Σε κλίμα αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή, εκτενές ρεπορτάζ των The New York Times περιγράφει ένα Ιράν που προετοιμάζεται συστηματικά για το ενδεχόμενο στρατιωτικής επίθεσης από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η ιρανική ηγεσία αντιμετωπίζει το σενάριο ενός αμερικανικού πλήγματος όχι ως θεωρητική απειλή, αλλά ως πιθανή και ακόμη και επικείμενη εξέλιξη, παρά το γεγονός ότι οι διπλωματικές επαφές για το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένουν σε εξέλιξη.
Στρατιωτική κινητοποίηση και βαλλιστικοί πύραυλοι
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν τεθεί σε αυξημένη ετοιμότητα. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η ενίσχυση των πυραυλικών δυνατοτήτων, με μετακινήσεις και ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων σε καίριες γεωγραφικές ζώνες. Πύραυλοι έχουν τοποθετηθεί κοντά στα δυτικά σύνορα με το Ιράκ, σε θέσεις που θεωρητικά επιτρέπουν πλήγματα κατά του Ισραήλ, ενώ παράλληλα ενισχύεται η παρουσία οπλικών συστημάτων στα νότια παράλια, κατά μήκος του Περσικός Κόλπος, όπου βρίσκονται αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και κρίσιμες ναυτικές οδοί.
Η στρατηγική αυτή εντάσσεται στη λογική της αποτροπής μέσω της δυνατότητας άμεσων αντιποίνων. Ιρανοί αξιωματούχοι, σύμφωνα με το δημοσίευμα, θεωρούν ότι η επίδειξη ετοιμότητας και η διασπορά πυραυλικών συστημάτων μειώνει την πιθανότητα αιφνιδιαστικού πλήγματος ή, σε κάθε περίπτωση, αυξάνει το κόστος μιας τέτοιας ενέργειας για την Ουάσιγκτον.
Το σχέδιο διαδοχής και η «επόμενη ημέρα»
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο εσωτερικό πολιτικό σκέλος της προετοιμασίας. Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, φέρεται να έχει δώσει σαφείς οδηγίες για τη διασφάλιση της συνέχειας της εξουσίας ακόμη και υπό συνθήκες πολέμου ή αποκεφαλιστικού πλήγματος κατά της ηγεσίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες των New York Times, έχουν καθοριστεί πολλαπλά επίπεδα διαδοχής για κρίσιμες στρατιωτικές και κυβερνητικές θέσεις, ενώ ζητήθηκε από κορυφαία στελέχη να ορίσουν εναλλακτικούς αντικαταστάτες.
Στο πλαίσιο αυτό αναδεικνύεται και ένα «πρόσωπο-κλειδί»: ο Αλί Λαριτζανί, ο οποίος εμφανίζεται να διαδραματίζει ενισχυμένο ρόλο στον συντονισμό της κρατικής και αμυντικής στρατηγικής. Κατά το ρεπορτάζ, έχει αναλάβει αυξημένες αρμοδιότητες στη διαχείριση της κρίσης, λειτουργώντας ως βασικός κόμβος μεταξύ πολιτικής ηγεσίας και στρατιωτικού μηχανισμού.
Η έμφαση στη διαδοχή αποτυπώνει τον φόβο της Τεχεράνης για ένα ενδεχόμενο πλήγμα που δεν θα στοχεύει μόνο στρατιωτικές υποδομές, αλλά και την ίδια την ηγετική πυραμίδα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Εσωτερική ασφάλεια και έλεγχος των πόλεων
Παράλληλα με τη στρατιωτική προετοιμασία, οι ιρανικές αρχές φέρονται να εξετάζουν σενάρια εσωτερικής αστάθειας. Σε περίπτωση πολέμου, δυνάμεις ασφαλείας, μυστικές υπηρεσίες και η πολιτοφυλακή Basij προβλέπεται να αναπτυχθούν σε μεγάλες αστικές περιοχές, με στόχο την αποτροπή ταραχών, σαμποτάζ ή δράσης δικτύων που θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν το χάος μιας σύρραξης.
Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει ότι η ηγεσία της χώρας δεν ανησυχεί μόνο για εξωτερική επίθεση, αλλά και για το ενδεχόμενο εσωτερικών αναταράξεων, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία η ιρανική κοινωνία έχει βιώσει οικονομικές πιέσεις και κύματα διαμαρτυριών.
Διπλωματία υπό τη σκιά της απειλής
Παρότι οι προετοιμασίες αυτές περιγράφουν ένα σκηνικό πολεμικής ετοιμότητας, οι διπλωματικές διεργασίες δεν έχουν διακοπεί. Η Ουάσιγκτον διαμηνύει ότι προτιμά μια συμφωνία για τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, χωρίς ωστόσο να αποκλείει άλλες επιλογές. Από την πλευρά της, η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να συνεχίσει τον διάλογο, ενώ ταυτόχρονα προετοιμάζεται για το χειρότερο δυνατό σενάριο.
Το ρεπορτάζ των New York Times αποτυπώνει έτσι μια εύθραυστη ισορροπία: δύο αντίπαλες δυνάμεις που συνομιλούν, αλλά ταυτόχρονα προετοιμάζονται για σύγκρουση. Σε αυτό το περιβάλλον, η στρατιωτική κινητοποίηση, το πολυεπίπεδο σχέδιο διαδοχής και η ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας δείχνουν ότι η ιρανική ηγεσία επιδιώκει να διασφαλίσει πως, ακόμη και στην περίπτωση ενός αμερικανικού πλήγματος, το σύστημα εξουσίας θα παραμείνει όρθιο και λειτουργικό.
