Οι ηγέτες της ΕΕ έφτασαν στην Κύπρο για μια διήμερη σύνοδο κορυφής με θέματα το Ιράν, την ενέργεια, την ασφάλεια, τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ένωσης αλλά και τις διαδικασίες, αν και άτυπα, της ευρωπαϊκής ένταξης της Ουκρανίας και της Μολδαβίας.
Η πρώτη ημέρα της συνόδου κορυφής των ηγετών πραγματοποιείται στη Μαρίνα της Αγίας Νάπα. Αυτή η σύνοδος κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μπορεί να είναι μια άτυπη, χωρίς μια προκαθορισμένη ημερήσια διάταξη, αλλά εξακολουθεί να διαμορφώνεται ως ένα πολυάσχολο 24ωρο για τους ηγέτες.
Πρόεδροι και πρωθυπουργοί έφτασαν στη Μαρίνα της Αγίας Νάπας για δείπνο απόψε. Εκεί, θα συναντηθούν με τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και θα ξεκινήσουν αυτό που πιθανότατα θα είναι ένα μακρύ βράδυ συζητήσεων περί γεωπολιτικής.
{https://x.com/eucopresident/status/2047338971500359949}
Το πρωί της Παρασκευής, θα πραγματοποιηθεί συνάντηση στις 9 π.μ. με την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα. Λίγο μετά το μεσημέρι, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης θα δώσουν συνέντευξη Τύπου για την πρόοδό τους, πριν από συναντήσεις με ηγέτες του Κόλπου και Άραβες χώρες.
Ποιος δεν είναι στην Κύπρο
Στις ηχηρές απουσίες της συνάντησης είναι ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, όπως αποκάλυψε το Politico την περασμένη εβδομάδα, και ο πρωθυπουργός της Σλοβενίας Ρόμπερτ Γκολόμπ, του οποίου το γραφείο δήλωσε ότι δεν μπόρεσε να παραστεί λόγω «υποχρεώσεων» στο κοινοβούλιο. Τόσο ο Όρμπαν όσο και ο Γκολόμπ έχασαν κρίσιμες εθνικές εκλογές τις τελευταίες εβδομάδες και θα απομακρυνθούν από τα καθήκοντά τους, σημειώνει το Politico. Ο Αυστριακός καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ αναμένεται επίσης να χάσει τη σύνοδο κορυφής λόγω του θανάτου του πατέρα του.
{https://x.com/vonderleyen/status/2047343830978945151}
Όπως είναι έθιμο στο Συμβούλιο, οι απόντες ηγέτες εκπροσωπούνται από άλλους ομολόγους τους. Ο Γκολόμπ θα εκπροσωπηθεί στις αποψινές συνομιλίες και στην αυριανή συνάντηση από τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ. Ο Όρμπαν πιθανότατα θα αναθέσει τη «δουλειά» στον στενό Σλοβάκο σύμμαχό του, Ρόμπερτ Φίτσο.
Το Άρθρο 42.7
Την ίδια ώρα ο Κύπριος ηγέτης Νίκος Χριστοδουλίδης πιέζει την ΕΕ να αυστηροποιήσει τη ρήτρα αμοιβαίας βοήθειας, το Άρθρο 42.7, σε περίπτωση που χώρες δεχθούν επίθεση. Η Κύπρος, η οποία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, δέχθηκε ιρανικές επιθέσεις στο Ακρωτήρι, με drones, οι οποίες ωστόσο αναχαιτίστηκαν, μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.
«Αυτό που χρειαζόμαστε και αυτό που θα συζητήσουμε σήμερα είναι να δώσουμε ουσία στο Άρθρο 42.7... τι θα συμβεί σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος αποφασίσει να ενεργοποιήσει το συγκεκριμένο άρθρο. Χρειαζόμαστε ένα επιχειρησιακό σχέδιο», δήλωσε ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Ταυτόχρονα, είπε, πως «υπάρχει μόνο ένας δρόμος για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτή είναι η ώρα να εργαστούμε για την επίτευξη ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, όλοι μας, κατανοούμε την αναγκαιότητα προς αυτή την έκκληση».
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συμφώνησε με τις εκκλήσεις για προώθηση της διεύρυνσης της ΕΕ. Είναι «σημαντικό να δοθεί ένα ακριβές χρονοδιάγραμμα στην Ουκρανία και τη Μολδαβία», είπε χαρακτηριστικά την ώρα που πολλοί ηγέτες ελπίζουν ότι η αλλαγή φρουράς στην Ουγγαρία θα βοηθήσει στην επιτάχυνση της διαδικασίας ένταξης του Κιέβου και του Κισινάου στην ΕΕ. Η Βουδαπέστη αντιτίθεται εδώ και καιρό στην ένταξη της Ουκρανίας.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε στους δημοσιογράφους πριν από τις αποψινές συνομιλίες ότι η ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η ειρήνη είναι αδύνατη χωρίς η Ευρώπη να διαδραματίσει ρόλο. «Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι δεν μπορούμε να επιτύχουμε αποκλιμάκωση στο Ιράν χωρίς την ενεργό συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης», είπε.
Διεύρυνση
Αυτό που είναι ψηλά στην άτυπη ατζέντα είναι η διεύρυνση. Ο Αντόνιο Κόστα και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επαίνεσαν τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για «τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει η Ουκρανία στην πορεία ένταξής της στην ΕΕ» και «ζήτησαν το άνοιγμα ομάδων διαπραγματεύσεων χωρίς καθυστέρηση». Η συνάντηση των τριών έγινε στον απόηχο της έγκρισης της αποδέσμευσης του δανείου των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ της ΕΕ προς την Ουκρανία και της ψήφισης ενός νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
«Νομίζω ότι είναι δυνατό να λάβουμε την πρώτη δόση των 45 δισ. ευρώ που έχουν διατεθεί για το έτος 2026, ακόμα και αυτό το τρίμηνο», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μετά τη συνάντησή της με τον Αντόνιο Κόστα και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. «Συμφωνήσαμε ότι το ένα τρίτο του δανείου θα διατεθεί για δημοσιονομικά μέσα και τα δύο τρίτα του δανείου για άμυνα. Και νομίζω ότι το πρώτο πακέτο θα είναι ένα πακέτο drones, drones από την Ουκρανία για την Ουκρανία», είπε.
{https://x.com/vonderleyen/status/2047336644865384512}
Έχουμε κάνει δύο πολύ σημαντικά βήματα για την ενίσχυση της Ουκρανίας, σημείωσε ο Αντόνιο Κόστα μιλώντας για την εκταμίευση του δανείου των 90 δισ. ευρώ, την αύξηση της πίεσης προς τη Ρωσία, με το 20ό πακέτο κυρώσεων και «τώρα είναι η ώρα να κοιτάξουμε μπροστά και να προετοιμάσουμε το επόμενο βήμα. Και το επόμενο βήμα είναι να ανοίξουμε επίσημα τις πρώτες ενότητες διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση» πρόσθεσε.
{https://x.com/eucopresident/status/2047341649135620566}
Εν τω μεταξύ, η πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μίχαλ, δήλωσε ότι ένα βασικό θετικό στοιχείο της αποχώρησης του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν είναι ότι η Ένωση μπορεί πλέον να επικεντρωθεί στη «διεύρυνση και με την Ουκρανία και τη Μολδαβία». Αν και αυτό δεν αποτελεί επίσημο μέρος της (πολύ χαλαρής) ατζέντας, είναι πιθανό να προκύψει καθώς θα συζητούν γεωπολιτικά ζητήματα κατά τη διάρκεια του δείπνου.
Μελόνι: Χρειαζόμαστε περισσότερη δράση για την ενέργεια
Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τον τρόπο μετριασμού του αντίκτυπου του πολέμου του Ιράν στις τιμές της ενέργειας είναι «ένα βήμα μπροστά, αλλά όχι επαρκές βήμα μπροστά», δήλωσε η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι. Μέρος της πρότασης περιλαμβάνει μεγαλύτερη ευελιξία στις κρατικές ενισχύσεις. Αλλά δεν έχουν όλες οι χώρες της ΕΕ τον ίδιο δημοσιονομικό χώρο, συμπλήρωσε η Μελόνι.
Οι ηγέτες θα συζητήσουν τη γεωπολιτική κατάσταση, συμπεριλαμβανομένων των πολέμων στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, κατά τη διάρκεια δείπνου στη Μαρίνα της Αγίας Νάπας και το μενού είναι μία ξεχωριστή γαστρονομική σφραγίδα της Κύπρου με κυπριακή σαλάτα κάπαρης, αρνί και κυπριακά ραβιόλια.
Με πληροφορίες του Politico
