Λίγες μόλις ώρες μετά το ηχηρό μήνυμα των Ευρωπαίων ηγετών προς τη Μόσχα -με κάποιους εξ' αυτών να βρίσκονται στο Κίεβο- ήρθε η απάντηση της Ρωσίας, αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για το μέλλον του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι Ευρωπαίοι είχαν προειδοποιήσει τη ρωσική ηγεσία ότι, εάν δεν δεχθεί άνευ όρων 30ήμερη κατάπαυση του πυρός από τη Δευτέρα, θα ακολουθήσουν νέες κυρώσεις και ενίσχυση της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Όπως σχολιάζει ο Στιβ Ρόζενμπεργκ του BBC, ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν «παραδοσιακά» δεν ανταποκρίνεται θετικά σε τελεσίγραφα.
Σε μεταμεσονύχτιες δηλώσεις του το Σάββατο, ο Πούτιν ανακοίνωσε ότι η Ρωσία είναι πρόθυμη να συμμετάσχει σε απευθείας συνομιλίες με την Ουκρανία. Παράλληλα, κατηγόρησε τους Ευρωπαίους για «αγενή προσέγγιση» και για τον επιβλητικό τρόπο με τον οποίο απευθύνονται στη Μόσχα.
Το βλέμμα στρέφεται πλέον στην Κωνσταντινούπολη, όπου αναμένεται να πραγματοποιηθεί η συνάντηση την Πέμπτη, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν νέα εμπόδια. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει το BBC, προς το παρόν δεν διαφαίνεται άμεση κατάπαυση του πυρός -βασική απαίτηση των Ευρωπαίων.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι: θέλει πραγματικά ο Βλαντίμιρ Πούτιν την ειρήνη; Ο Ρώσος πρόεδρος ισχυρίζεται πως ναι, αλλά υπό τους όρους της Μόσχας. Το BBC σημειώνει ότι η πρόταση για συνομιλίες ενδέχεται να μην αποτελεί ειλικρινή ειρηνευτική προσπάθεια, αλλά στρατηγικό ελιγμό με στόχο την καθυστέρηση και τη διατήρηση του πλεονεκτήματος στο πεδίο.
Επιπλέον, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ρωσία να επιχειρεί να διασπάσει το ενιαίο μέτωπο Δύσης–Ουκρανίας, επιχειρώντας να προσεγγίσει τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες φαίνεται να έχουν περισσότερο βάρος στις εξελίξεις από τους Ευρωπαίους συμμάχους τους.
Η Μόσχα θεωρεί ότι μια άνευ όρων εκεχειρία 30 ημερών δεν της προσφέρει ουσιαστικά οφέλη, ιδίως τώρα που θεωρεί ότι έχει την πρωτοβουλία στο πεδίο. Ωστόσο, επιδιώκει να αποφύγει την εικόνα ότι αποτελεί εμπόδιο για την ειρήνη. Παράλληλα, το Κρεμλίνο επενδύει στη βελτίωση των σχέσεών του με τη διακυβέρνηση Τραμπ, ελπίζοντας σε άρση κυρώσεων και οικονομική ανάκαμψη.
Η πρόταση για διαπραγματεύσεις στην Κωνσταντινούπολη ερμηνεύεται από πολλούς ως μήνυμα προς τον Λευκό Οίκο - μια προσπάθεια του Πούτιν να παρουσιαστεί ως «άνθρωπος της ειρήνης». Ωστόσο, χωρίς κατάπαυση του πυρός, η Ρωσία πιθανότατα θα συνεχίσει τις πολεμικές επιχειρήσεις, επιδιώκοντας την κατάληψη επιπλέον ουκρανικών εδαφών.
Η αντίδραση των διεθνών ηγετών ήταν μικτή. Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την πρόταση Πούτιν «δυνητικά σπουδαία ημέρα για τη Ρωσία και την Ουκρανία». Αντίθετα, ο Εμανουέλ Μακρόν την αποκάλεσε «πρώτο βήμα, αλλά όχι αρκετό», επιμένοντας ότι καμία διαπραγμάτευση δεν μπορεί να προηγηθεί μιας άνευ όρων κατάπαυσης. Ανάλογη θέση εξέφρασε και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, κρίνoντας την πρόταση ανεπαρκή.
Παρά τις επιφυλάξεις των Ευρωπαίων, η θετική στάση των ΗΠΑ τοποθετεί το Κρεμλίνο σε πλεονεκτική θέση, καθώς η στάση της Ουάσινγκτον αποδεικνύεται πιο καθοριστική από αυτή των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
