Σεισμός μεγέθους 7,8 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ έπληξε τη νοτιοανατολική Τουρκία και περιοχές της Συρίας τα ξημερώματα της 6ης Φεβρουαρίου. Τουλάχιστον 5.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ χιλιάδες άλλοι τραυματίστηκαν. Μετά τον σεισμό ακολούθησε ένας δεύτερος μεγέθους 7,5 Ρίχτερ περίπου 9 ώρες αργότερα, καθώς και περισσότεροι από 200 μετασεισμοί που ισοπέδωσαν κτίρια.
Διασώστες από ολόκληρο τον κόσμο σκάβουν μέσα στα ερείπια για να βρουν επιζώντες, με τον αριθμό των νεκρών να αυξάνεται.
Η Τουρκία βρίσκεται σε ενεργή σεισμική ζώνη
Το μεγαλύτερο μέρος της Τουρκίας βρίσκεται στην πλάκα της Ανατολίας ανάμεσα σε δύο μεγάλα ρήγματα, της Βόρειας Ανατολίας και της Ανατολικής Ανατολίας. Η αραβική τεκτονική πλάκα, συμπεριλαμβανομένης της Συρίας, κινείται προς τα βόρεια και συγκρούεται με το νότιο χείλος της Ευρασίας, που πιέζει την Τουρκία προς τα δυτικά, σχολιάζει στο Nature ο David Rothery, γεωεπιστήμονας στο Open University στο Milton Keynes, στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Η Τουρκία κινείται δυτικά περίπου 2 εκατοστά το χρόνο κατά μήκος του ρήγματος της Ανατολικής Ανατολίας», προσθέτει. «Το μισό μήκος αυτού του ρήγματος δίνει τώρα τους σεισμούς».
Ο Seyhun Puskulcu, σεισμολόγος και συντονιστής του Τουρκικού Ιδρύματος Σεισμών, που εδρεύει στην Κωνσταντινούπολη, λέει στο Nature ότι οι άνθρωποι στην Τουρκία γνωρίζουν καλά την ευαλωτότητά τους στους σεισμούς. «Αυτό δεν ήταν έκπληξη», λέει ο Puskulcu, ο οποίος την περασμένη εβδομάδα περιόδευσε στις πόλεις Άδανα, Ταρσό και Μερσίνη, καθώς και σε περιοχές της δυτικής Τουρκίας, δίνοντας workshops για την ευαισθητοποίηση στους σεισμούς.
Το επίκεντρο του κύριου σεισμού ήταν 26 χιλιόμετρα ανατολικά της πόλης Nurdaği στην επαρχία Gaziantep της Τουρκίας, σε εστιακό βάθος 17,9 χιλιομέτρων. Το συμβάν μεγέθους 7,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ σημειώθηκε περίπου 4 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Ekinözü στην επαρχία Kahramanmaraş.
Ο πόλεμος έχει αποσταθεροποιήσει ήδη ευάλωτα κτίρια
Οι θάνατοι σε περιπτώσεις σεισμών προκαλούνται συχνά από πτώση τούβλων και τοιχοποιίας. Σύμφωνα με το Αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο, πολλοί άνθρωποι στην Τουρκία που επλήγησαν από τον σεισμό ζουν σε κατασκευές με τοιχοποιία από τούβλα χωρίς ενίσχυση και κουφώματα από σκυρόδεμα χαμηλού ύψους, που είναι εξαιρετικά πιθανό να υποστούν ζημιές από το κούνημα.
Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Μάρτιο στο Soil Dynamics and Earthquake Engineering, η Arzu Arslan Kelam στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο Μέσης Ανατολής, στην Άγκυρα, και οι συνεργάτες της έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου, προβλέποντας ότι το κέντρο της πόλης Γκαζιαντέπ θα υφίστατο ζημιά μέτριας έως σοβαρής κλίμακας από πιθανό 6,5 Ρίχτερ. Και αυτό επειδή τα περισσότερα υπάρχοντα κτίρια είναι κατασκευές χαμηλού ύψους από τούβλα τοποθετημένα πολύ κοντά το ένα στο άλλο.
Το 1999, ένας σεισμός μεγέθους 7,4 βαθμών 11 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Izmit της Τουρκίας, σκότωσε περισσότερους από 17.000 ανθρώπους και άφησε πάνω από 250.000 άστεγους. Μετά από αυτή την τραγωδία, η τουρκική κυβέρνηση εισήγαγε νέους οικοδομικούς κανονισμούς και υποχρεωτικό σύστημα ασφάλισης για σεισμό. Ωστόσο, πολλά από τα κτίρια που επλήγησαν από τον σεισμό αυτής της εβδομάδας χτίστηκαν πριν από το 2000, λέει στο Nature ο Mustafa Erdik, πολιτικός μηχανικός στο Πανεπιστήμιο Boğaziçi, Τουρκία.
Τα πράγματα είναι χειρότερα στη Συρία, όπου περισσότερα από 11 χρόνια συγκρούσεων έχουν καταστήσει αδύνατη την επιβολή κατασκευαστικών κανονισμών. Ο σεισμός έπληξε τις βορειοδυτικές περιοχές της Συρίας, με κτίρια να καταρρέουν στο Χαλέπι και την Ιντλίμπ. Ορισμένα κτίρια που έχουν υποστεί ζημιά από τον πόλεμο στη Συρία ξαναχτίστηκαν χρησιμοποιώντας υλικά χαμηλής ποιότητας ή «όποια υλικά ήταν διαθέσιμα», λέει ο Rothery.
Τι έπεται;
Οι ερευνητές λένε ότι οι άνθρωποι πρέπει να προετοιμαστούν για ακόμη περισσότερους σεισμούς και μετασεισμούς, καθώς και για την επιδείνωση του καιρού.
«Η πιθανότητα μεγάλων μετασεισμών που προκαλούν ακόμη περισσότερες ζημιές θα συνεχιστεί για εβδομάδες και μήνες», εκτιμά στο Nature ο Ilan Kelman, στο University College του Λονδίνου, ο οποίος μελετά τις φυσικές καταστροφές και τις επιπτώσεις τους στην υγεία.
«Η πρόγνωση του καιρού για την περιοχή για απόψε ρίχνει τη θερμοκρασία κάτω από το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι που έχουν παγιδευτεί στα ερείπια και που θα μπορούσαν να διασωθούν, πιθανότατ να παγώσουν μέχρι θανάτου. Επομένως, αυτοί οι κίνδυνοι συνεχίζονται», καταλήγει.
