Έναν χρόνο μετά την έναρξη ισχύος ομοσπονδιακού νόμου που ουσιαστικά επέβαλε πανεθνική απαγόρευση του TikTok, η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες ενέκριναν συμφωνία για την πώληση των αμερικανικών δραστηριοτήτων της εφαρμογής.
Ο διακομματικός νόμος, που ψηφίστηκε το 2024, απαιτούσε από την ByteDance, την μητρική εταιρεία του TikTok με έδρα την Κίνα, να διακόψει τους δεσμούς της με τις αμερικανικές δραστηριότητες της πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης ή να χάσει την πρόσβαση στα αμερικανικά καταστήματα εφαρμογών και στις υπηρεσίες φιλοξενίας στο διαδίκτυο.
Ο νόμος, ο οποίος επικυρώθηκε ομόφωνα από το Ανώτατο Δικαστήριο, κατέστησε παράνομο για τα καταστήματα εφαρμογών να προσφέρουν ενημερώσεις ή νέες λήψεις μετά τις 19 Ιανουαρίου 2025.
Ωστόσο, ο πρόεδρος Τραμπ έχει εκδώσει ανά διαστήματα εκτελεστικά διατάγματα, με τα οποία δίνει εντολή στο Υπουργείο Δικαιοσύνης να μην επιβάλλει κυρώσεις στις τεχνολογικές εταιρείες που φιλοξενούν το TikTok στις πλατφόρμες τους, διατηρώντας την εφαρμογή ευρέως διαθέσιμη στις ΗΠΑ παρά την απαγόρευση.
Το TikTok επιβεβαίωσε την Πέμπτη ότι έχει επισήμως συσταθεί μια κοινοπραξία, αποτελούμενη κυρίως από επενδυτές με έδρα τις ΗΠΑ, η οποία θα αναλάβει τις δραστηριότητες της εφαρμογής για τους Αμερικανούς χρήστες.
Τρεις εταιρείες - η αμερικανική Oracle, η Silver Lake και η MGX με έδρα το Άμπου Ντάμπι - θα είναι οι διαχειριστικοί επενδυτές της κοινοπραξίας και θα κατέχουν συνολικά το 45% της εταιρείας, ανέφερε το TikTok σε ανακοίνωσή του αργά την Πέμπτη. [Συνιδυτής της Oracle είναι ο Λάρι Έλισον, του οποίου ο γιος, Ντέιβιντ Έλισον, είναι πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Paramount Skydance, μητρικής του CBS News].
Ένα επιπλέον 35% θα ανήκει σε άλλους οκτώ επενδυτές, μεταξύ των οποίων το προσωπικό επενδυτικό γραφείο του διευθύνοντος συμβούλου της Dell, Μάικλ Ντελ, και η εταιρεία τεχνολογίας Susquehanna International Group.
Η ByteDance θα συνεχίσει να κατέχει το 19,9% της εταιρείας - ποσοστό οριακά κάτω από το ανώτατο όριο του 20% που επιτρέπεται βάσει του νόμου.
Δεν είναι σαφές πώς σκοπεύει να προχωρήσει η κινεζική κυβέρνηση. Οι δηλώσεις της σχετικά με μια αναγκαστική πώληση υπήρξαν ασαφείς, αν και έχει αναφέρει ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να συμμορφώνεται με τους κινεζικούς νόμους και κανονισμούς.
Τι θα γίνει με τον αλγόριθμο
Σύμφωνα με το TikTok, στο πλαίσιο της νέας δομής, οι αμερικανικοί διαχειριστές της εφαρμογής θα «επανεκπαιδεύουν, θα δοκιμάζουν και θα ενημερώνουν» τον αλγόριθμο προτάσεων περιεχομένου που τροφοδοτεί το TikTok, χρησιμοποιώντας δεδομένα από Αμερικανούς χρήστες.
Η Oracle θα «ελέγχει και θα επικυρώνει τον πηγαίο κώδικα σε συνεχή βάση», σύμφωνα με την εταιρεία.
Το TikTok ανέφερε επίσης ότι η αμερικανική έκδοση της εφαρμογής θα είναι διαλειτουργική, επιβεβαιώνοντας προηγούμενα σχόλια του Λευκού Οίκου ότι οι Αμερικανοί θα εξακολουθήσουν να έχουν πρόσβαση σε παγκόσμιο περιεχόμενο στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας.
Το διοικητικό συμβούλιο που θα εποπτεύει τη νέα κοινοπραξία θα περιλαμβάνει εκπροσώπους αρκετών επενδυτών, καθώς και τον νυν διευθύνοντα σύμβουλο του TikTok, Σου Τσου. Διευθύνων σύμβουλος της κοινοπραξίας με έδρα τις ΗΠΑ είναι ο Άνταμ Πρέσερ, ο οποίος εργάζεται στο TikTok από το 2022, σύμφωνα με το προφίλ του στο LinkedIn.
Η ρύθμιση αυτή είναι πιθανό να προκαλέσει ανησυχίες ως προς το κατά πόσο επιτυγχάνει το επίπεδο αποδέσμευσης από την ByteDance που είχαν κατά νου οι νομοθέτες όταν συνέταξαν τον νόμο. Ο νόμος ορίζει ότι δεν μπορεί να υπάρχει καμία επιχειρησιακή σχέση μεταξύ των νέων ιδιοκτητών και της ByteDance, συμπεριλαμβανομένης οποιασδήποτε συνεργασίας σε σχέση με τον αλγόριθμο του TikTok και την ανταλλαγή δεδομένων.
Το Κογκρέσο άφησε τελικά στον πρόεδρο να αποφασίσει τι συνιστά «επιλέξιμη αποεπένδυση».
Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Τζον Μουλένααρ από το Μίσιγκαν, πρόεδρος της Ειδικής Επιτροπής της Βουλής για το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας, δήλωσε στο CBS News την Πέμπτη ότι η επιτροπή θα πραγματοποιήσει δημόσια ακρόαση «τους προσεχείς μήνες», με επίκεντρο δύο ερωτήματα σχετικά με τη συμφωνία για το TikTok.
«Το πρώτο είναι: διασφαλίζει ότι το ΚΚΚ δεν έχει επιρροή στον αλγόριθμο; Και το δεύτερο είναι: μπορούμε να διαβεβαιώσουμε τους Αμερικανούς ότι τα δεδομένα τους είναι ασφαλή; Αυτά είναι τα δύο ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν καθώς προχωράμε», δήλωσε ο νομοθέτης.
Ο Μουλένααρ πρόσθεσε ότι «οι περισσότεροι από εμάς δεν γνωρίζουμε τις εσωτερικές λεπτομέρειες αυτής της συμφωνίας».
Για χρόνια, νομοθέτες και από τα δύο κόμματα, καθώς και Αμερικανοί αξιωματούχοι - συμπεριλαμβανομένης της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ - έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου για τους κινδύνους που, όπως υποστήριζαν, θέτει το TikTok για την εθνική ασφάλεια. Η κινεζική κυβέρνηση θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την εξαιρετικά δημοφιλή εφαρμογή σύντομων βίντεο για να κατασκοπεύει Αμερικανούς, να συλλέγει τεράστιες ποσότητες δεδομένων και να διεξάγει επιχειρήσεις επιρροής, ανέφεραν.
Κατά τη διάρκεια της δικαστικής διαμάχης για τον νόμο το 2024, το Υπουργείο Δικαιοσύνης απέρριψε την άποψη ότι η Oracle θα μπορούσε να ασκήσει επαρκή εποπτεία στα δεδομένα των χρηστών και στον αλγόριθμο ώστε να αμβλυνθούν οι ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια.
Μέχρι τότε, το TikTok είχε προτείνει ένα σχέδιο για τον μετριασμό των κινδύνων - γνωστό ως Project Texas - που περιλάμβανε την αποθήκευση των δεδομένων Αμερικανών χρηστών στην υποδομή cloud της Oracle και τον έλεγχο του αλγορίθμου από τρίτους. Ωστόσο, το σχέδιο απορρίφθηκε από την αμερικανική κυβέρνηση και τους νομοθέτες ως ανεπαρκές.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης επικαλέστηκε τα δισεκατομμύρια γραμμές πηγαίου κώδικα που συνθέτουν τον αλγόριθμο του TikTok, καθώς και τα τρία χρόνια που η Oracle είχε εκτιμήσει ότι θα απαιτούνταν για την αναθεώρηση του κώδικα.
«Η διασφάλιση της συμμόρφωσης θα απαιτούσε πόρους πολύ πέραν αυτών που διαθέτουν η κυβέρνηση των ΗΠΑ και η Oracle», ανέφερε δικόγραφο του Υπουργείου Δικαιοσύνης τον Ιούλιο του 2024.
Την ίδια ώρα, οι δικηγόροι του TikTok υποστήριξαν ότι μια πώληση ήταν αδύνατη, καθώς η εφαρμογή «θα ήταν μια θεμελιωδώς διαφορετική πλατφόρμα» εάν αναγκαζόταν να διακόψει τους δεσμούς της με την ByteDance, δεδομένου ότι ο νέος ιδιοκτήτης θα έπρεπε να ανακατασκευάσει τον αλγόριθμο, διαδικασία που θα απαιτούσε χρόνια.
Το TikTok ανέφερε ότι η αδυναμία διαμοιρασμού δεδομένων με την ByteDance θα σήμαινε ότι οι 170 εκατομμύρια Αμερικανοί χρήστες της εφαρμογής δεν θα μπορούσαν να βλέπουν βίντεο χρηστών από όλο τον κόσμο — και το αντίστροφο.
