O Tim Friede τα τελευταία 18 χρόνια έχει μία αποστολή: να αναπτύξει ανοσία στα δαγκώματα φιδιών με την ελπίδα να βοηθήσει τους επιστήμονες να δημιουργήσουν ένα αντίδοτο. Για τον σκοπό αυτό έχει χορηγήσει στον εαυτό του πάνω από 850 δόσεις δηλητηρίου φιδιών: από κόμπρες, μάμπα, κροταλίες και άλλα θανατηφόρα είδη.
Μετά από 18 χρόνια πειραμάτων, φαίνεται πως η προσπάθεια απέδωσε. Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τα αντισώματα που έχει αναπτύξει για να δημιουργήσουν ένα ευρείας προστασίας αντίδοτο, μία επαναστατική θεραπεία για τα δαγκώματα από δηλητηριώδη φίδια. «Για μία περίοδο περίπου 18 ετών ο Tim έχει υποστεί εκατοντάδες δαγκώματα και αυτοεμβολιασμούς με αυξανόμενες δόσεις από 16 είδη πολύ θανατηφόρων φιδιών που κανονικά θα σκότωναν ακόμα και άλογο» είπε ο Jacob Glanville, επικεφαλής της αμερικανικής εταιρείας βιοτεχνολογίας Centivax και συντάκτης της έρευνας.
«Αυτό με ξετρέλανε. Επικοινώνησα μαζί του επειδή σκέφτηκα πως αν κάποιος στον κόσμο έχει τα σωστά εξουδετερωτικά αντισώματα, είναι αυτός» πρόσθεσε. Το κοκτέιλ, που συνδυάζει δύο προστατευτικά αντισώματα από το αίμα του Friede και ένα μικρό μόριο αναστολέα δηλητηρίου, ανοίγει τον δρόμο για ένα παγκόσμιο αντίδοτο σύμφωνα με την έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cell. Αυτό θα μπορούσε να μεταλλάξει τη δυνατότητα θεραπείας από δάγκωμα φιδιού, που μετρά κάθε χρόνο 140.000 θανάτους και 300.000 μόνιμους τραυματισμούς.
Τα περισσότερα αντίδοτα βασίζονται σε μία μέθοδο ηλικίας πάνω από 100 χρόνια που περιλαμβάνει την ανοσοποίηση αλόγων ή προβάτων με δηλητήριο από ένα μόνο είδος φιδιού και τη συλλογή των παραγόμενων αντισωμάτων. Αν και είναι αποτελεσματικό, υπάρχει κίνδυνος για σοβαρές παρενέργειες, όπως είναι η αναφυλαξία, σε μή ανθρώπινα αντισώματα. Επίσης, οι θεραπείες αυτές απευθύνονται αποκλειστικά σε αντίδοτα ανά είδος φιδιού συνήθως.
«Μεγάλωσα στη Γουατεμάλα και εκεί συστήνουν να πιάσεις το φίδι, να το μεταφέρεις σε μία σακούλα ώστε να δουν οι γιατροί αν έχουν το κατάλληλο αντίδοτο» είπε ο Glanville. «Δεν είναι έξυπνη επιλογή να κυνηγήσεις και να πιάσεις το φίδι που σε έχει μόλις δαγκώσεις όμως» πρόσθεσε.
Ο Friede, γνωρίζοντας τις αδυναμίες που έχουν τα αντίδοτα και ελπίζοντας να θωρακιστεί απέναντι σε τυχαία δαγκώματα από τη συλλογή του από κατοικίδια φίδια, ξεκίνησε την προσπάθειά του για αυτο-εμβολιασμό το 2000. Παρά το γεγονός ότι πέρασε τέσσερις μέρες σε κώμα το 2001 μετά από δάγκωμα από αιγυπτιακή κόμπρα, ήταν συνεπής στην προσπάθειά του και συνέχισε με το σχολαστικό πρόγραμμα κλιμάκωσης της δόσης, εγχύοντας χαμηλές δόσεις δηλητηρίου από 16 θανατηφόρα είδη φιδιού, πριν βάλει τα χέρια του μέσα σε φίδια για να τα δαγκώσουν.
Όταν ο Glanville διάβασε ένα άρθρο για τον Friede, που είχε καταγράψει το πείραμά του στο κανάλι του στο YouTube, επικοινώνησε μαζί του. Για τον σχεδιασμό του αντιδότου, η ομάδα συνέλεξε 19 δηλητήρια από τις λίστες 1 και 2 με τα πιο θανάσιμα φίδια του ΠΟΥ, ανάμεσά τους μάμπα και κόμπρα. Αφού απομόνωσαν τα υποψήφια αντισώματα από το αίμα του Friede, τα δοκίμασαν σε ποντίκια που είχαν δηλητηριαστεί από κάθε είδος φιδιού.
Αυτό επέτρεψε στους επιστήμονες να αναγνωρίσουν δύο αντισώματα που, όταν συνδυαστούν με συνθετικό αντίδοτο παρέχουν πλήρη προστασία απέναντι σε 13 από τα είδη ή μερική προστασία από άλλα είδη φιδιών. «Μέχρι να φτάσουμε σε τρία στοιχεία, είχαμε ένα δραματικά απαράμιλλο εύρος πλήρους προστασίας για 13 από τα 19 είδη και στη συνέχεια μερική προστασία για τα υπόλοιπα που εξετάσαμε», είπε ο Glanville. Πρόσθεσε ακόμα πως το σχολαστικό δοσολογικό σχήμα που ακολουθούσε ο Friede, το οποίο περιελάμβανε κυκλική έκθεση σε διαφορετικά δηλητήρια, σήμαινε ότι τυχόν αντισώματα που προσέφεραν ευρύτερη προστασία ενισχύονταν πιο συχνά και απλοποιούνταν από το ίδιο το ανοσοποιητικό του σύστημα. «Αν εγώ, ως ανοσολόγος, είχα αφιερώσει πολύ χρόνο σκεπτόμενος το θέμα, δεν νομίζω ότι θα είχα βρει καλύτερη λύση», τόνισε.
Τα φίδια εμπίπτουν σε τέσσερις κύριες οικογένειες, δύο από τις οποίες - οι ελαπίδες και οι οχιές - ευθύνονται για τα επικίνδυνα δηλητηριώδη είδη. Η τρέχουσα έρευνα επικεντρώθηκε στις ελαπίδες, αλλά ο Friede ανοσοποιήθηκε επίσης κατά των δαγκωμάτων οχιάς έτσι η ομάδα των ερευνητών αναπτύσσει ένα ισοδύναμο κοκτέιλ αντιδότου και για την οικογένεια των οχιών. Οι επιστήμονες, πριν προχωρήσουν σε δοκιμές σε ανθρώπους, προσπαθούν τώρα να δοκιμάσουν την αποτελεσματικότητα του αντιδότου, αρχικά σε σκύλους που μεταφέρονται σε κτηνιατρικές κλινικές για δαγκώματα φιδιών στην Αυστραλία.
Ο καθηγητής Nicholas Casewell, διευθυντής του Κέντρου Έρευνας για Δαγκώματα Φιδιού στη Σχολή Τροπικής Ιατρικής του Λίβερπουλ, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, δήλωσε πως «αυτό το εύρος προστατευτικού οφέλους είναι σίγουρα καινοτόμο και παρέχει μια ισχυρή απόδειξη ότι ο συνδυασμός σχετικά λίγων αντισωμάτων ή/και φαρμάκων είναι εφικτός ως θεραπευτική στρατηγική και θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια μελλοντική θεραπεία, η οποία με τη σειρά της θα μπορούσε να είναι ωφέλιμη για ασθενείς σε πολλά διαφορετικά μέρη του κόσμου».
Με πληροφορίες του Guardian
