Οι κυρώσεις του Τραμπ κατά δύο πετρελαϊκών κολοσσών της Ρωσίας, είναι το πιο άμεσο τιμωρητικό μέτρο που έχει λάβει ο Αμερικανός πρόεδρος στη δεύτερη θητεία του, αφού μέχρι στιγμής είχε επιλέξει να εξαπολύει απειλές για να αναγκάσει τον Πούτιν να διαπραγματευτεί για τη λήξη του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά τελικά να ακολουθεί μια πιο μετριοπαθή στάση και απλά να μην τις υλοποιεί.
Οι κυρώσεις, οι οποίες στοχεύουν στην καρδιά της ρωσικής οικονομίας, κατάφεραν ωστόσο ένα από τα μεγαλύτερα πλήγματα μέχρι στιγμής φέτος στην προσπάθεια του Πούτιν να πείσει τον Τραμπ να αναγκάσει την Ουκρανία να συνθηκολογήσει. Ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η αντίδραση Πούτιν
Οι κυρώσεις των ΗΠΑ είναι «μη φιλική πράξη», αλλά η Ρωσία δεν θα υποκύψει στις πιέσεις, δήλωσε ο Βλαντιμίρ Πούτιν, το απόγευμα της Πέμπτης σε μία πρώτη αντίδρασή του στην κίνηση Τραμπ να επιβάλει κυρώσεις σε δύο από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες της Ρωσίας. Σύμφωνα με το Sky News, ο Βλαντιμίρ Πούτιν έδωσε την πρώτη του άμεση απάντηση στις κυρώσεις που ανακοινώθηκαν χθες από τις ΗΠΑ κατά της Ρωσίας και επισήμανε ότι δεν θα έχουν μεγάλο αντίκτυπο στη ρωσική οικονομία ενώ τις χαρακτήρισε ως προσπάθεια άσκησης πίεσης στη Μόσχα, σύμφωνα με τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης.
«Οι κυρώσεις είναι μια μη φιλική πράξη που δεν ενισχύουν τις ρωσοαμερικανικές σχέσεις» φέρεται να δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος ενώ πρόσθεσε πως η Ρωσία και η Σαουδική Αραβία πουλάνε περισσότερο πετρέλαιο από ό,τι καταναλώνουν, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ. «Η συμβολή της Ρωσίας στην παγκόσμια ενεργειακή ανάκαμψη είναι πολύ σημαντική» επισήμανε και δήλωσε πως «Καμία χώρα που σέβεται τον εαυτό της δεν κάνει ποτέ τίποτα υπό πίεση», είπε ο Πούτιν, σύμφωνα με το RIA Novosti.
Τόνισε πως η Ρωσία και οι ΗΠΑ έχουν πολλούς τομείς συνεργασίας ενώ υπενθύμισε πως οι επιθέσεις βαθιά στη Ρωσία θα οδηγήσουν σε κλιμάκωση και η απάντηση της Ρωσίας θα είναι σοβαρή. «Η Ρωσία αισθάνεται σίγουρη και σταθερή». Ο ενεργειακός τομέας είναι σίγουρος, αν και αναμένονται ορισμένες απώλειες, είπε μεταξύ άλλων ο Βλαντιμίρ Πούτιν.
«Ο διάλογος είναι πάντα καλύτερος από τον πόλεμο» δήλωσε ο Πούτιν και επισήμανε πως η αντικατάσταση του ρωσικού πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά θα χρειαστεί χρόνο και θα οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών. Ο Πούτιν μίλησε και για την πολυσυζητημένη σύνοδο κορυφής που αναμενόταν να γίνει στη Βουδαπέστη λέγοντας πως η συνάντηση προτάθηκε από τις ΗΠΑ ενώ είπε ακόμα πως πιθανότατα ο Τρανπ στις δηλώσεις του ήθελε να πει πως η συνάντηση «αναβλήθηκε».
Δεν αλλάζουν οι πολεμικοί στόχοι του Πούτιν
Αναλυτές που μελετούν τον Πούτιν δήλωσαν, σύμφωνα με τους NY Times, ότι οι νέες κυρώσεις είναι απίθανο να αλλάξουν τους πολεμικούς στόχους του Ρώσου προέδρου. Οι ρωσικές εταιρείες προετοιμάζονται εδώ και καιρό για την πιθανότητα αυξημένων κυρώσεων, δήλωσε η Τατιάνα Στανόβαγια, ιδρύτρια της εταιρείας πολιτικής ανάλυσης R.Politik. Ο Πούτιν είναι πρόθυμος να υποστεί τεράστιες απώλειες για να επιτύχει τους στόχους του, είπε, και από την άλλη ο Τραμπ μπορεί κάλλιστα να αλλάξει ξανά γνώμη.
«Θα σηκώσουν τους ώμους τους και θα πουν, "Εντάξει, θα αλλάξει γνώμη σε τρεις μήνες"», είπε η Στανόβαγια για την αντίδραση της Ρωσίας στις κυρώσεις του Τραμπ. «Για τον Πούτιν, αυτός ο πόλεμος παραμένει υπαρξιακός και είναι έτοιμος να υπομείνει πολλά».
Ωστόσο οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν απότομα την Πέμπτη, ως μια ένδειξη της πιθανής ισχύος των κυρώσεων, η οποία μπορεί τελικά να εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο θα επιβληθούν και τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσουν οι αγοραστές ενέργειας σε αυτές. Τα νέα μέτρα έχουν στόχο τις δύο μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες της Ρωσίας, τη Rosneft και τη Lukoil, και όποιον συνεργάζεται μαζί τους σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η πώληση πετρελαίου και φυσικού αερίου αντιπροσωπεύει περίπου το 1/4 του ρωσικού προϋπολογισμού και οι κυρώσεις έρχονται σε μια εποχή που η ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία βρίσκεται ήδη υπό πίεση από τις ολοένα και πιο εξελιγμένες επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας από την Ουκρανία. Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές στη Ρωσία είχαν προβλέψει ότι οι νέες κυρώσεις θα έχουν περιορισμένο αντίκτυπο.
Πώς «ξεφεύγει» η Ρωσία
Σύμφωνα με τους NY Times, οι αναλυτές κρίνουν πως η Ρωσία είχε γίνει αρκετά επιδέξια στην αποφυγή περιορισμών χρησιμοποιώντας έναν στόλο εκατοντάδων παλαιών πλοίων, ανασφάλιστων από δυτικές εταιρείες και πραγματοποιώντας συναλλαγές μέσω εταιρειών buffer σε τρίτες χώρες. Και επειδή η Ρωσία αντιπροσωπεύει περίπου το 9% των παγκόσμιων πωλήσεων πετρελαίου, τυχόν περιορισμοί στις εξαγωγές της, θα μείωναν την προσφορά και θα ωθούσαν τις τιμές προς τα πάνω, δημιουργώντας κίνητρα για περαιτέρω αποφυγή κυρώσεων.
Η απερχόμενη κυβέρνηση Μπάιντεν είχε θέσπισε παρόμοιες κυρώσεις τον Ιανουάριο εναντίον δύο άλλων μεγάλων ρωσικών πετρελαϊκών εταιρειών, της Surgutneftegaz και της Gazpromneft. Αυτές οι κυρώσεις είχαν περιορισμένο αντίκτυπο στις εταιρείες, κυρίως λόγω της χαλαρής εφαρμογής των κυρώσεων υπό τη διοίκηση Τραμπ, δήλωσε ο Σεργκέι Βακουλένκο, ειδικός ενέργειας στο Carnegie Endowment for International Peace.
«Η Lukoil θα αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα, αλλά αυτά θα είναι προβλήματα της Lukoil, όχι της Ρωσίας», ξεκαθάρισε , αναφερόμενος σε έναν από τους ρωσικούς πετρελαϊκούς κολοσσούς, στους οποίου επιβλήθηκαν κυρώσεις.
Ωστόσο, η ευρύτερη ρωσική οικονομία αντιμετωπίζει ούτως ή αλλιώς προβλήματα, ακόμη και αν αυτά δεν είναι αρκετά για να αναγκάσουν τον Πούτιν να αλλάξει τακτική, λένε οι αναλυτές. Πριν από την τελευταία αυτή κίνηση, τα έσοδα της Ρωσίας από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο προβλεπόταν ήδη να μειωθούν σε περίπου 100 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος από σχεδόν 135 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024. Αυτό σύμφωνα με τους αναλυτές είναι κυρίως αποτέλεσμα της χαμηλότερης τιμής του πετρελαίου. Παράλληλα, οι προσπάθειες της ρωσικής κεντρικής τράπεζας να περιορίσει τον πληθωρισμό αυξάνοντας τα επιτόκια έχουν σταματήσει μια άνθηση σε καιρό πολέμου, φέρνοντας τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας σε περίπου 1% φέτος σε σύγκριση με πάνω από 4% το 2023 και το 2024.
Ο... ασταθής Τραμπ
Η τελευταία στροφή στην ασταθή προσέγγιση των ΗΠΑ προς τον Πούτιν ακολούθησε μετά την πρόσκαιρα θετική κίνηση του Ρώσου προέδρου να πείσει τον Τραμπ να αρνηθεί την πώληση Tomahawk στην Ουκρανία. Ο Τραμπ μετά την τηλεφωνική του επικοινωνία την περασμένη Πέμπτη με τον Πούτιν ανακοίνωσε ότι σύντομα θα συναντηθούν στη Βουδαπέστη. Την επομένη όμως το σενάριο αυτό φαίνεται πως είχε ναυαγήσει.
«Κάθε φορά που μιλάω με τον Βλαντιμίρ, κάνω καλές συζητήσεις και μετά δεν οδηγούν πουθενά» παραπονέθηκε ο Τραμπ και στη συνέχει αποφάσισε να επιβάλει κυρώσεις. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ κάλεσε τη Ρωσία να συμφωνήσει σε «άμεση κατάπαυση του πυρός» στην Ουκρανία καθώς ανακοίνωσε τις νέες κυρώσεις.
Ωστόσο, ο Πούτιν φαίνεται απρόθυμος να σταματήσει τον πόλεμο στα μέτωπα, ως έχουν τώρα, κάτι που ήταν και απαίτηση του Τραμπ, με τα ρωσικά στρατεύματα να προελαύνουν - αργά και με μεγάλο κόστος - στο πεδίο της μάχης.
Η απάντηση της Ρωσίας
Το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε την Πέμπτη ότι η χώρα είχε αναπτύξει «ανοσία» στις δυτικές κυρώσεις και ότι ο Αμερικανός πρόεδρος διακινδυνεύει να ακολουθήσει την ίδια πορεία με την κυβέρνηση Μπάιντεν στην προσπάθεια να πιέσει τη Ρωσία.
«Εάν η σημερινή κυβέρνηση των ΗΠΑ αρχίσει να ακολουθεί το παράδειγμα των προκατόχων της», δήλωσε η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, «το αποτέλεσμα θα είναι ακριβώς το ίδιο - καταστροφικό από εσωτερική πολιτική άποψη και επιζήμιο για την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα».
Η Ουκρανία από την πλευρά της χαιρέτισε τις κυρώσεις, μετά από έναν ακόμη γύρο ρωσικών επιθέσεων με drones και πυραύλους που σκότωσαν τουλάχιστον ένα άτομο και τραυμάτισαν 51 άλλους. Για τους Ουκρανούς, τα νέα αμερικανικά μέτρα είναι ένα σημάδι ότι ο Τραμπ ίσως βλέπει επιτέλους την ανάγκη να αναγκάσει τη Ρωσία να τερματίσει τον πόλεμό.
«Τα περιμέναμε, ελπίζω να λειτουργήσουν», δήλωσε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι για τις κυρώσεις από τις Βρυξέλλες, όπου συμμετείχε σε μια σύνοδο κορυφής ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Οι νέες κυρώσεις των ΗΠΑ κατά των πετρελαϊκών κολοσσών της Ρωσίας είναι ένα σαφές μήνυμα ότι η παράταση του πολέμου και η εξάπλωση της τρομοκρατίας έχουν ένα κόστος» έγραψε στα social media. «Αυτό είναι ένα δίκαιο και απολύτως άξιο βήμα», πρόσθεσε.
Οι κυρώσεις των ΗΠΑ επιβλήθηκαν λίγο πριν από την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης την Πέμπτη να εγκρίνει τον δικό της νέο γύρο κυρώσεων, σύμφωνα με τον οποίο απαγορεύουν τις εισαγωγές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου, ενώ παράλληλα στοχεύουν τις τράπεζες και τα ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων της Ρωσίας και θέτουν ταξιδιωτικούς περιορισμούς στους διπλωμάτες της.
Ωστόσο, η Ουκρανία έχει υποστηρίξει ότι οι αυστηρότερες κυρώσεις δεν είναι αρκετές για να αναγκάσουν τον Πούτιν να διαπραγματευτεί σοβαρά και επιμένει στην παροχή πιο ισχυρών όπλων όπως οι Tomahawk. «Η προθυμία της Ρωσίας για διπλωματία έχει κάπως εξασθενήσει», δήλωσε ο Ζελένσκι την Τετάρτη, «και οι μακροπρόθεσμες δυνατότητές μας μπορούν να φέρουν τη Ρωσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τρόπο που μπορεί πραγματικά να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο».
Με πληροφορίες των NY Times
