκωμα» ενός αιτήματος περιγράφεται ως mitigation και αποτελεί απολύτως φυσιολογικό κομμάτι της επικοινωνίας. Η ίδια η φράση, επομένως, δεν αποκαλύπτει από μόνη της κάποιο ψυχολογικό χαρακτηριστικό.
Το ενδιαφέρον αρχίζει όταν ένας άνθρωπος δυσκολεύεται να ζητήσει ακόμη και κάτι ασήμαντο χωρίς να προσθέσει αμέσως ότι «δεν πειράζει» εάν ο άλλος αρνηθεί.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πίσω από αυτή τη συμπεριφορά μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να βρίσκεται η λεγόμενη «ευαισθησία στην απόρριψη». Η ψυχολόγος του Πανεπιστημίου Columbia, Τζεραλντίν Ντάουνι, έχει μελετήσει την τάση ορισμένων ανθρώπων να περιμένουν με μεγαλύτερο άγχος την απόρριψη, να εντοπίζουν ευκολότερα πιθανές ενδείξεις της και να αντιδρούν εντονότερα όταν θεωρούν ότι αυτή συμβαίνει.
Σε αυτή την περίπτωση, το «κανένα πρόβλημα αν δεν μπορείς» λειτουργεί σαν μια μικρή συναισθηματική ασπίδα. Ο άνθρωπος προετοιμάζεται εκ των προτέρων για την αρνητική απάντηση, ώστε, εάν τελικά έρθει, να αισθανθεί ότι ήταν ήδη έτοιμος να τη δεχθεί.
Το μοτίβο γίνεται περισσότερο εμφανές στα μηνύματα. Κάποιος στέλνει μια πρόσκληση και, όσο περιμένει την απάντηση, αρχίζει να αναρωτιέται γιατί ο άλλος καθυστερεί ή αν ψάχνει τρόπο να αρνηθεί. Η φράση «δεν πειράζει αν δεν μπορείς» δεν εμποδίζει την απόρριψη, αλλά μπορεί να μειώσει το αίσθημα έκθεσης που δημιουργεί η αναμονή.
Το δημοσίευμα συνδέει επίσης αυτή τη συνήθεια με προηγούμενες εμπειρίες, στις οποίες τα άμεσα αιτήματα μπορεί να είχαν αρνητικό συναισθηματικό κόστος. Με τον χρόνο, η προσπάθεια να «μαλακώσει» κανείς όσα ζητά μπορεί να γίνει σχεδόν αυτόματη.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια παγίδα. Όταν κάθε πρόσκληση ή επιθυμία συνοδεύεται από τη διαβεβαίωση ότι «δεν πειράζει», οι άλλοι μπορεί να πιστέψουν ότι πράγματι δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Ένας φίλος μπορεί να θεωρήσει ότι η παρουσία του δεν είναι τόσο σημαντική ή ένας συνάδελφος ότι μια χάρη δεν επείγει. Έτσι, η προσπάθεια προστασίας από την απόρριψη μπορεί τελικά να κάνει λιγότερο ξεκάθαρο αυτό που πραγματικά θέλει κάποιος.
Πηγή bolde.com
