Κατά τα σχεδόν οριστικά αποτελέσματα, το 91,39% των ψηφοφόρων που συμμετείχαν στο δημοψήφισμα τάχθηκε υπέρ του ναι και το 5,71% υπέρ του όχι, αλλά ήταν τα σχεδόν δύο τρίτα του εκλογικού σώματος που δεν ψήφισαν εκείνα που κατάφεραν βαρύ πλήγμα στον Ζάεφ. Η συμμετοχή δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί επίσημα, πάντως υπολογιζόταν νωρίτερα ότι ανήλθε στο 36,6%.
Ο Όλιβερ Ντέρκοσκι, ο πρόεδρος της εκλογικής επιτροπής της πΓΔΜ, είπε απευθυνόμενος σε δημοσιογράφους ότι στο δημοψήφισμα της Κυριακής «είναι καθαρό ότι δεν πάρθηκε απόφαση».
Οι πολίτες της πΓΔΜ που πήγαν να ψηφίσουν τάχθηκαν στη συντριπτική πλειοψηφία τους υπέρ της εφαρμογής της συμφωνίας των Πρεσπών, που θα σημάνει την αλλαγή του ονόματος της χώρας σε «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας». Στην πραγματικότητα δεν υπήρχε αμφιβολία για αυτό, αφού οι πολέμιοι της συμφωνίας προτίμησαν να καλέσουν σε αποχή, ώστε να μη θεωρηθεί έγκυρη η διαδικασία, αντί του να προτρέψουν τους υποστηρικτές τους να ψηφίσουν όχι.
«Είναι σαφές ότι η συμφωνία με την Ελλάδα δεν πήρε πράσινο φως από τους πολίτες», αποφάνθηκε ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι, ο επικεφαλής του εθνικιστικού, δεξιού αντιπολιτευόμενου κόμματος VMRO-DPMNE, μιλώντας σε δημοσιογράφους. Έκρινε πως μετά την έκβαση της ψηφοφορίας η κυβέρνηση έχει «απολέσει τη νομιμοποίησή της».
Ερωτηθείς εάν θα αποχωρήσει, ο Ζάεφ αντέτεινε «δεν σκοπεύω να παραιτηθώ (...) το καθήκον μου είναι να παραμείνω».
Για τον Ζάεφ, οι πολίτες που συμμετείχαν στο δημοψήφισμα έκαναν «μια σοβαρή συνεισφορά», έβαλαν «έναν λίθο στα θεμέλια του μέλλοντος» της χώρας. «Πάνω από 650.000 πολίτες ψήφισαν στο δημοψήφισμα (...). Πάνω από το 90% εξ αυτών υποστήριξε (την αλλαγή της ονομασίας)», πιστεύει ότι η χώρα «πρέπει να αποδεχθεί τη συμφωνία με την Ελλάδα και να γίνει μέλος του NATO και της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Παρότι το δημοψήφισμα δεν ήταν νομικά δεσμευτικό, τα μέλη του κοινοβουλίου της πΓΔΜ δεσμεύονταν ότι θα έθεταν σε εφαρμογή το αποτέλεσμά του. Το γεγονός ότι η συμμετοχή δεν άρκεσε ώστε η ψηφοφορία να θεωρηθεί έγκυρη προσφέρει κατά συνέπεια στους αντιπάλους της συμφωνίας την ευκαιρία να ταχθούν εναντίον της όταν η κυβέρνηση τη φέρει στην εθνική αντιπροσωπεία της πΓΔΜ.
Η εθνικιστική αντιπολίτευση έχει 49 έδρες στο κοινοβούλιο (επί συνόλου 120), αρκετές ώστε να αποτρέψει την έγκριση της συμφωνίας με την πλειοψηφία δύο τρίτων (80 ψήφοι) που απαιτείται για την αναθεώρηση του Συντάγματος.
Ο Ζάεφ δεν έκανε καμιά αναφορά στη συμμετοχή στις δηλώσεις του, επέμεινε ωστόσο στο ότι η ψήφος αυτών που τάχθηκαν υπέρ της αλλαγής της ονομασίας πρέπει να γίνει σεβαστή. Δεσμεύθηκε ότι θα ζητήσει να διεξαχθεί ψηφοφορία στο κοινοβούλιο και θα προκηρύξει πρόωρες εκλογές εάν δεν εγκριθεί.
«Είμαι αποφασισμένος» η πΓΔΜ να «ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο NATO», επέμεινε ο Ζάεφ. Επανήλθε αργότερα το βράδυ δηλώνοντας ότι είναι «η ώρα να υποστηρίξουμε» την ευρωπαϊκή προοπτική της πΓΔΜ.
Οι αντίπαλοι της συμφωνίας διατείνονταν ότι η συμφωνία για την αλλαγή του ονόματος αποτελούσε εθνική ταπείνωση.
Ο επικεφαλής της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης της πΓΔΜ και οι σύμμαχοί του, τα κόμματα της αλβανικής μειονότητας (20 ως 25% των 2,1 εκατ. κατοίκων της κατά πλειοψηφία σλαβικής χώρας) δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να προσπαθήσουν να πείσουν περίπου δέκα βουλευτές του VMRO-DPMNE.
Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξης των δύο ηγετών, ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Αλέξης Τσίπρας χαιρέτισε την «αποφασιστικότητα» του ομολόγου του της πΓΔΜ Ζόραν Ζάεφ να «συνεχίσει να επιδιώκει την εφαρμογή» της συμφωνίας των Πρεσπών.
Ο γγ του NATO Γενς Στόλτενμπεργκ χαιρετίζει μια «ιστορική ευκαιρία»
Ο γενικός γραμματέας του NATO Γενς Στόλτενμπεργκ χαιρέτισε την υποστήριξη που εκφράστηκε την Κυριακή στην αλλαγή του ονόματος της πΓΔΜ στο δημοψήφισμα το οποίο διεξήχθη στη χώρα των Βαλκανίων, διαβλέποντας μια «ιστορική ευκαιρία» να δοθεί τέλος στη διαφορά της με την Ελλάδα για το ζήτημα αυτό.
«Προτρέπω όλους τους πολιτικούς ηγέτες και τα κόμματα να αδράξουν αυτή την ιστορική ευκαιρία με εποικοδομητικό τρόπο και με υπευθυνότητα», ανέφερε ο Στόλτενμπεργκ μέσω Twitter. «Η πόρτα του NATO είναι ανοικτή», συνέχισε, όμως πρώτα «όλες οι εθνικές διαδικασίες πρέπει να ολοκληρωθούν», τόνισε.
Οι πολίτες που πήραν μέρος στο δημοψήφισμα της Κυριακής ενέκριναν τη συμφωνία, αλλά η διαδικασία σημαδεύτηκε από μεγάλη αποχή.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλεί όλες τις πλευρές να "σεβαστούν" το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, μετέδωσε το Γαλλικό Πρακτορείο επικαλούμενο αξιωματούχο της ΕΕ.
Οι φήμες για χρηματισμό βουλευτών της αντιπολίτευσης
Το επανέλαβε, άλλωστε στο διάγγελμά του και ο Ζάεφ το βράδυ της Κυριακής, ανακοινώνοντας την πρόθεσή του να φέρει τη Συμφωνία στη Βουλή, όπου θα πρέπει όμως να αποσπάσει πλειοψηφία δύο τρίτων για να περάσει την αλλαγή του Συντάγματος. Αν λάβουμε υπόψη ότι τον περασμένο Ιούνιο η συμφωνία εγκρίθηκε από 69 βουλευτές επί συνόλου 120 ο Ζάεφ θα χρειαστεί τουλάχιστον άλλους 11 από την αντιπολίτευση. Κάποιοι εξ’ αυτών λέγεται ότι αντιμετωπίζουν θετικά τη συμφωνία των Πρεσπών, αλλά θα χρειαστεί στήριξη κι από άλλους. Εκφράζονται, όμως, ήδη από κάποιους αντιπολιτευόμενους φόβοι για επηρεασμό ακόμη και για χρηματισμό, την ώρα που το VMRO κατήγγειλε νοθεία στο δημοψήφισμα.
Με δεδομένη, όμως, την αρνητική στάση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο πρόεδρος της οποίας Κρίστιαν Μίτσκοσκι, έκανε λόγο για ήττα της συμφωνίας των Πρεσπών και της «εγκληματικής διακυβέρνησης της χώρας», καλώντας τον Ζάεφ να ετοιμάζει την πολιτική συνταξιοδότησή του, το στοίχημα για την κυβέρνηση φαντάζει εξαιρετικά δύσκολο και οι εκλογές ως μόνη πιθανή λύση.
Ο Ζάεφ θα πρέπει όμως να αποσπάσει πλειοψηφία 2/3 στη Βουλή για να περάσει την αλλαγή του Συντάγματος Ο Ζάεφ θα πρέπει όμως να αποσπάσει πλειοψηφία 2/3 στη Βουλή για να περάσει την αλλαγή του Συντάγματος
Ο σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός θα επιδιώξει όπως είπε μια συνάντηση με τον ηγέτη της αξιωματικής αντιπολίτευσης και βουλευτές του VMRO, δίνοντας διορία περίπου δύο εβδομάδων. Σε αντίθετη περίπτωση «έδειξε» τα τέλη Νοεμβρίου ως πιθανή ημερομηνία της νέας προσφυγής στις κάλπες, όπου θα επιδιώξει να αποσπάσει μια ισχυρή πλειοψηφία, ώστε με ανανεωμένη λαϊκή εντολή να κυνηγήσει την κύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών.
Το ερώτημα, όμως, είναι αν θα τα καταφέρει να εξασφαλίσει πλειοψηφία άνω των 80 βουλευτών ή μήπως του γυρίσει μπούμερανγκ μια τέτοια κίνηση και ενισχυθεί η αντιπολίτευση με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα...
Οι αντιδράσεις στην Αθήνα
Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην γειτονική χώρα προκάλεσε πληθώρα αντιδράσεων στην Αθήνα.
Τσίπρας σε Ζάεφ: «Γενναιότητα η επιμονή σου στη συμφωνία των Πρεσπών»
Ο Αλέξης Τσίπρας επικοινώνησε με τον Πρωθυπουργό της πΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ, μετά την ολοκλήρωση του δημοψηφίσματος.
Κατά την επικοινωνία τους, σύμφωνα με το Μέγαρο Μαξίμου, ο Πρωθυπουργός τον επαίνεσε για την αποφασιστικότητα και τη γενναιότητά του να συνεχίσει στην εφαρμογή της συμφωνίας.
Ο Καμμένος θριαμβολογεί: Ακυρο το δημοψήφισμα στην ΠΓΔΜ
Ο πρόεδρος των ΑΝΕΛ και υπ. Αμυνας Πάνος Καμμένος έσπευσε να θριαμβολογήσει , χαρακτηρίζοντας ως «αποτυχημένο» και «άκυρο» το δημοψήφισμα» στην ΠΓΔΜ λόγω χαμηλής συμμετοχής. Παράλληλα, ξιφουλκεί κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη.
«Όταν μίλησα για αποτυχία του δημοψηφίσματος με λοιδορήσαν τώρα με αυτή τη συμμετοχή βάση του άρθρου 73,74 του Συντάγματος τους είναι άκυρο και το 68% των πολιτών ακύρωσε την συμφωνία. Ο Κυριάκος να απολογηθεί που ήθελε να σταματήσει την ευημερία των Ελλήνων και την κυβέρνηση» έγραψε ο πρόεδρος των ΑΝΕΛ στο twitter.
ΥΠΕΞ: Αντιφατικό το μήνυμα του δημοψηφίσματος
Για αντιφατικό μήνυμα που εξέπεμψε το δημοψήφισμα της ΠΓΔΜ κάνει λόγο το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών.
Στην πρώτη αντίδραση της Αθήνας, το ΥΠΕΞ αφού υπενθυμίζει ότι το δημοψήφισμα ήταν συμβουλευτικού χαρακτήρα και όχι δεσμευτικό, τονίσει ότι το μήνυμα που εκπέμπει είναι αντιφατικό. «Μεγάλη υπεροχή του «Ναι», χωρίς, όμως, την αντίστοιχη συμμετοχή. Μεγάλο τμήμα της κοινωνίας της γείτονος χώρας στήριξε τη συμφωνία. Όμως ένα σημαντικό τμήμα την αντιμετώπισε με σκεπτικισμό. Η Ελλάδα σέβεται τις επιλογές των πολιτών της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας» τονίζεται.
Παράλληλα στην ανακοίνωση στηλιτεύει ακραίους και επιθετικούς εθνικισμούς στην περιοχή και καλεί όλες τις πλευρές για βήματα με νηφαλιότητα ώστε να διαφυλαχθεί η θετική δυναμική της συμφωνίας των Πρεσπών .
ΝΔ: Θα καταβάλουμε κάθε προσπάθεια να μην ισχύσει η συμφωνία των Πρεσπών
Με ένα ιδιαίτερα αιχμηρό σχόλιο για τις διαφορετικές εκτιμήσεις και σχόλια από την πλευρά του προέδρου των ΑΝΕΛ και του υπουργείου Εξωτερικών για το δημοψήφισμα στην ΠΓΔΜ αντέδρασε η ΝΔ.
«Η εντελώς διαφορετική υποδοχή που επιφύλαξαν στο αποτέλεσμα του Σκοπιανού δημοψηφίσματος ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ΑΝΕΛ επιβεβαιώνει δυστυχώς ότι η χώρα κυβερνάται από μια κυνική σύμπραξη ανθρώπων που αδιαφορούν για το εθνικό συμφέρον προτάσσοντας την παραμονή τους για λίγους ακόμη μήνες στις καρέκλες της εξουσίας» αναφέρει η Πειραιώς.
Αφού υπενθυμίζει ότι η Νέα Δημοκρατία «από την πρώτη στιγμή τόνισε ότι η συμφωνία των Πρεσπών είναι εθνικά επιζήμια για την Ελλάδα» και για τον λόγο αυτό κατέθεσε τον Ιούνιο πρόταση δυσπιστίας στην κυβέρνηση» η αξιωματική αντιπολίτευση καταλήγει: «Η Νέα Δημοκρατία θα καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να μην ισχύσει η εθνικά επιζήμια συμφωνία των Πρεσπών».
Γιοχάνες Χαν: Αναμένω από όλους τους πολιτικούς ηγέτες να σεβαστούν αυτή την απόφαση
.. .Η Ευρωπαϊκή Ένωση προέτρεψε όλα τα μέρη να «σεβαστούν» το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της Κυριακής για την αλλαγή του ονόματος της πΓΔΜ, η οποία εγκρίθηκε μεν με μεγάλη πλειοψηφία, αλλά καταγράφηκε τεράστια αποχή.
«Συγχαίρω τους πολίτες οι οποίοι ψήφισαν σήμερα (σ.σ. χθες) στο συμβουλευτικό αυτό δημοψήφισμα ασκώντας τις δημοκρατικές τους ελευθερίες», ανέφερε μέσω Twitter ο ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για τη Διεύρυνση της ΕΕ, ο Γιοχάνες Χαν.
«Αναμένω από όλους τους πολιτικούς ηγέτες να σεβαστούν αυτή την απόφαση» και να «προχωρήσουν στην εφαρμογή της, επιδεικνύοντας υπευθυνότητα και ενότητα πέραν πολιτικών παρατάξεων προς το συμφέρον της χώρας», πρόσθεσε, κρίνοντας πως το αποτέλεσμα έδειξε τη «μεγάλη υποστήριξη» προς τη συμφωνία με την Ελλάδα και προς την «ευρωατλαντική» ολοκλήρωση της πΓΔΜ. Ο ευρωπαίος επίτροπος δεν έκανε καμιά αναφορά στην αποχή.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ «χαιρετίζει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος» στην ΠΓΔΜ
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ χαιρετίζει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην ΠΓΔΜ, καλώντας τους ηγέτες της γειτονικής χώρας «να ξεπεράσουν τις μικροπολιτικές διαφορές» και να εκμεταλλευτούν αυτή «την ιστορική ευκαιρία για να εξασφαλίσουν ένα καλύτερο μέλλον» για τη χώρα τους μέσα από την πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών, η οποία «θα ανοίξει τον δρόμο για την ένταξη στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
Ανακοίνωση της εκπροσώπου του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών Χέδερ Νάουερτ αναφέρει:
«Οι ΗΠΑ χαιρετίζουν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην Δημοκρατία της Μακεδονίας (σ.σ.: sic) την 30ή Σεπτεμβρίου, κατά το οποίο οι πολίτες εξέφρασαν την υποστήριξή τους για την ένταξη στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση αποδεχόμενοι τη συμφωνία των Πρεσπών μεταξύ Μακεδονίας (σ.σ.: sic) και Ελλάδας.
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν σθεναρά την πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας, η οποία θα επιτρέψει στη Μακεδονία (σ.σ.: sic) να πάρει τη σωστή της θέση στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ, συμβάλλοντας στην περιφερειακή σταθερότητα, ασφάλεια και ευημερία.
Καθώς το κοινοβούλιο της ΠΓΔΜ αρχίζει τώρα τη συζήτηση για συνταγματικές αλλαγές, παροτρύνουμε τους ηγέτες να ξεπεράσουν την κομματική πολιτική και να εκμεταλλευτούν αυτή την ιστορική ευκαιρία για να εξασφαλίσουν ένα καλύτερο μέλλον για τη χώρα τους ως πλήρες μέλος των δυτικών θεσμών».
