Δεκάδες ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν ξεκινήσει να ενισχύουν τις επιχειρήσεις τους με στόχο να παραδώσουν κρίσιμη ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα, εν μέσω της κατάπαυσης του πυρός Ισραήλ - Χαμάς.
Στη Γάζα τα αποθέματα τροφίμων, καθαρού νερού, φαρμάκων και προϊόντων υγιεινής δεν σταματούν να μειώνονται, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες ζουν εκτοπισμένες, πολλές μέσα σε σκηνές σε εξαιρετικά πυκνοκατοικημένες περιοχές.
Μέλη ανθρωπιστικών οργανώσεων δήλωσαν στο ABC News ότι καλούνται να διαχειριστούν αρκετές προκλήσεις στην παράδοση βοήθειας: Οι ισραηλινές αρχές έχουν περιορίσει την ποσότητα βοήθειας που μπορεί να εισέλθει στη Λωρίδα της Γάζας, ενώ οι κατεστραμμένοι δρόμοι και γειτονιές δυσκολεύουν την πρόσβαση στις περιοχές του θύλακα.
«Δεν ζητάμε τίποτα παράλογο. Ζητάμε τον όγκο βοήθειας που εισερχόταν στη Λωρίδα της Γάζας πριν τον πόλεμο», δήλωσε η Τες Ίνγκραμ, υπεύθυνη επικοινωνίας της UNICEF, στο ABC News.
«Πιστεύω ότι αυτό είναι κάτι που πρέπει να παρακολουθήσουμε τις επόμενες μέρες. Καταφθάνει η βοήθεια; Είναι τα περάσματα ανοιχτά; Είναι ο ΟΗΕ σε θέση να κάνει τη δουλειά του, να εξυπηρετήσει τα παιδιά της Γάζας; … Και το άλλο ερώτημα είναι: Θα τηρηθεί η κατάπαυση του πυρός; Το διακύβευμα είναι μεγάλο, οπότε η κατάπαυση πρέπει να τηρηθεί».
«Παιχνίδια» Ισραήλ με την ανθρωπιστική βοήθεια
Ο ΟΗΕ ανακοίνωσε ότι η 12η Οκτωβρίου ήταν η πρώτη ημέρα που παρατηρήθηκε πρόοδος στις παραδόσεις ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα.
Εκατοντάδες χιλιάδες ζεστά γεύματα και δέματα με ψωμί διανεμήθηκαν σε βορρά και νότο, ενώ επιπλέον εισήλθε για πρώτη φορά από τον Μάρτιο υγραέριο για μαγείρεμα, καθώς και σκηνές, κατεψυγμένο κρέας, φρέσκα φρούτα, αλεύρι και φάρμακα.
Ωστόσο κανένα φορτηγό δεν εισήλθε στη Γάζα τη Δευτέρα, λόγω της μεταφοράς των Ισραηλινών ομήρων, ενώ τα συνοριακά περάσματα παρέμειναν κλειστά και την Τρίτη λόγω της εβραϊκής γιορτής Σεμινί Ατσερέτ και Σιμχάτ Τορά.
Οι ισραηλινές αρχές ανακοίνωσαν, μάλιστα, χθες πως δεν θα ξανανοίξει το πέρασμα της Ράφα και θα περιοριστεί η βοήθεια που εισέρχεται στη Γάζα, καθώς η Χαμάς δεν παρέδωσε όλα τα πτώματα των νεκρών ομήρων - απείλη που εντέλει ανακλήθηκε, αφού η οργάνωση παρέδωσε χθες 4 ακόμη σορούς. Σημειώνεται πως η Χαμάς έχει δηλώσει ότι τα ερείπια δυσκολεύουν την ανεύρεση των πτωμάτων των νεκρών ομήρων, ενώ το Ισραήλ εκφράζει την εκτίμηση ότι η Χαμάς γνωρίζει πού βρίσκονται και καθυστερεί εσκεμμένα την επιστροφή τους.
Η Τζόλιεν Βέλντγουικ, διευθύντρια της CARE Παλαιστίνης, ανέφερε ότι ο αριθμός των φορτηγών που εισέρχεται στη Γάζα αποτελεί μόνο «μια σταγόνα» σε σχέση με τις ανάγκες του πληθυσμού: «Η καταστροφή είναι σημαντικά μεγαλύτερη σε σχέση με επτά, οκτώ μήνες πριν», δήλωσε στο ABC News, συγκρίνοντας όσα είδες με την πρώτη κατάπαυση του πυρός όταν επίσης βρισκόταν στη Γάζα.
Πολλές οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένης της CARE, ανέφεραν ότι δεν έχουν καταφέρει να παρέχουν βοήθεια στη Γάζα από τις 2 Μαρτίου, όταν το Ισραήλ επέβαλε πλήρη αποκλεισμό που διήρκεσε 11 εβδομάδες. Οι επανειλημμένες αιτήσεις τους για παράδοση βοήθειας απορρίφθηκαν από τις ισραηλινές αρχές, ενώ οι προμήθειες παρέμειναν σε αποθήκες στην Αίγυπτο και στην Ιορδανία.
Ο Τζέιμς Χούμπλερ, σύμβουλος ανθρωπιστικής πολιτικής της Oxfam America, είπε ότι η οργάνωση έχει 4.000 πακέτα τροφίμων και μεγάλο όγκο βασικού εξοπλισμού ύδρευσης και υγιεινής σε αποθήκη στο Αμμάν της Ιορδανίας από τον Μάρτιο. Ορισμένες οργανώσεις αντιμετωπίζουν επίσης γραφειοκρατικά εμπόδια στην προσπάθειά τους να έχουν πρόσβαση στη Λωρίδα της Γάζας.
«Τα αποθέματα τελειώνουν», είπε η Βέλντγουικ για την ομάδα της CARE στη Γάζα. «Δεν μπορούμε ακόμη να φέρουμε τίποτα μέσα… Είμαστε απελπισμένοι να παραδώσουμε τις προμήθειες, αλλά ταυτόχρονα απελπισμένοι να ανοίξουν όλα τα συνοριακά περάσματα».
Η Τες Ίνγκραμ της UNICEF, που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη Γάζα, υποστήριξε πάντως ότι υπάρχει κάποια βελτίωση από τότε που τέθηκε σε ισχύ η κατάπαυση του πυρός: «Μπορούμε να κινηθούμε πολύ πιο ελεύθερα, να έχουμε πρόσβαση σε περιοχές που δεν μπορούσαμε για καιρό», είπε στο ABC News. «Δεν χρειάζεται πλέον να συντονίζουμε τις κινήσεις μας με τις ισραηλινές αρχές, κάτι που σημαίνει ότι δεν αντιμετωπίζουμε πλέον καθυστερήσεις ή αρνήσεις».
«Για παράδειγμα, τις τελευταίες τρεις ημέρες βρισκόμουν στην πόλη της Γάζας και στις γύρω περιοχές, και ήταν η πρώτη φορά εδώ και καιρό που καταφέραμε να φτάσουμε σε τμήματα της πόλης που δέχτηκαν ανηλεή επίθεση τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, προκειμένου να κατανοήσουμε πώς αυτό έχει επηρεάσει την περιοχή και πώς οι άνθρωποι σχεδιάζουν να ξαναρχίσουν τη ζωή τους εκεί, τι χρειάζονται».
Υπό διάλυση το σύστημα ύδρευσης, «υγειονομική βόμβα» το αποχετευτικό
Μέλη ανθρωπιστικών οργανώσεων ανέφεραν, παράλληλα, στο ABC News ότι η αποκατάσταση των δικτύων ύδρευσης παραμένει εξαιρετικά κρίσιμη για την ανασυγκρότηση της Γάζας, αλλά συνοδεύεται από πολλές λογιστικές και τεχνικές προκλήσεις.
Το νερό που προέρχεται από το υπέδαφος είναι πολύ αλμυρό λόγω της πολυετούς υποβάθμισης του δικτύου, κάτι που σημαίνει πως για να υπάρξει πόσιμο νερό στην Παλαιστίνη χρειάζονται μια σειρά από μονάδες αφαλάτωσης σε διάφορα σημεία της περιοχής.
Η Ίνγκραμ εξήγησε ότι χρειάζεται πολλή δουλειά για να διασφαλιστεί ότι όλα τα συστήματα λειτουργούν σωστά, ενώ για την ώρα οι περισσότεροι κάτοικοι της Γάζας παίρνουν νερό από φορτηγά που το συλλέγουν από τις μονάδες αφαλάτωσης και το διανέμουν σε όλο τον θύλακα.
Τα φορτηγά έχουν υποστεί φθορές λόγω της παρατεταμένης χρήσης σε συνθήκες πολέμου, κάτι που περιορίζει την ικανότητά τους για διανομές όσο αποκαθίστανται τα δίκτυα και τα πηγάδια: «Τα ίδια τα φορτηγά ανήκουν σε έναν περιορισμένο στόλο που επί δύο χρόνια κινείται πανω σε ερείπια», εξήγησε η Ίνγκραμ. «Χρειάζονται συντήρηση και επισκευές».
Η Τζόλιεν Βέλντγουικ από την CARE ανέφερε ότι η οργάνωση έχει αποκαταστήσει και στο παρελθόν τα δίκτυα ύδρευσης προκειμένου να φέρει πόσιμο νερό στα σπίτια. Ωστόσο, κάποια από αυτά έχουν καταστραφεί και χρειάζονται χτίσιμο από την αρχή. Η ομάδα εργάζεται επίσης για την αποκατάσταση πηγαδιών και μονάδων αφαλάτωσης.
Τα ίδια μέλη τόνισαν πως η αποκατάσταση των δικτύων αποχέτευσης είναι επίσης απαραίτητη: «Πήγα σε ένα μεγάλο φράγμα λυμάτων στην πόλη της Γάζας, που περιβάλλεται από κατοικημένη περιοχή, και κινδυνεύει να πλημμυρίσει επειδή οι αντλίες δεν λειτουργούν», είπε η Ίνγκραμ.
«Η αποχέτευση παρουσιάζει τεράστιο κίνδυνο για την διάδοση ασθενειών. Πρέπει να βελτιώσουμε τα συστήματα που απομακρύνουν τα στερεά απόβλητα και διαχειρίζονται τα λύματα».
Ένας απέραντος σωρός από ερείπια
Η εκτεταμένη καταστροφή στη Γάζα αποτελεί ακόμη μία μεγάλη λογιστική πρόκληση για τη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας στον άμαχο πληθυσμό: Πολλοί δρόμοι έχουν καταστραφεί, ενώ τα ερείπια ενδέχεται να κρύβουν πυρομαχικά που δεν έχουν εκραγεί.
Ο Ζαχίρ Χαμ, παγκόσμιος διευθυντής συγκέντρωσης πόρων της ανθρωπιστικής οργάνωσης Human Appeal, δήλωσε στο ABC News ότι έλαβε μήνυμα από τις ομάδες στη Γάζα πως έχει αρχίσει η απομάκρυνση των ερειπίων από τους δρόμους.
«Είναι αρκετό; Φυσικά όχι. Χρειαζόμαστε βαριά μηχανήματα για να απομακρύνουμε τα ερείπια που έχουν συσσωρευτεί στους δρόμους εδώ και δύο χρόνια», είπε.
Η Τζόλιεν Βέλντγουικ από την CARE ανέφερε ότι η καταστροφή του οδικού δικτύου δυσχεραίνει τις μετακινήσεις από τον νότο προς το κέντρο και τον βορρά της Γάζας. Αν όμως ανοίξουν όλα τα συνοριακά περάσματα, οι προμήθειες θα μπορούν να διοχετεύονται ευκολότερα σε ολόκληρη την περιοχή.
Όπως επισημαίνουν οι εκπρόσωποι των οργανέσεων, ολόκληρες συνοικίες έχουν ισοπεδωθεί, γεγονός που καθιστά δύσκολο να εντοπιστούν όσοι χρειάζονται βοήθεια.
«Είναι σαν να βρίσκεσαι μέσα στον σκελετό μιας πόλης», είπε η Ίνγκραμ, περιγράφοντας τις γειτονιές της πόλης της Γάζας και της Τζαμπαλίγια στον βορρά. «Όλα είναι γκρίζα. Όσα σε βοηθούσαν να προσανατολιστείς έχουν εξαφανιστεί».
Την Τρίτη, το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNDP) ανακοίνωσε ότι το κόστος ανοικοδόμησης της Γάζας υπολογίζεται περίπου στα 70 δισεκατομμύρια δολάρια, εκ των οποίων τα 20 δισ. θα χρειαστούν μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.
Ο χειμώνας πλησιάζει
Καθώς οι ψυχροί μήνες του χρόνου πλησιάζουν, οι ανθρωπιστικές οργανώσεις τονίζουν την επείγουσα ανάγκη να φτάσουν στη Γάζα ζεστά ρούχα και κουβέρτες.
Αν και οι χειμώνες στη Γάζα συνήθως δεν είναι ιδιαίτερα σκληροί - με τις θερμοκρασίες να κυμαίνονται γύρω στους 5°C - οι έντονες βροχοπτώσεις και η υγρασία κάνουν το κρύο πολύ πιο αισθητό.
«Πρόκειται πραγματικά για αγώνα ενάντια στον χρόνο», δήλωσε ο Τζέιμς Χούμπλερ από την Oxfam America. «Ο εξοπλισμός για τον χειμώνα είναι μείζον ζήτημα, ειδικά με τον βαθμό καταστροφής που έχουμε δει στις κατοικίες. Ξέρουμε ότι οι άνθρωποι ζουν σε συνθήκες απίστευτου συνωστισμού. Πολλά από τα πρόχειρα καταλύματα στα οποία έμεναν καταστράφηκαν από τους βομβαρδισμούς».
Σύμφωνα με την Τες Ίνγκραμ της UNICEF, εννέα στα δέκα σπίτια στη Γάζα έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί, γεγονός που σημαίνει ότι κάποιοι άνθρωποι κοιμούνται σε κατοικίες χωρίς τοίχους ή στέγη, ενώ άλλοι σε σκηνές - κάτι που αυξάνει την ανάγκη για στρώματα, κουβέρτες και άλλες προμήθειες.
Η Ίνγκραμ ανέφερε ότι τον περασμένο χειμώνα, κάποια παιδιά - συμπεριλαμβανομένων βρεφών - πέθαναν από υποθερμία, κάτι που, όπως είπε, θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί με την κατάλληλη υποστήριξη.
Εξέφρασε επίσης την ανησυχία ότι πολλά παιδιά στη Γάζα έχουν μόνο ένα ή δύο σετ ρούχων, τα οποία δεν είναι αρκετά ζεστά για τους χειμερινούς μήνες.
«Στόχος μας είναι να προσφέρουμε σε κάθε παιδί κάτω των 10 ετών στη Λωρίδα της Γάζας ένα νέο σετ χειμωνιάτικων ρούχων και ένα ζευγάρι παπούτσια κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας», δήλωσε η Ίνγκραμ. «Αυτός ο στόχος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον όγκο της βοήθειας που θα εισέλθει στη Γάζα, επομένως παραμένουμε αισιόδοξοι, αλλά καλούμε και τα δύο μέρη της σύγκρουσης να τηρήσουν τους όρους της εκεχειρίας».
