«Ακραίες» αποφάσεις, όπως μια ψηφιακή αποτοξίνωση, ή η πλήρης έξοδος από τα social media μπορεί να είναι κάτι ανεφάρμοστο. Είναι τελικά εφικτό να έχουμε υγιή σχέση με την τεχνολογία, ενώ συνεχίζουμε να τη χρησιμοποιούμε καθημερινά;
Σύμφωνα με ειδικούς στους οποίους απευθύνθηκαν οι New York Times, η απάντηση είναι «ναι». Και δίνουν πέντε συμβουλές για τη μείωση του χρόνου που περνάμε μπροστά στην οθόνη του κινητού.
Μία απλή ερώτηση
Νιώθουμε την παρόρμηση να πιάσουμε το κινητό, χωρίς να το συνειδητοποιήσουμε και έπειτα περνάμε μία ώρα στα social media.
Αν θέλουμε να συνυπάρξουμε αρμονικά με την τεχνολογία, πρέπει να κατανοήσουμε αυτές τις παρορμήσεις. «Ξεκίνα παρατηρώντας πότε νιώθεις την έντονη επιθυμία να πιάσεις το κινητό σου ή να ανοίξεις τα social media», λέει ο Ρίτσαρντ Ντέιβιντσον, ιδρυτής και διευθυντής του Center for Healthy Minds του πανεπιστημίου του Ουινσκόνσιν- Μάντισον.
«Αντιλαμβανόμενος τι ετοιμάζεσαι να κάνεις, διακόπτεις μια αυτόματη συμπεριφορά και ξυπνάς το τμήμα του εγκεφάλου που σχετίζεται με τον αυτοέλεγχο», εξηγεί. Σύμφωνα με μία έρευνα, η επίγνωση των πράξεών μας μπορεί να μας βοηθήσει να χαλιναγωγήσουμε τις κακές συνήθειες.
«Όταν αντιληφθείς την παρόρμηση, απλά ρώτα τον εαυτό σου “χρειάζεται πραγματικά να το κάνω αυτό τώρα;”», λέει ο δρ. Ντέιβιντσον. Αυτή η ερώτηση μπορεί να μας βοηθήσει να κάνουμε μια παύση, να το σκεφτούμε και να αντισταθούμε στον πειρασμό να τσεκάρουμε το κινητό.
Το τηλέφωνο στον δρόμο
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα με τα smartphone είναι η χρήση τους ενώ είμαστε σε κίνηση, εκτιμά η δρ. Άννα Λέμπκε, καθηγήτρια Ψυχιατρικής στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ.
«Η χρήση των συσκευών μας ενώ κινούμαστε μας εμποδίζει να ασχοληθούμε περισσότερο με τις ζωές μας», αναφέρει. «Χάνουμε τον πλούτο των πληροφοριών και των μηνυμάτων από τον κόσμο γύρω μας και επίσης στερούμε από τον εαυτό μας την ευκαιρία να επεξεργαστούμε και να ερμηνεύσουμε αυτό που βιώνουμε», εξηγεί.
Ένας τρόπος αντιμετώπισης είναι να περιορίσουμε τη χρήση του τηλεφώνου όταν είμαστε εν κινήσει. Για παράδειγμα μπορούμε να κλείνουμε τις ειδοποιήσεις όταν βγαίνουμε για περπάτημα, ή να αφήσουμε το κινητό στο γραφείο όταν πηγαίνουμε να πάρουμε καφέ.
«Αν νιώθεις γενναίος, προσπάθησε να κλείσεις το τηλέφωνο ενώ κινείσαι», συνεχίζει η δρ. Λέμπκε. Χωρίς τις ειδοποιήσεις, τα μηνύματα και τα τηλεφωνήματα, μπορείς να συγκεντρωθείς στον κόσμο γύρω σου, συμπληρώνει.
Μικρά διαλείμματα από την τεχνολογία
Μια παρατεταμένη αποχή από τις συσκευές μπορεί να μην είναι εφικτή. Αλλά αν θέλουμε να περνάμε λιγότερο χρόνο μπροστά στην οθόνη, τα διαλείμματα 10-15 λεπτών μπορεί να είναι μια πιο πρακτική επιλογή, επισημαίνει ο δρ. Άνταμ Γκάζελι, νευροεπιστήμονας του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια.
Κατά τη διάρκεια αυτού του διαλείμματος, μπορούμε να κάνουμε μια σύντομη βόλτα, να κλείσουμε τα μάτια μας ή να διαβάσουμε ένα βιβλίο.
Ένα άλλο τρικ που προτείνει είναι να βάλουμε τα διαλείμματα από την τεχνολογία στο πρόγραμμα.
Έλεγξε το περιβάλλον σου
«Μην βασίζεσαι μόνο στη δύναμη της θέλησης για να περιορίσεις τον χρόνο που περνάς στην οθόνη», λέει ο Τζέιμς Ρόμπερτς, ειδικός στη συμπεριφορά καταναλωτή στο πανεπιστήμιο Μπέιλορ. Αντί για αυτό, κάνε αλλαγές στο περιβάλλον σου, συμβουλεύει.
Για παράδειγμα, προτείνει την αγορά ενός ξυπνητηριού. Έτσι, δεν θα χρησιμοποιούμε για αυτό τον σκοπό το κινητό, οπότε δεν θα χρειάζεται να το έχουμε δίπλα μας. Με αυτό τον τρόπο, δεν θα είναι τόσο εύκολο να ξεκινάμε την ημέρα μας τσεκάροντας το τηλέφωνο.
Άλλη συμβουλή του είναι να ζητήσουμε από ένα φίλο ή συγγενή να μας υπενθυμίζει να αφήνουμε κάτω το κινητό όταν το έχουμε παρακάνει, ή αν κάποιος προσπαθεί να συζητήσει μαζί μας.
Τέλος, προτείνει τη διαγραφή των social media από το κινητό και τη χρήση τους μόνο μέσω υπολογιστή.
Πάρε τον έλεγχο
Σε ένα πράγμα συμφωνούν οι ειδικοί: για να είναι υγιής η σχέση μας με την τεχνολογία, πρέπει να έχουμε εμείς τον έλεγχο και όχι το αντίστροφο. Πρέπει να αντιμετωπίζουμε τις συσκευές ως εργαλεία τα οποία εμείς αποφασίζεις πώς θα τα χρησιμοποιούμε.
«Κάνε την τεχνολογία να δουλεύει για εσένα, όχι εναντίον σου», λέει η Λόρα Μέι Μάρτιν, στέλεχος της Google. «Είτε πρόκειται για ένα πρόγραμμα email είτε για το πλυντήριο πιάτων, η πρόθεση πίσω από τη χρήση του είναι αυτό που κάνει μεγάλη διαφορά», συμπληρώνει.
