Το Σάββατο του Λαζάρου αποτελεί μία από τις πιο ιδιαίτερες ημέρες της Ορθοδοξίας και θεωρείται «γέφυρα» μεταξύ της Σαρακοστής και της Μεγάλης Εβδομάδας.
Πρόκειται για μία γιορτή με θρησκευτικό συμβολισμό, αλλά και πλούσια σε έθιμα και παραδόσεις που περνάνε από γενιά σε γενιά σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας.
Η ημέρα, είναι αφιερωμένη στο θαύμα της ανάστασης του Λαζάρου από τον Ιησού, τέσσερις ημέρες μετά από το θάνατό του. Το γεγονός όπως περιγράφεται στις γραφές, θεωρείται προάγγελος της Ανάστασης και ταυτόχρονα επιβεβαίωση της θεϊκής υπόστασης του Χριστού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Έτσι, το Σάββατο του Λαζάρου γιορτάζεται κάθε χρόνο μία εβδομάδα πριν από το Σάββατο της Ανάστασης και μία ημέρα πριν από την Κυριακή των Βαΐων.
Σάββατο του Λαζάρου – Ήθη και έθιμα ανά την Ελλάδα
Η συγκεκριμένη ημέρα συνδέεται άμεσα με ιδιαίτερα έθιμα που διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή, διατηρώντας ζωντανή την παράδοση και το θρησκευτικό πνεύμα των ημερών.
Μερικά από τα πιο γνωστά είναι τα «Λαζαράκια» και τα «Κάλαντα του Λαζάρου».
Τα «Λαζαράκια»
Είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα της ημέρας, με μικρούς και μεγάλους να επιδίδονται στη ζαχαροπλαστική. Πρόκειται για μικρά γλυκά ψωμάκια σε σχήμα ανθρώπου, που κατά την παράδοση συμβολίζουν τον Λάζαρο. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τους, είναι κατά βάση νηστίσιμα, με την κανέλα και το γαρύφαλλο να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο.
Τα κάλαντα του Λαζάρου
Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, τα παιδιά βγαίνουν στις γειτονιές και τραγουδούν τα κάλαντα του Λαζάρου, κρατώντας καλαθάκια διακοσμημένα με λουλούδια. Οι νοικοκυρές τα ανταμείβουν με γλυκίσματα, αυγά ή χρήματα. Αν και υπάρχουν πολλές παραλλαγές στην Ελλάδα ανάλογα με τον τόπο, μέσα από τους στίχους παρουσιάζεται ο θρήνος των αδελφών του Λαζάρου για το θάνατό του, αλλά και στον ίδιο τον Λάζαρο.
Το έθιμο της «Λαζαρίνας»
Σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, ιδιαίτερα στη Μακεδονία και τη Θεσσαλία, αναβιώνει το έθιμο της «Λαζαρίνας». Κορίτσια ντυμένα με παραδοσιακές φορεσιές τραγουδούν και χορεύουν, σηματοδοτώντας την άνοιξη και τη γονιμότητα. Οι δεσποινίδες, στολίζονται με λουλούδια και κορδέλες και γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι τραγουδώντας τα λεγόμενα «λαζαρικά» τραγούδια. Μέσα από τους στίχους τους, μοιράζονται ευχές για γονιμότητα και υγεία, ενώ παράλληλα αναφέρονται στην ανάσταση του Λαζάρου.
Η σημασία του Σάββατο του Λαζάρου δεν περιορίζεται μόνο στο θαύμα της ανάστασης του Λάζαρος, αλλά εκτείνεται σε μια βαθύτερη πνευματική και συλλογική εμπειρία. Εκτός από τα λαϊκά έθιμα και τις παραδόσεις που διατηρούνται ζωντανές μέχρι σήμερα, η ημέρα αυτή σηματοδοτεί και μια ουσιαστική μετάβαση: από την Σαρακοστή στην Μεγάλη Εβδομάδα.
Τέλος, κατά την παράδοση το Σάββατο του Λαζάρου σηματοδοτεί την επιστροφή των ερημιτών από τις σκήτες τους στα μοναστήρια, ώστε να συμμετάσχουν όλοι μαζί στις ιερές ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας.
